واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 364
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
menopause
وضعیتی که در آن تخمدان‌های زن از تولید تخمک در هر چهارهفته‌یک‌بار بازمی‌ایستند و دشتان متوقف می‌شود
menopause praecox, premature menopause, premature ovarian failure, climacterium praecox
قطع پیش‌رس تخمک‌گذاری و چرخه‌های دشتانی پیش از چهل‌سالگی
artificial menopause
بندآوردن دشتان با وسایل مصنوعی مانند جراحی یا پرتوتابی
قطعه‌ای که برای کاهش اصطکاک و سایش بین دو سطح چرخان قرار دارد
crankshaft bearing, crankshaft main bearing, main bearing
هریک از یاتاقان‌هایی که در دو انتهای محور اصلی میل‌لنگ و گاه بین لنگ‌های آن قرار دارند و میل‌لنگ را در محل خود نگه می‌دارند
crankshaft-end bearing, crankpin bearing, crankpin-end bearing, big-end bearing, connecting rod bearing, con-rod bearing
یاتاقان دوتکه‌ای که بر روی انگشتی میل‌لنگ و داخل سر بزرگ دسته‌پیستون قرار دارد
یاتاقان لغزشی که میل‌بادامک را در محل خود نگه می‌دارد
بخشی از محور که در داخل یاتاقان لغزشی قرار دارد و در درون آن می‌چرخد
قسمتی از میل‌بادامک که در یاتاقان میل‌بادامک می‌چرخد
یاتاقان‌گردی که بر روی محور اصلی قرار دارد و در یاتاقان ثابت میل‌لنگ می‌چرخد
مجموعۀ مولکول‌های یک یاخته و برهم‌کنش زمانی و مکانی آنها
مجموعۀ روش‌هایی که از آنها برای بررسی و تجزیه‌وتحلیل و شناسایی کارکردهای یاخته استفاده می‌کنند
cell 4, cellule
واحد ساختاری و کارکردی موجودات زنده که از پوشش خارجی و میان‌یاخته و هسته تشکیل شده است * مصوب فرهنگستان اول
هریک از یاخته‌های تشکیل‌دهندۀ لولۀ آبکش
زهرابه‌ای که بر روی یاخته‌های یک اندام خاص اثر سمی ویژه دارد
cytometer, cell counter
ابزاری برای سنجش یاخته‌ها متـ . یاخته‌شمار
وسیله‌ای برای یاخته‌سنجی شارشی متـ . یاخته‌شمار شارشی
شمارش یا سنجش یاخته‌های معلق در فاز مایع متـ . یاخته‌شماری
روشی برای تشخیص گونه‌های مختلف یاخته به ‌کمک پادتن‌های تک‌یاخته‌ای مزدوج‌شده متـ . یاخته‌شماری شارشی
ماده‌ای که از آن برای از بین بردن یاخته‌ها استفاده می‌شود
آرایۀ منظمی از تکه‌های آشکار ابر به‌صورت شبکه‌ای از ابر لایه‌ای
ساختار ابرهای همرفتی میان‌مقیاس با ظاهر و اندازه‌های نسبتاً یکسان که شبکه‌ای از هوای صاف آنها را از هم جدا می‌کند
سه یاختۀ تک‌لاد در کیسۀ رویان (embryonic sac) گیاهان گل‌دار که در مقابل مجرای سفت قرار دارد متـ . پادسفتی antipodal
یاخته‌های طویل در لوله‌های گشناب‌بر که در تکوین زامه دخالت دارند متـ . یاخته‌های غذادهنده