واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 377
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
یونی که بین دو یا چند سازنده، در یک مخلوط مشترک باشد
حوزه موضوعی: شیمی
مولکول آب‌گریز نسبتاً کوچکی که انتقال یون را از غشای لیپیدی تسهیل می‌کند
حوزه موضوعی: شیمی
تکپاری مشابه یون
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
fragment ion, product ion, daughter ion
نوعی محصول یونی که از تکه‌تکه شدن یک پیش‌سازِ یونِ محصول به دست می‌آید و ممکن است پایدار باشد یا به تکه‌تکه شدن ادامه دهد
حوزه موضوعی: شیمی
ionochromism
قابلیت ماده ازلحاظ تغییر رنگ در حضور یون‌ها و بازگشت به رنگ اولیه در نبود یون‌ها
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
reverse deionization
فرایندی که در آن یک واحد تبادل آنیون و یک واحد تبادل کاتیون را به‌صورت پشت‌‌سر‌هم برای زدودن همۀ یون‌های موجود در یک محلول به کار می‌برند
حوزه موضوعی: شیمی
لایه‏ای از جوّ زمین یا هر سیارۀ دیگر که مولکول‌های موجود در آن یونیده شده‏اند
حوزه موضوعی: نجوم‌
ionization
فرایندی که در آن اتم یا مولکول خنثی با از دست دادن یا به دست آوردن الکترون باردار می‏شود
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی، فیزیک، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ‏
یونش گاز موجود در محفظه‌ای بسته که ناشی از عبور پرتوهای کیهانی است و نه ناشی از عوامل شناخته‌شده
حوزه موضوعی: فیزیک‏
collision ionization
فرایندی که در آن اتم‌های گاز در برخورد با ذرات باردار یونیده می‌شوند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
radiation ionization
یونیده شدن اتم یا مولکول براثر تابش الکترومغناطیسی
حوزه موضوعی: شیمی، فیزیک‏
atmospheric ionization
تشکیل یون در جوّ با دفع یک الکترون از مولکول
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
specific ionization
تعداد زوج‌یون‌های ایجادشده در واحد طول مسیر ذرۀ پرانرژی در ماده متـ . ضریب یونش ionization coefficient ضریب یونش کل total ionization coefficient
حوزه موضوعی: فیزیک‏
مجموعۀ یون‌های عناصر شیمیایی موجود در یک سامانۀ زیستی
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
مجموعۀ فنون مربوط به مطالعۀ یونگان
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
دستگاهی که یون تولید می‏کند
حوزه موضوعی: شیمی
پیامی که فرد بدون اطلاع از محتوای آن و بنا به درخواست یک متقاضی، آن را امضا می‌کند متـ . پیام کور
حوزه موضوعی: رمزشناسی