واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1843
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
ویژگی فرد دارای احساس وجدزدگی
وضعیتی شبیه به خلسه شامل شادمانی و خوشی که غالباً در اعمال مذهبی گوناگون نظیر مراقبۀ عمیق دیده می‌شود
خارجی‌ترین لایۀ یاخته‌ای از سه لایۀ اولیۀ جنین که بافت‌هایی مانند روپوست و ناخن و مو و دستگاه عصبی و اندام‌های حسی از آن منشأ می‌گیرد
ectodermic, ectodermal
مربوط به برون‌پوست
هر زنجیره‌ای از حبه‌های برون‌یاخته‌ای پروتئین‌ها
ectopic eruption
رویش‌ دندان‌ در موقعیتی‌ غیر از موقعیت‌ طبیعی‌اش‌
ectopic pregnancy, eccyesis
بارداری غیرطبیعی که در آن، باره خارج از حفرۀ رحم جایگزین می‌شود
ضرب‌آهنگ قلبی که از مرکزی غیر از گرۀ سینوسی ـ دهلیزی آغاز شود
ectoplasm, ectosarc
بخش پیرامونی مادۀ زمینه‌ای میان‌یاخته در بسیاری از یاخته‌ها
مربوط به برمیان‌یاخته
شاخه‌ای از سلسلۀ جانوران که غالباً روکش پوستی سخت دارند؛ بیشتر گونه‌های آن بی‌تحرک‌اند و برخی به‌آرامی حرکت می‌کنند یا فعالانه می‌خزند و تولید پرگنه می‌کنند و با دراز کردن تاجیانۀ (lophophore) خود در آب از ذرات کوچک غذا تغذیه می‌کنند
گروهی از انگل‌ها که در خارج از بدن میزبان خود زندگی می‌کنند
التهاب پوست که سبب خارش و بثورات سرخ می‌شود و غالباً با تاول‌های کوچک همراه است که مایع از آنها خارج و به کبره تبدیل می‌شود متـ . سودا
edaphic
مربوط به خاک زراعی
پوشش گیاهی کاملی که براثر شرایط ویژۀ خاک به‌ وجود می‌آید
علمی که به رابطۀ خاک و موجودات زنده به‌ویژه گیاهان می‌پردازد متـ . خاکشناسی
عنصری از شاره که هویت و عمر خاص خود را دارد و انرژی خود را از شارش اصلی می‌گیرد
eddy current, Foucault current
جریان الکتریکی که براثر القای میدان مغناطیسی متغیر در مادۀ رسانا تولید می‌شود متـ . جریان فوکو
edentate
نگاه کنید به: edentulous 1
edentulous 1, agomphious, edentate
فرد دچار بی‌دندانی
وضعیتی که در آن فرد دندان ندارد یا دندان خود را از دست داده است
1. خطی که فصل مشترک دو وجه یک چندضلعی است 2. پاره‌خطی که دو رأس یک گراف را به هم وصل می‌کند
فرسوده و شکسته شدن لبۀ آسفالت سطح روسازی راه
تعیین وجود و آشکارسازی شکل و موقعیت لبۀ عارضه در یک تصویر
عملگری برای مشخص کردن آن نواحی از تصویر که تغییر ناگهانی در درجۀ ‌خاکستری دارند
نوعی ناراستی خطی که در آن مرز میان نواحی لغزیده و نالغزیده در داخل بلور عمود بر راستای صفحۀ لغزش است
edge drop-off
عارضه‌ای در سطح راه که سبب می‌شود فاصلۀ عمودی لبۀ روسازی تا سطح شانه از حد مجاز بیشتر شود
edge effect
خمیدگی خط‌های میدان در نزدیکی لبه‌های صفحات خازن تخت
edge graph
نگاه کنید به: line graph
نوعی اتصال که در آن لبه‌های دو قطعه به‌صورت تقریباً موازی بر روی هم قرار می‌گیرند