واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
ترس غیرعادی از ازدواج
یاختۀ عصبی متـ . یاختۀ گرهی ganglion cell
مجموعۀ اجسام یاخته‌ای عصبی که خارج از مغز و نخاع قرار دارند متـ . گره 2
ganglion cell
به‌کاربرید به‌جای: گره‌یاخته
ganglionated, gangliated
دارای گره
ganglionic
مربوط به گره
ganglionitis
التهاب گره
فیلمی که موضوع آن زندگی زیرزمینی دسته‌های تبهکار و درگیری آنها با یکدیگر یا با پلیس است
gangway 1
تخته یا سازه‌ای فلزی یا چوبی که به‌صورت پلی بین عرشۀ کشتی و اسکله یا بین دو کشتی قرار می‌گیرد و ازطریق آن تردد کارکنان کشتی میسر می‌شود
سازه‌ای انعطاف‌پذیر در دو سر واگن که دسترسی به دیگر واگن‌ها را امکان‌پذیر می‌کند متـ . فانوسی
نوعی خط هم‌پوش که در خطوط سریع‌‌السیر و در جاهایی که محدودیت فضا وجود دارد به کار می‌رود
gantlet track with switches
نوعی خط هم‌پوش که در هر دو سر آن سوزن نصب شده است و امکان عبور از خط کناری برای وزن کردن قطار را فراهم می‌کند
gantlet track/ gauntlet track
سازه‌ای متشکل از مسیری دوخطه که در آن ریل حرکتی یکی از خطوط، بین دو ریل خط دیگر قرار گیرد
gantry crane, bridge crane
نوعی جرثقیل ریلی با چرخ لاستیکی و دهانۀ بسیار بزرگ که در اسکله‌ها و بعضی کشتی‌ها برای تخلیه و بارگیری کالا، عموماً بارگنج‌ها، از آن استفاده می‌شود
یکی از چهار قمر گالیله‌ای و بزرگ مشتری با قطر 5262 کیلومتر که پرنورترین آنهاست
صفرهای متوالی در یک دنبالۀ دودویی که بیت پیش و پس از آن یک باشد
gap 2
به‌کاربرید به‌جای: کاف لایه‌نگاشتی
وقفۀ به‌وجودآمده در زنجیرۀ حرکت وسایل نقلیه در یک مسیر
gap Diffie-Hellman group, GDH
گروههرگاه که مسئلۀ تصمیم دیفی ـ هلمن روی آن در زمان چندجمله‌ای حل‌پذیر باشد، اما احتمال وجود یک الگوریتم/ خوارزمی احتمـالاتی بـرای حـل مسئلۀ محاسبـاتی دیفی ـ هلمن بر روی آن گروه در زمان چند جمله‌ای ناچیز باشد
فرمول‌دار
مدت‌زمان وقوع یک واشد در یک مسیر متـ . انتظار واشد
gap filler radar
راداری که از آن برای تکمیل پوشش رادار اصلی در مناطق فاقد پوشش کامل راداری استفاده می‌شود
امکان یا تنظیمی در دستگاه فرمان‌دهی (signal controller) برای قطع چراغ سبز ازطریق اندازه‌گیری فاصلۀ زمانی عبور دو وسیلۀ نقلیه، با احتساب طول و سرعت هر یک از آنها، در محدودۀ شناسایی (detection zone)
باد قوی ترازپایین که از مسیر تقریباً مسطح بین دو رشته‌کوه یا از کاف موجود در یک مانع کوهستانی عبور می‌کند
پسماند زیست‌تخریب‌پذیر (biodegradable) حاصل از فعالیت‌های مرتبط با تولید و مصرف غذا
garden sage
نگاه کنید به: Salvia officinalis
garden tourism
نوعی موضوع‌گردی که در آن گردشگران از باغ‌های گیاه‌شناسی و مکان‌هایی که ازنظر تاریخ باغبانی دارای اهمیت ویژه‌ای هستند، بازدید می‌کنند
1. گرداندن محلول در حلق برای شست‌وشو و ضدعفونی 2. محلولی که برای شست‌وشو و ضدعفونی حلق به کار می‌رود
تکه‌های کوچکی از مواد خوراکی که برای تزیین دور ظرف غذا به کار می‌رود
افزودن مواد طبیعی یا مصنوعی به یک شیء یا وسیله یا ایجاد تغییر در محیط برای استتار آن