واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
campylodromous
ویژگی نوعی رگ‌بندی دارای چند رگبرگ اولین که در قاعده به شکل قوس‌های خمیده و برجسته به طرف بالا خم می‌شوند و در رأس برگ به هم می‌رسند
cams-in-head engine
نگاه کنید به: camshaft-in-head engine
محوری با زائده‌های بادامک‌شکل که به‌وسیلۀ میل‌لنگ به گردش درمی‌آید و با زائده‌های خود سوپاپ‌های سیلندر را در زمان‌های معین باز و بسته می‌کند
یاتاقان لغزشی که میل‌بادامک را در محل خود نگه می‌دارد
سامانۀ انتقال حرکت میل‌لنگ به میل‌بادامک
میزان حرکت جانبی میل‌بادامک پس از نصب
بخشی از موتور که میل‌بادامک و برخی از اجزای دیگر موتور، نظیر اسبک‌ها و میل‌اسبک‌ و میل رابط سوپاپ، را در خود جای می‌دهد
قسمتی از میل‌بادامک که در یاتاقان میل‌بادامک می‌چرخد
camshaft pulley,camshaft gear
چرخ‌تسمه‌ای که در انتهای میل‌بادامک قرار دارد و تسمۀ زمان‌بندی را می‌چرخاند
چرخ‌زنجیری که بر روی میل‌بادامک نصب می‌شود و ازطریق چرخ‌زنجیر میل‌لنگ به چرخش درمی‌آید
هماهنگ کردن زمان حرکت میل‌بادامک با زمان حرکت پیستون‌ها به‌طوری‌که بتواند سوپاپ‌ها را به‌موقع باز و بسته کند
camshaft-in-head engine, CIH engine, cams-in-head engine
موتوری از خانوادۀ موتورهای میل‌بادامک‌زیر که در آن میل‌بادامک در داخل سرسیلندر نصب شده است
بلم باریک و بلند و روبازی که بلم‌ران یا بلم‌رانان در آن دوزانو می‌نشینند و از پاروی یک‌سر استفاده می‌کنند
شناوری که برای قایق‌هایی که در رودخانه‌ها و دریاچه‌ها در رفت‌وآمد هستند خدمات اقامتی و تسهیلات خودپذیرا فراهم می‌کند
canaliculate
ویژگی بخش‌هایی از گیاهان، عمدتاً دمبرگ یا رگبرگ‌های اصلی، که در پیکربندی آنها شیارهای طولی وجود دارد
بال کوچکی که در جلوی بال اصلی هواپیما قرار دارد
هواگردی که دارای بال کوچکی در جلوی بال اصلی است متـ . پیش‌بال‌دار
cancel all registered supplementary services
خدماتی که به مشترک امکان می‌دهد تمام خدمات مکمل ثبت‌شده را لغو کند
cancellation by the traveller
فسخ قرارداد سفر یا خدمات گردشگری به خواست مسافر قبل از استفاده از آن
cancellation charge
هزینه‌ای که مسافر در صورت لغو کردن قرارداد سفر باید بپردازد
cancellation clause
بندی از قرارداد که در آن شرایطی که ممکن است به فسخ قرارداد منجر شود، ذکر میشود
cancellation, canc., can.
به ‌هم خوردن هرگونه قرارداد یا قرار ازپیش‌تعیین‌شده
cancer-fighting food
غذایی که اثر پیشگیری‌کننده یا مهارکننده در رشد یاخته‌های سرطانی دارد
Cancer, Cnc, Crab
کم‌نورترین صورت فلکی منطقه‌البروج در بین دو صورت بارز جوزا و اسد که به شکل خرچنگ تصور می‌شود
candela
واحد شدت نور در دستگاه بین‌المللی یکاها (SI)، برابر با 1/60 شدت نور گسیل‌شده از یک سانتی‌متر مربع تابشگر جسم سیاه، که در دمای ذوب پلاتین کار می‌کند
candid camera, hidden camera
برنامه‌ای تلویزیونی شامل رویدادهایی که با دوربین‌هایی پنهان‌شده در مکان‌های گوناگون ضبط شده است
candidacy
نامزد بودن برای تصدی یک سمت
candidate
شخصی که برای تصدی سمتی پیشنهاد می‌شود یا خود داوطلب تصدی آن سمت می‌شود
نوعی دریایخ واپاشیده متشکل از منشورها یا استوانه‌های یخی که راستای آنها عمود بر سطح یخ اصلی است متـ . یخ قلمی penknife ice
ظرفی که در آن می‌توان کشت‌ها را در شرایط فشار بیشتر اکسیددوکربن گرم‌خانه‌گذاری کرد