واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2328
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
به‌کاربرید به‌جای: درصد اثر بسامد
شیوه‌ای از بیان که در اعتراض به وحشیگری‌های جنگ جهانی اول شکل گرفت و متأثر از سبک فوتوریسم (futurism) بود و به سبک سورئالیسم (surrealism) منتهی شد
database, DB
مجموعه‌ای از داده‌های ذخیره‌شدۀ تحت نظارت یک مدیریت متمرکز که معمولاً مورد استفادۀ چندین کاربر به‌طور هم‌زمان و اشتراکی باشد
archival database
مجموعۀ سازمان‌دهی‌شده‌ای از اسناد رقمی، شامل پیام‌نگارها و بحث‌های گروهی و پرسش و پاسخ‌های مرجع که برای دوره‌ای نامعین و استفاده در آینده نگهداری می‌شوند
health information database
پایگاه داده‌های مرتبط با سلامت که ممکن است شامل یک برگ ثبت اطلاعات تا سامانه‌های ملی باشد
proteome analysis database
دادگان تخصصی پروتئین‌ که پس از تلفیق اطلاعات برگرفته از منابع مختلف، طبقه‌بندی و مطالعۀ پروتئین‌ها را در مجموعه‌های کامل پروتگان تسهیل می‌کند
sequence-tagged site database, dbSTS
دادگانی شامل توالی‌های داده‌های نقشه‌نگاری و دیگر اطلاعات مرتبط با توالی‌های نشانمند اختـ . دادگان توان dbSTS
پرونجایی شامل داده‌های مربوط به تمام وعده‌های غذایی و اقلام فروخته‌شدۀ صورت‌غذاها که در سامانۀ ثبت پول الکترونیکی (Electronic Cash Register, ECR) یا واحد فروش (Point of Sales, POS) نگهداری می‌شود متـ . دادگان منو
دادگانی که اطلاعات به‌دست‌آمده از آن با استفاده از نشر رومیزی یا فنّاوری اینترنت و با هدف تولید گزارش در اختیار عموم قرار گرفته باشد
نظام قضایی ویژۀ مجرمان دچار سوءمصرف مواد که فرد را ملزم می‌سازد از طرح درمانی خاصی تبعیت کند و در صورت تخطی مجازات ‌شود
اعداد و متن و مانند آن که می‌توان آنها را به شکل خاصی مرتب کرد تا امکان ذخیره‌سازی و پردازش آنها به‌وسیلۀ رایانه فراهم شود متـ . داده‌ها
مجموعه‌ای از نرم‌افزارها که برای گردآوری و پیرایش و تبدیل و ذخیره‌سازی داده‌ها با هدف تحلیل اطلاعات سازمان‌دهی شده باشد
data warehousing
سازمان‌دهی و استفاده از مجموعه‌ای از نرم‌افزارها برای گردآوری، پیرایش، تبدیل و ذخیره‌سازی داده‌ها با هدف تحلیل اطلاعات
data custodian
مسئول گردآوری و نگهداری داده‌ها
data custodianship
مسئولیت گردآوری و نگهداری داده‌ها
continuous data protection
نوعی سامانۀ پشتیبان‌گیری که از داده‌های جاری کاربر یک نسخۀ بدل ایجاد می‌کند اختـ . داپ متـ . پشتیبان‌گیری آینه‌ای
data acquisition
مرحله‌ای در پژوهش‌های باستان‌شناختی، همانند واحد نمونه در محوطۀ باستان‌شناختی، که در آن داده‌ها به سه صورت اصلی گردآوری می‌شوند: 1) شناسایی؛ 2) بررسی سطحی؛ 3) کاوش
به‌کاربرید به‌جای: داده‌برداری جانبی
نوعی داده‌برداری الکتریکی که در آن تغییرات جانبی مقاومت‌ویژه با ثابت نگه داشتن فاصله‌های الکترودی و جابه‌جا کردن کل آرایش روی خط الکترودها اندازه‌گیری می‌شود متـ . داده‌برداری الکتریکی electrical profiling داده‌برداری افقی horizontal profiling
sample data acquisition
نوعی داده‌برداری، ازطریق نمونه‌برداری احتمالاتی یا غیراحتمالاتی، که در آن فقط بخشی از واحد نمونه در یک جامعۀ آماری بررسی می‌شود
split spread data acquisition
داده‌برداری لرزه‌ای با قرار دادن چشمه در وسط پروفیل لرزه‌ای
total data acquisition
نوعی داده‌برداری که در آن تمامی واحد نمونه در یک جامعۀ آماری بررسی می‌شود