واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1843
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
early start date, ES
در روش مسیر بحرانی، زودترین زمان ممکنی که در آن می‌توان یک فعالیت را باتوجه‌به منابع و قیدها و تاریخ داده‌ها آغاز کرد
early warning, tactical warning
اعلام خطر رادار زمینی یا رادار پرنده و ایستگاه‌های شنود مبنی بر احتمال حملۀ هوایی یا موشکی دشمن از فاصلۀ دور
early-seral stage
نخستین مرحلۀ پیایند، از آشفتگی تودۀ جنگلی تا کامل شدن تاج‌پوشش
بخشی از حلقۀ سالانۀ درخت که کم‌چگال‌تر است و از یاخته‌های بافت چوبی ثانویه با جدار نازک و قطر بزرگ تشکیل شده است متـ . چوب بهاره spring wood
نوعی گوش‌بان که لالۀ گوش را به‌طور کامل میپوشاند
earned value management, EVM
فعالیتی مدیریتی برای همسازی گستره و زمان‌بندی و منابع و نیز اندازه‌گیری عینی عملکرد پیشرفت پروژه
earned value technique
روشی برای سنجش کارایی پروژه
earned value, budgeted cost of work performed
هزینۀ کار انجام‌شده برحسب بودجۀ تخصیصی
نوعی گوش‌بان که درون مجرای گوش بیرونی قرار می‌گیرد و آن را به‌کلی می‌بندد
سومین سیارۀ منظومۀ شمسی ازلحاظ فاصله از خورشید که سیاره‌ای سنگی به قطر حدود 12800 کیلومتر است و شامل آب و جوّ و گرمای مناسب برای شکل‌گیری و ادامۀ حیات است
حرکت دوره‌ای پوستۀ زمین براثر کشش ماه یا خورشید یا هر دو
Earth-tide correction
به‌کاربرید به‌جای: تصحیح کشند
Earth's gravity field
به‌کاربرید به‌جای: میدان گرانی
earthenware
سرامیک‌‌افزاری (ceramic ware) متخلخل دارای خاک رسی که پس از پخت رنگ روشن پیدا می‌کند
earthing up
نوعی عملیات داشت که در آن بن بوتۀ گیاهان را با خاک می‌پوشانند
earthquake engineering, seismic engineering
علمی کاربردی که اثر جنبش‌های ناشی از زمین‌لرزه را بر سازه‌های ساخت بشر بررسی می‌کند
توصیفی از الگوی تابش امواج لرزه‌ای که سوگیری و نوع لغزش گسل عامل را آشکار می‌سازد متـ . سازوکار کانونی focal mechanism
earthquake intensity
شاخصی از ویرانگری محلی هر زمین‌لرزه در پهنه‌ای کوچک
میزان قدرت زمین‌لرزه یا انرژی کرنشی آزادشده با آن، بر پایۀ مشاهدات لرزه‌نگاشتی
پدیده‌هایی که پیش از وقوع زمین‌لرزه رخ می‌دهند
تخمین زمان و مکان و بزرگی زمین‌لرزۀ آینده متـ . پیش‌بینی زلزله
پاره‌ای از گسل که در رویداد زمین‌لرزه‌ها دست‌کم دو بار تا سطح زمین گسیخته شده باشد
توالی زمین‌لرزه‌های بزرگ در یک دورۀ زمانی چندساله تا چندده‌ساله در مسافت‌های چندصدکیلومتری
مجموعه‌ای از زمین‌لرزه‌های کوچک در گسترۀ زمانی و مکانی محدود، بدون زمین‌لرزۀ اصلی قابل‌تشخیص
earthquake, seism
حرکت ناگهانی پوستۀ زمین به سبب آزاد شدن انرژی جمع‌شده در امتداد گسل‌ها یا فعالیت‌های آتشفشان‌ها متـ . زلزله
هرگونه خاک‌برداری یا خاک‌ریزی در عملیات راه‌سازی
ease of flow, flow tendency
میزان سهولت شارش یک مذاب به‌دلیل گران‌روی آن
یکی از چهار نقطۀ اصلی جهت‌یابی بر روی افق که شرق جغرافیایی را نشان می‌دهد
east-west layout
نگاه کنید به: transverse engine