واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 377
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
شرایطی که درآن دمای هوا در سطح زمین به مدت کافی پایین‌تر از صفر درجۀ سلسیوس باقی بماند تا مشخصۀ وضع هوا شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
شرایطی که در آن دمای سطح زمین و اشیای روی آن به زیر نقطۀ انجماد می‏رسد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
یخ‌بندان خاک و اشیاء زمینی براثر کاهش دما روی سطوح در تماس با هوا هنگامی که هوای مجاور زمین رطوبت کافی برای تشکیل بَشم نداشته باشد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
رخداد دمای هوای کمتر از صفر درجه سلسیوس که برخی از گیاهان یک‌ساله را از بین می‌برد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
یخ‌بندانی که در آن پوشش گیاهی از بین می‌رود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
رخداد دمای هوای کمتر از صفر درجۀ سلسیوس که گیاهان یک‌ساله را بدون تشکیل بلورهای یخ روی سطوح آنها، از بین می‌برد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
ice feathers, frost feathers
نوعی بَشم که بر روی بادخور اجسام زمینی یا بر روی هواپیمای درحال‌گذر از لایۀ هوای سرد به لایۀ هوای گرم تشکیل میشود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
یخ ‌بسته‌ای که تا خط مد محکم به ساحل چسبیده است و کشند بر آن تأثیر نمیگذارد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نوعی برف‌پوسته به‌صورت لایۀ یخ ضخیم‌تر از پوسه‌پوسته (film crust) بر روی سطح برف
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
ice crust 2, ice rind
لایۀ سخت و نازک دریایخ یا یخ رودخانه یا یخ دریاچه
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
هر نهشت یا پوشش یخ بر روی یک جسم که از برخورد و یخ زدن هواآب‌های معمولاً اَبَرسرد به وجود می‌آید
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
تشکیل فصلی پوشش یخ پیوسته بر روی منابع آبی کرۀ زمین
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
complete freeze-up
انجماد آب رود یا دریاچۀ کم‌عمق از سطح تا بستر آن
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
pack ice, ice pack
تمام دریایخ، به‌جز یخ ‌بسته، که ممکن است به‌طور قابل ملاحظه‌ای جابه‌جا و دچار دگرشکلی شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
یخ‌تودی با تخته‌یخ‌های به‌ندرت به‌هم‌چسبیده که 50 تا 80 درصد سطح آب را پوشانده است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
یخ‌تودی با تخته‌یخ‌های غالباً به‌هم‌چسبیده که 70 تا 80 درصد سطح آب را پوشانده است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
side by side refrigerator
یخچال و یخ‏زنی که از پهلو به هم چسبیده باشد
حوزه موضوعی: عمومی
نگاه کنید به: یخسار
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
iced tea, ice tea
نوشیدنی چای سرد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
فرایندی که در آن یک شی‏ء براثر عمل پیوند یخ به شی‏ء دیگر می‏چسبد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
منطقۀ نسبتاً روشن سطح زیرین اَبر که براثر بازتاب نور از یخ ایجاد میشود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نوعی روچینه حاوی شکر و چربی و سفیدۀ تخم‌مرغ و آب که با کاهش دما می‌بندد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
ice plain
پهنه‌ای از یخ در دهانۀ برخی از روان‌یخ‌ها که اندکی به زمین چسبیده است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: محیط یخ‌دما
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
کومه یا پشته یا دیگر انباشت‌های یخساری جورنشدۀ (unsorted) بدون چینه
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
لایه‌ای از قطعات سنگی که بر روی یخ در طی برسابش یخساری قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
وسیله‏ای مکانیکی یا برقی یا ماشینی برای یخ‏زدایی از روی سطوح هواگَرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
ابزاری خیش‌مانند که با زدودن برف و یخ از میان ریل‌ها فضای کافی برای عبور لبۀ چرخ‌ها فراهم می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
defrosting 2, thawing
ذوب شدن یا ذوب کردن یخ مواد غذایی یخ‏زده
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
زدودن یخ ایجادشده از روی سطوح مختلف هواگَرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی