واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
call waiting, CW 1
خدماتی که کاربر با استفاده از آن می‌تواند در هنگام برخوانی، از دریافت برخوانی ورودی دیگری آگاه شود و در صورت تمایل با قطع برخوانی جاری به آن پاسخ دهد
اقدام مجدد برای تماس با واحدهای نمونه‌ای که در اقدام اول تماس با آنها امکان‌پذیر نبوده است
مجوزی که علامت‌بان برای عبور از چراغ قرمز به راهبر می‌دهد
فردی که تماس مخابراتی را دریافت می‌کند متـ . مخاطب 2، برخوانده
calligrapher, calligraphist
کسی که خط را با رعایت قواعد خوشنویسی می‌نویسد متـ . خطاط
calligraphic painting
نوعی نقاشی که با کلمات خوشنویسی‌شده و رعایت اصول ترکیب‌بندی و در نظر گرفتن عناصر تصویری اجرا شده باشد
calligraphic style
طریق و اسلوب خوشنویسی متـ . شیوۀ خطاطی
calligraphy
نوشتن یک متن براساس تمام قواعد و ضوابط زیباشناختی کتابت متـ . خطاطی
برقراری ارتباط با طرف یا هستار دیگر از طریق انواع رسانه‌های ارتباطی و اصولاً هرگونه اقدام، اعم از موفق و ناموفق، به برقراری ارتباط بین افراد و بین افزاره‌ها یا بین افراد و افزاره‌ها متـ . برخوانش
calling line identification presentation, CLIP
انتقال شمارۀ تماس‌گیرنده به سامانۀ دریافت‌کنندۀ تماس از طریق دستگاه تماس‌گیرنده یا شبکه
calling line identification restriction, CLIR
قابلیتی که به تماس‌گیرنده امکان می‌دهد از انتقال شمارۀ خود و نمایش آن در افزارۀ مخاطب جلوگیری کند
امکانی برای دریافت تاریخ و زمان و شماره و نام تماس‌گیرنده از طریق دستگاه مشترک متـ . خدمات ارائۀ نام برخوان
امکانی برای دریافت تاریخ و زمان و شمارۀ تماس‌گیرنده از طریق دستگاه مشترک متـ . خدمات ارائۀ مشخصات برخوان
فردی که تماس مخابراتی برقرار می‌کند یا مبدأ تماس است متـ . برخوان
نوعی خدمات ارتباطی که هزینۀ تماس را به حساب تماس‌گیرنده منظور می‌کند متـ . خدمات برخوان‌پرداخت
calling-in-point
نگاه کنید به: reporting point
calling-on route, call-on route, calling-on, call-on
مسیری که امکان حرکت قطار را در بخشی از خط که اشغال شناسایی شده است فراهم می‌کند
calling-on signal
علامتی فرعی که بر روی پایۀ علامت ورود نصب می‌شود و در مواقعی که بخشی از خط تحت نظارت علامت ورود اشغال است، ورود قطار را با محدودیت سرعت، مجاز اعلام می‌کند
تیره‌ای از نعناسانان که هم در آب و هم در محیط‌های خشک می‌رویند
تنها سرده از ستاره‌آبیان با حدود هفده گونه که امروز بومی اروپا و امریکای شمالی است و تعداد کمی از گونه‌های آن به‌عنوان گیاهان آبزی‌دانی پرورش داده میشود
callus 1
بافت پارانشیمی (paranchyma) که در نتیجۀ ترمیم زخم روی گیاه و همچنین یاخته‌های تمایزنیافته در کشت مصنوعی تولید می‌شود
تودۀ پینه‌ای که از لایه‌های زایندۀ پایه و پیوندک ایجاد می‌شود
callus culture
نوعی کشت درون‌شیشه‌ای که در آن یاخته‌های پینۀ گیاه را در محیط خاص کشت می‌دهند
تولید یاخته‌های پارانشیمی (paranchyma) نامتمایز در کشت بافت
تودۀ خاکی که قلمه‌ها را در آن قرار می‌دهند تا محل زخم ترمیم یابد و پینه تولید شود
اتاقی با شرایط گرم و مرطوب که گیاهان پیوندخورده را در آن قرار می‌دهند تا محل پیوند، پینه‌زایی کند و جوش بخورد
بادی با سرعت کمتر از 0/5 متر بر ثانیه
نواری از عرض جغرافیایی که عموماً در آن بادها ضعیف و متغیرند
مراکز کمربندهای پرفشار جنب‌حارّه‌ای بر روی اقیانوس‌ها در نیمکرۀ شمالی که بادهای متغیر و ضعیف و آرامه‌ها در آنها می‌وزند
calms of capricorn
مراکز کمربندهای پرفشار جنب‌حارّه‌ای بر روی اقیانوس‌ها در نیمکرۀ جنوبی که بادهای متغیر و ضعیف و آرامه‌ها در آنها می‌وزند