واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
gastrostomy tube, G-tube
لوله‌ای که یک‌ سر آن مستقیماً وارد معده می‌شود و معده را به خارج از بدن متصل می‌کند
حوزه موضوعی: تغذیه
شاخه‌ای از سلسلۀ جانوران شامل جانوران ریز با طول کمتر از یک میلی‌متر و شکمی تخت و پوشیده از مژه‌های شکمی
حوزه موضوعی: جانور‌شناسی
ساختاری فنجانی‏شکل در فرایند تشکیل جنین که از یک ردیف یاخته در اطراف و یک حفرۀ پر از مایع در مرکز تشکیل شده است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
gastrulation
فرایند تشکیل کُماله از تَنداله
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
gate
ingate
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
نقطۀ سوار شدن مسافران به هواپیما در فرودگاه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نقطۀ آغاز پروازهای تجاری یا نقطۀ ورود هواپیما به فضای پروازی تحت مراقبت
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
gate number
gate position
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
gate position, gate number
عدد مربوط به دروازه‏ای خاص که به یک پرواز اختصاص یابد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
gateway 1
1. افزاره‏ای که بین شبکه‏های رایانه‏ای با پروتکل‌های متفاوت ارتباط برقرار می‏کند 2. در شبکۀ مخابراتی، افزاره یا نرم‏افزاری که مقصد بسته‏های اطلاعاتی یا پیام‌ها را تعیین می‏کند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
شهر یا نقطۀ اصلی که به دلیل شرایط جغرافیایی و وضعیت شبکه‏های حمل‌ونقل به‌عنوان محل دسترسی به یک کشور یا منطقه محسوب می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
شهری که به دلیل شرایط جغرافیایی و وضعیت شبکه‏های حمل‌ونقل به‌عنوان اولین مقصد در یک کشور یا منطقه محسوب می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
مواد اعتیادآور سبک که مصرف آنها راه را برای مصرف مواد سنگین‌تر می‌گشاید
حوزه موضوعی: اعتیاد
gateway drug theory, gateway theory, gateway hypothesis, gateway effect
نظریه‌ای مبنی بر این باور که مواد کم‌خطر و سبک ممکن است به مصرف مواد پرخطر و سنگین و همچنین ارتکاب جرم منجر شود
حوزه موضوعی: اعتیاد
gateway effect
gateway drug theory
حوزه موضوعی: اعتیاد
مهمان‌خانه/ هتلی واقع در مبادی ورودی شهر
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
gateway hypothesis
gateway drug theory
حوزه موضوعی: اعتیاد
هریک از مناطق گذرگاهی خاصی که در دوران جنگ سرد با سازوکاری جغراسیاسی تعادل میان قدرت‌های قاره‌ای و دریایی را برقرار می‌کردند
حوزه موضوعی: جغرافیای سیاسی
ایالت یا استانی که ازطریق آن حمل‌ونقل و جابه‌جایی صورت می‌گیرد متـ . استان دروازه‌ای
حوزه موضوعی: جغرافیای سیاسی
gateway theory
gateway drug theory
حوزه موضوعی: اعتیاد
gather service
many-to-one service
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
آغاز به حرکت و سرعت گرفتن شناور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
مجموعه‌ای از راهگاه‌ها و راهبارها و راهباره‌ها که مذاب را از قسمت بارریز به محفظۀ قالب هدایت می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
موقعیت یک شناور نسبت به شناور دیگر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
gauge 2
film gauge
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
gauge bar
track gauge rod
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
gauge corner
گوشۀ نیم‌رخ عرضی کلاهک ریل در سمت داخل که عرض خط را از آنجا اندازه‌گیری می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
خطی که مکان هندسی گوشۀ ریل را در طول ریل نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
صفحه‌ای فولادی که فاصلۀ بین دو ریل را به‌کمک تقویت‌کننده‌های ریل در یک خط و در محل ریل‌بند یا سوزن ثابت نگه‌ می‌دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
فضای داخلی بین دو ریل یک خط آهن
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی