واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
باد قویِ ترازپایین که از مسیر تقریباً مسطح بین دو رشته‌کوه یا از کافِ موجود در یک مانع کوهستانی عبور می‌کند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
پسماند زیست‏تخریب‏پذیر (biodegradable) حاصل از فعالیت‌های مرتبط با تولید و مصرف غذا
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
Garcia effect
taste aversion learning
حوزه موضوعی: تغذیه
garde (fr.)
guard
حوزه موضوعی: عمومی
garden hotel
مکانی که پیش از تبدیل شدن به مهمان‌خانه، به‌واسطۀ باغی که داشته مشهور بوده است
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
اتاقی در مهمان‌خانه که به باغ مشرف است
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
garden sage
Salvia officinalis
حوزه موضوعی: گیاهان دارویی
سراچه‌ای که اتاق‌های آن درهای رو به باغ دارد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
garden tourism
نوعی موضوع‌گردی که در آن گردشگران از باغ‌های گیاه‌شناسی و مکان‌هایی که ازنظر تاریخ باغبانی دارای اهمیت ویژه‌ای هستند، بازدید می‌کنند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
1. گرداندن محلول در حلق برای شست‌وشو و ضدعفونی 2. محلولی که برای شست‌وشو و ضدعفونی حلق به کار می‌رود
حوزه موضوعی: علوم دارویی
garigue
garrigue
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
تکه‏های کوچکی از مواد خوراکی که برای تزیین دور ظرف غذا به کار می‏رود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
افزودن مواد طبیعی یا مصنوعی به یک شیء یا وسیله یا ایجاد تغییر در محیط برای استتار آن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
Garre disease
sclerosing osteitis
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
garrigue/ garigue
پوشش گیاهی بوته‌ای و کوتاه و کم‌تراکم و مدیترانه‌ای که باقیماندۀ درختزارهای مدیترانه‌ای یا خاربیشه است
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
garrison ration
مقدار غذایی معین که یک سرباز در هنگام استقرار در مکانی خاص مصرف می‌کند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
حالتی از ماده که شکل و حجم آن را ظرف دربرگیرنده‏اش تعیین می‏کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
پودری کروی که براثر خروج گاز از یک افشانک و از هم ‌پاشیده شدن رشتۀ مذاب ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
gas boat 1
beaconboat
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
gas boat 2
lightboat
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
gas carrier
کشتی مخصوص حمل گاز مایع
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
روشی برای سوانگاری مخلوط گازی که در آن گاز از یک ستون بلند دارای یک فاز جاذب ساکن عبور می‌کند و مخلوط گازها از هم جدا می‌شوند
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
gas cutting
oxygen cutting
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
gas discharge
عبور جریان الکتریکی از گاز براثر حرکت یون‌هایی که از برخورد الکترون‌ها با ذرات گاز به وجود می‏آیند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
gas gouging
oxygen gouging
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
وسیله‌ای برای پوشاندن صورت، به‌ویژه دهان و بینی، در برابر گازهای سمّی، به‌ویژه در هنگام جنگ
حوزه موضوعی: علوم نظامی
gas metal arc welding, GMAW, MIG/MAG, welding, inert gas metal arc welding, CO2 welding2
نوعی جوشکاری قوسی بدون اعمال فشار که بین سیم جوش فلزی پیوسته و حوضچۀ جوش قوس ایجاد می‌شود و حفاظت از فلز مذاب با استفاده از گاز خنثی انجام می‌شود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
نوعی بسته‌بندی که در آن بسته را با یک گاز خاص پر می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
gas phase corrosion
نوعی خوردگی موضعی که غالباً در نتیجۀ واکنش احیایی مستقیم در نیروگاه‌های سوخت فسیلی که در معرض گازهای محیطی حاوی گوگرد یا رسوبات حاوی پیریت‌های آهنی هستند، رخ می‌دهد متـ . خوردگی جوّکاهشی reducing-atmosphere corrosion
حوزه موضوعی: خوردگی
gas substation
gas-insulated substation
حوزه موضوعی: مهندسی برق