واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 377
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
menopause
وضعیتی که در آن تخمدان‌های زن از تولید تخمک در هر چهارهفته‌یک‌بار بازمی‌ایستند و دشتان متوقف می‌شود
حوزه موضوعی: پزشکی
menopause praecox, premature menopause, premature ovarian failure, climacterium praecox
قطع پیش‏رس تخمک‌گذاری و چرخه‏های دشتانی پیش از چهل‏سالگی
حوزه موضوعی: پزشکی
artificial menopause
بندآوردن دشتان با وسایل مصنوعی مانند جراحی یا پرتوتابی
حوزه موضوعی: پزشکی
acquisition
مرحله‌ای در چرخة فراوری (behavioral processes) که مقدم بر ساخت و کاربرد و وانهش (deposition) است و در طی آن موادِ خام معدنی فراهم می‌آید
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
قطعه‌ای که برای کاهش اصطکاک و سایش بین دو سطح چرخان قرار دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
یاتاقانی که در سمت خارجی چرخ بر روی محور نصب می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
crankshaft bearing, crankshaft main bearing, main bearing
هریک از یاتاقان‌هایی که در دو انتهای محور اصلی میل‌لنگ و گاه بین لَنگ‌های آن قرار دارند و میل‌لنگ را در محل خود نگه می‌دارند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
crankshaft-end bearing, crankpin bearing, crankpin-end bearing, big-end bearing, connecting rod bearing, con-rod bearing
یاتاقان دوتکه‌ای که بر روی انگشتی میل‌لنگ و داخل سر بزرگ دسته‌پیستون قرار دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
یاتاقان لغزشی که میل‌بادامک را در محل خود نگه می‌دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
بخشی از محور که در داخل یاتاقان لغزشی قرار دارد و در درون آن می‌چرخد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
قسمتی از میل‌بادامک که در یاتاقان میل‌بادامک می‌چرخد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
یاتاقان‌گردی که بر روی محور اصلی قرار دارد و در یاتاقان ثابت میل‌لنگ می‌چرخد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
مجموعۀ مولکول‌های یک یاخته و برهم‌کنش زمانی و مکانی آنها
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
مجموعۀ روش‌هایی که از آنها برای بررسی و تجزیه‌وتحلیل و شناسایی کارکردهای یاخته استفاده می‌کنند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
cell 4, cellule
واحد ساختاری و کارکردی موجودات زنده که از پوشش خارجی و میان‏یاخته و هسته تشکیل شده است * مصوب فرهنگستان اول
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
هریک از یاخته‌های تشکیل‌دهندۀ لولۀ آبکش
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
التهاب حاد و منتشرشوندۀ بافت‌های عمیق زیرپوستی و گاه ماهیچه‌ها
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
ویژگی آنچه رشد و تکثیر یاخته‌ها را متوقف می‌کند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
عاملی که رشد و تکثیر یاخته را متوقف می‌کند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
توقف رشد و تکثیر یاخته‌ها
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
زهرابه‌ای که بر روی یاخته‌های یک اندام خاص اثر سمی ویژه دارد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
تخریب و ستبر شدن یاخته به‌نحوی‌که در آن هسته فشرده می‌شود و فامینه به حالت جامد متراکم درمی‌آید
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
cytometer, cell counter
ابزاری برای سنجش یاخته‌ها متـ . یاخته‌شمار
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
وسیله‌ای برای یاخته‌سنجی شارشی متـ . یاخته‌شمار شارشی
حوزه موضوعی: مهندسی پزشکی
شمارش یا سنجش یاخته‌های معلق در فاز مایع متـ . یاخته‌شماری
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
روشی برای تشخیص گونه‌های مختلف یاخته به ‌کمک پادتن‌های تک‌یاخته‌ای مزدوج‌شده متـ . یاخته‌شماری شارشی
حوزه موضوعی: مهندسی پزشکی
نگاه کنید به: یاخته‌سنج
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
نگاه کنید به: یاخته‌سنج شارشی
حوزه موضوعی: مهندسی پزشکی
نگاه کنید به: یاخته‌سنجی
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
نگاه کنید به: یاخته‌سنجی شارشی
حوزه موضوعی: مهندسی پزشکی