واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
G clef
treble clef
حوزه موضوعی: موسیقی
ناحیه‌ای در دیوارۀ قدامی داخل زهراه که نقش آن در فعالیت جنسی هنوز دقیقاً مشخص نشده است متـ . نقطۀ گرفنبرگ Gräfenberg spot
حوزه موضوعی: علوم سلامت
G-tube
gastrostomy tube
حوزه موضوعی: تغذیه
G2B
government-to-business
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
G2C
government-to-citizen
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
G2E
government-to-employee
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
G2G
government-to-government
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: قماربازان گمنام
حوزه موضوعی: اعتیاد، روان‏شناسی
gabarit
دروازه‏ای با عرض و ارتفاع معین که حد مجاز عرض و ارتفاع وسیلۀ نقلیۀ ریلی را تعیین می‏کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
قفسی توری پر از قلوه‏سنگ و قطعات مختلف که با قرار دادن تعدادی از آنها بر روی هم، به‌صورت خشکه‏چینی، از ریزش دیوارۀ خاکی جلوگیری می‏کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
gable roof
ridge roof
حوزه موضوعی: مهندسی عمران
Gabriel biplot
biplot
حوزه موضوعی: آمار‏
GAC
granular activated carbon
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
ابزار کوچک و نوساخته‌ای که در آن فنّاوری نوی به کار رفته است و کارهای مخصوصی را انجام می‌دهد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نوعی بن‌سازۀ نیرومند برای طراحی و پیش‌نمونه‌سازی و ساخت ‌افزاره‌های الکترونیکی یا مجموعه‌ای از اجزای الکتریکی کوچک‌تر
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
افزاره‌های مکانیکی یا الکترونیکی مورداستفاده برای اهداف خاص
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
شخصی که در بیشتر حوزه‌های فنّاوری اطلاعات تجربۀ بسیار دارد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
پرندگانی غالباً اهلی با سر کوچک و بال‌های کوتاه و بدن درشت
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
gaffer grip, bear trap
میله‌ای سبک‌ اما محکم که با نیروی فنر در بین دو دیوار قرار می‌گیرد و از آن برای نصب و آویزان کردن چراغ استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
gaffer tape, camera tape
نوارچسب پنج‌سانتی‌متری مشکی آلومینیمی که برای کاربردهای گوناگون، ازجمله در صحنه‌آرایی و نصب چراغ، مورد استفاده قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
gaffer, key electrician, chief lighting technician
مسئول نورپردازی و تجهیزات برقی که زیر نظر مدیر فیلم‌برداری کار می‌کند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
واکنش غیرارادی نوزاد هنگامی که یک شیء سفت به بخش پسین دهان او برخورد می‌کند
حوزه موضوعی: تغذیه
gagman
stand-up comedian
حوزه موضوعی: عمومی
معیاری که میزان افزایش دامنۀ نشانک/ سیگنال تولیدشده را در تقویت‏کننده نشان می‏دهد و به‌صورت نسبت دامنۀ خروجی به دامنۀ ورودی بیان می‏شود
حوزه موضوعی: فیزیک‏
gain control 1
افزاره‌ای برای تنظیم بهره در تقویت‌کننده متـ . واپایشگر بهره
حوزه موضوعی: فیزیک‏
gain control 2
فرایند تنظیم بهره در دستگاهی الکترونیکی مانند تقویت‌کننده متـ . واپایش بهره
حوزه موضوعی: فیزیک‏
gain control, acoustic gain control
بخشی از مدار سمعک که برای تنظیم دستی یا خودکار بهرۀ صوتی و به‌تبع آن تراز خروجی سمعک به کار می‌رود
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
gain of function
gain of function muatation
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
gain of function mutation, gain of function
جهشی که به بیش‌بیانی (overexpression) یا بیان نابجا و نابهنگام ژن منجر می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
gait recognition
فرایند بازشناسی هویت فرد با استفاده از الگوی راه رفتن او
حوزه موضوعی: علوم نظامی