واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1843
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
فعالیت افراد و سازمان‌های علاقه‌مند به حمایت از محیط‌ زیست
شاخه‌ای از علوم زمین که موضوع آن شناخت ذخایر معدنی است
economic growth, growth 2
افزایش درآمد یا تولید کالا و خدمات نسبت به سرانۀ جمعیت که عموماً براساس تولید ناخالص داخلی اندازه‌گیری می‌شود
مدت‌زمانی که وسیلۀ نقلیه با کمترین هزینۀ ممکن فعالیت می‌کند
مخلوط سوخت و هوا در موتورهای پیستونی که به‌نحوی تنظیم می‌شود که به ‌ازای کمترین میزان سوخت مصرفی بیشترین مسافت هوایی طی شود
شاخه‌ای از علوم اجتماعی که موضوع آن تحلیل و شناخت چگونگی 1) تولید، توزیع و مصرف کالا و خدمات، 2) ایجاد، انباشت و توزیع ثروت، و 3) استفاده از منابع نادر برای مصارف مختلف است متـ . اقتصاد 1
economics of education, education economics
مطالعۀ مسائل اقتصادی مربوط به آموزش، ازجمله تقاضا و تأمین مالی و انجام تمهیدات لازم
مزیتی ناشی از افزایش سطح تولید محصول که سبب کاهش هزینۀ تولید هر واحد از محصول ‌شود
منافع حاصل از انجام فعالیت‌های مرتبط
1. مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی در چارچوب تولید و مصرف که به استناد آن نحوۀ تخصیص منابـع در یک ناحیـۀ جغـرافیایی یا حوزه مشخص می‌شود 2. منابع و ثروت یک کشور یا یک منطقه، به‌ویژه آنهایی که برحسب تولید و مصرف قابل تعریف‌اند
economy class, tourist class
نوعی درجه در مسافرت‌های هوایی که نرخ آن از سایر درجات ارزان‌تر است و در آن خدمات کمتری به مسافر ارائه می‌شود؛ پایین‌ترین سطح خدمات مسافرتی متـ . عادی 2، درجۀ گردشگری
economy tyre, budget tyre
تایری با کیفیت نسبتاً مناسب که از تایرهای معمولی ارزان‌تر و از لحاظ عملکرد ضعیف‌تر است
مهمانخانه‌ای که با بسنده کردن به ارائۀ سطحی از خدمات که تنها به رعایت پاکیزگی و دلپذیری و ارزانی اتاق‌ها و تأمین نیازهای اولیۀ مهمانان تأکید دارد و تعرفه‌ها را از 20 تا 50 درصد کاهش می‌دهد متـ . هتل ارزان با خدمات‌ محدود
آمیزه‌ای از اقامتگاه و جاذبۀ طبیعی که ویژگی‌های تفریحگاه و بومکلبه را با هم دارد
گروهی از افراد یک گونه که تحت تأثیر شرایط بوم‌شناختی معین از سایر گروه‌ها متمایز می‌شوند و دارای توان زادآوری هستند به‌طوری‌که توان زادآوری آنها با یکدیگر بیشتر از افراد سایر گروه‌هاست
رونویسی و ترجمه و تظاهر رخ‌نمودی ژن
تخریب بوم‌سازگان براثر فعالیت‌های انسان به‌طوری‌که ویژگی‌ها و کارکردهای بوم‌سازگان تغییر اساسی یابد یا به‌طورکلی از بین برود
گوناگونی اجتماعات یا بوم‌سازگان‌های موجود در یک ناحیه
سالم‌ بودن بوم‌سازگان و عوامل زیستی و فرایندهای تشکیل‌دهندۀ آن
نشانگری زیست‌محیطی ناظر بر حالات و روندهای شرایط بوم‌سازگان
انسجام و سلامت فرایندها و اندام‌گان‌های یک بوم‌سازگان
مدیریت یکپارچۀ فرایندهای چندگانۀ بوم‌سازگان‌ها در طول زمان
ecosystem, ecological system
اجتماع زیستی یک منطقه که با محیط پیرامون خود برهم‌کنش دارد
ecoterrorism, bioterrorism
گونۀ خشونت‌بار و تهاجمی بوم‌کنشگری با توسل به وحشت‌افکنی
مرز یا منطقه‌ای با ویژگی مشخص که بین دو یا چند بوم‌سازگان قرار دارد و دارای ویژگی‌های مشترکی با هریک از آنهاست
بخش غیرزندۀ بوم‌سازگان
نوعی جهانگردی به‌منظور بازدید از جاذبه‌های طبیعی که به حفظ محیط زیست نیز کمک می‌کند
ecotoxicology, environmental toxicology
مطالعه و پیشگیری از اثرات آلاینده‌ها بر اندامگان‌های زنده
انشعابی ژن‌شناختی از یک جمعیت که با زیستگاهی ویژه سازگار شده است
ecstasy, ecstatic state
احساس لذت و نشاط بیش‌از‌حد