واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
GAN
global area network
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ganger
patrolman
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
gangliated
ganglionated
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
یاختۀ عصبی متـ . یاختۀ گرهی ganglion cell
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
مجموعۀ اجسام یاخته‏ای عصبی که خارج از مغز و نخاع قرار دارند متـ . گره 2
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ganglion cell
نگاه کنید به: گره‏یاخته
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ganglionated, gangliated
دارای گره
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ganglionic
مربوط به گره
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ganglionitis
التهاب گره
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
gangplank, brow
الواری که به‌عنوان پل بین شناور و ساحل از آن استفاده می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
فیلمی که موضوع آن زندگی زیرزمینی دسته‏های تبهکار و درگیری آنها با یکدیگر یا با پلیس است
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
gangway 1
تخته یا سازه‏ای فلزی یا چوبی که به‌صورت پلی بین عرشۀ کشتی و اسکله یا بین دو کشتی قرار می‌گیرد و ازطریق آن تردد کارکنان کشتی میسر می‌شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
سازه‌ای انعطاف‌پذیر در دو سر واگن که دسترسی به دیگر واگن‌ها را امکان‌پذیر می‌کند متـ . فانوسی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی خط هم‌پوش که در خطوط سریع‌‌السیر و در جاهایی که محدودیت فضا وجود دارد به کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
gantlet track with switches
نوعی خط هم‌پوش که در هر دو سر آن سوزن نصب شده است و امکان عبور از خط کناری برای وزن کردن قطار را فراهم می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
gantlet track/ gauntlet track
سازه‌ای متشکل از مسیری دوخطه که در آن ریل حرکتی یکی از خطوط، بین دو ریل خط دیگر قرار گیرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
gantry crane, bridge crane
نوعی جرثقیل ریلی با چرخ لاستیکی و دهانۀ بسیار بزرگ که در اسکله‌ها و بعضی کشتی‌ها برای تخلیه و بارگیری کالا، عموماً بارگُنج‌ها، از آن استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
یکی از چهار قمر گالیله‏ای و بزرگ مشتری با قطر 5262 کیلومتر که پُرنورترین آنهاست
حوزه موضوعی: نجوم‌
صفرهای متوالی در یک دنبالۀ دودویی که بیت پیش و پس از آن یک باشد
حوزه موضوعی: رمزشناسی
gap 2
root gap
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
gap 3
نگاه کنید به: کاف لایه‌نگاشتی
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
وقفۀ به‏وجودآمده در زنجیرۀ حرکت وسایل نقلیه در یک مسیر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
gap between electrodes
spark plug gap
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
gap bridging, spark plug whiskering
تشکیل رسوب کربن یا دیگر مواد در دهانۀ شمع که باعث اتصال کوتاه و از کار افتادن شمع می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
gap Diffie-Hellman group, GDH
گروه G هرگاه که مسئلۀ تصمیم دیفی ـ هلمن روی آن در زمان چندجمله‌ای حل‌پذیر باشد، اما احتمال وجود یک الگوریتم/ خوارزمی احتمـالاتی بـرای حـل مسئلۀ محاسبـاتی دیفی ـ هلمن بر روی آن گروه در زمان چند جمله‌ای ناچیز باشد
حوزه موضوعی: رمزشناسی
فرمول‌دار
حوزه موضوعی: رمزشناسی
مدت‌زمان وقوع یک واشد در یک مسیر متـ . انتظار واشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
gap filler radar
راداری که از آن برای تکمیل پوشش رادار اصلی در مناطق فاقد پوشش کامل راداری استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
امکان یا تنظیمی در دستگاه فرمان‌دهی (signal controller) برای قطع چراغ سبز ازطریق اندازه‌گیری فاصلۀ زمانی عبور دو وسیلۀ نقلیه، با احتساب طول و سرعت هر یک از آنها، در محدودۀ شناسایی (detection zone)
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
gap stage
pioneer stage
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏