واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2227
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
تقاطع سه‌راهی که یکی از بازوهای آن عمود بر دیگری است
T-cycle
نگاه کنید به: change cycle
نوعی اتصال که در آن دو قطعه تقریباً عمود برهم و به شکل T قرار می‌گیرند
T-tail, T-type tail
نوعی دم که در آن سطح افقی بر روی سطح عمودی نصب شده است
بخش لولاشدۀ سطح فرمان پرواز که نقش آن ایجاد توازن و کاهش گشتاور لولا و افزایش نیروی فرمان است
tab key, tab 2
یکی از کلیدهای صفحه‌کلید رایانه که فشار دادن آن باعث انتقال مکان‌نما به بخش خاصی از متن، مانند آغاز بند یا خانۀ بعدی در یک جدول می‌شود متـ . جهش 2
tability augmentor
به‌کاربرید به‌جای: سامانۀ پایداری‌افزا
tablature
نوعی صورت نوشتاری موسیقی مبتنی بر اعداد یا حروف یا نمادهای‌ نگاشتاری که به جای نت‌نویسی‌های قراردادی روی حامل یا همراه با آن، به‌صورت جدول ارائه می‌شود
table d'hôte menu, table d'hôte
صورت غذایی محدود به چند غذای کامل با قیمت واحد
رومیزی و دستمال سفره و بقیۀ ملزومات پارچه‌ای که برای مهیا ساختن و چیدن میز غذا به کار میرود
table mountain
کوهی با قلۀ مسطح
table of allowance
جدولی که مأخذ و مبنای تهیۀ وسایل مورد نیاز مؤسسه‌های فرهنگی و آموزشی و اداری سازمان‌های نظامی است
نحوۀ چیدن میزها در فضایی بزرگ و در مراسم خاص به‌طوری‌که صندلی هر شخص از پیش مشخص باشد و خدمات به‌ شایسته‌ترین وجه ارائه شود متـ . طرح چیدمان
آب‌سنگ کوچک و مستقل و سرتختی که کولاب در میان آن نیست
table service, waiter service
شیوه‌ای از پذیرایی که در آن پیش‌خدمت از مهمانان در سر میز پذیرایی می کند
table skirt
پارچه‌ای که دورتادور میز را میپوشاند
table tent, tent card
کارت چاپی تاشده‌ای که برای تبلیغ غذا و نوشیدنی و انواع خدماتی که در مهمان‌خانه ارائه میشود بر روی میز غذاخوری/ رستوران و پیشخوان نوشگاه و میز پذیرش مهمان‌خانه میگذارند
tableau 2
در ساختار غیرارسطویی و خطی، بخشی از نمایش که با تغییر آرایه و موقعیت، بدون در نظر گرفتن توالی زمانی و مکانی، همراه است
tableau vivant (fr.), tableau 1
موقعیت یا وضعیتی تصویرگونه و ایستا در نمایش که در آن بازیگران برای تأکید بر برخی لحظات کاملاً ساکن در برابر تماشاگران ظاهر می‌شوند
tablet
یک شکل دارویی جامد با وزن و اندازه و صورت‌های مختلف
tablet 1
نگاه کنید به: tablet computer
فرایند پوشاندن هستۀ قرص با یک لایۀ نازک
tablet coating 2
لایۀ نازکی که هستۀ دارویی قرص را می‌پوشاند
tablet computer, tablet 1
افزارۀ رایانشی دستی و مجهز به نمایشگر لمسی که در آن نمایشگر نقش صفحۀ نوشتن یا ترسیم را هم ایفا می‌کند
tablet disintegration
نگاه کنید به: disintegration
tablet disintegration test
نگاه کنید به: disintegration test
tablet disintegration time
نگاه کنید به: disintegration time
دستگاه فشرده‌سازی که گرد دارو را به قرص‌های هم‌شکل و هم‌وزن تبدیل می‌کند
ظروفی که برای غذا خوردن از آنها استفاده میشود، از قبیل بشقاب و لیوان و کارد و چنگال
بسامدهای مورد استفادۀ گروهی از نیروهای خودی که، به دلیل اهمیت آن، سایر نیروهای خودی باید از تداخل در آن پرهیز کنند