واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2575
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نگاه کنید به: دانشنامه
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
نگاه کنید به: دانشنامۀ عمومی
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
نگاه کنید به: دانشنامۀ موضوعی
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
نگاه کنید به: دانشنامه‏ای
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
نگاه کنید به: درصد اثر بسامد
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
CDP 1
نگاه کنید به: داده‌بانی پیوسته
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
شیوه‏ای از بیان که در اعتراض به وحشیگری‌های جنگ جهانی اول شکل گرفت و متأثر از سبک فوتوریسم (futurism) بود و به سبک سورئالیسم (surrealism) منتهی شد
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
نگاه کنید به: پایگاه‌داده
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
archival database
مجموعۀ سازمان‌دهی‌شده‌ای از اسناد رقمی، شامل پیام‌نگارها و بحث‌های گروهی و پرسش و پاسخ‌های مرجع که برای دوره‌ای نامعین و استفاده در آینده نگهداری می‌شوند
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
health information database
پایگاه داده‌های مرتبط با سلامت که ممکن است شامل یک برگ ثبت اطلاعات تا سامانه‌های ملی باشد
حوزه موضوعی: مدیریت سلامت
proteome analysis database
دادگان تخصصیِ پروتئین‌ که پس از تلفیق اطلاعاتِ برگرفته از منابع مختلف، طبقه‌بندی و مطالعۀ پروتئین‌ها را در مجموعه‌های کامل پروتگان تسهیل می‌کند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
sequence-tagged site database, dbSTS
دادگانی شامل توالی‌های داده‌های نقشه‌نگاری و دیگر اطلاعات مرتبط با توالی‌های نشانمند اختـ . دادگان توان dbSTS
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
نگاه کنید به: دادگان توالی نشانمند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
پَروَنجایی شامل داده‌های مربوط به تمام وعده‌های غذایی و اقلام فروخته‌شدۀ صورت‌غذاها که در سامانۀ ثبت پول الکترونیکی (Electronic Cash Register, ECR) یا واحد فروش (Point of Sales, POS) نگهداری می‌شود متـ . دادگان منو
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
دادگانی که اطلاعات به‏دست‏آمده از آن با استفاده از نشر رومیزی یا فنّاوری اینترنت و با هدف تولید گزارش در اختیار عموم قرار گرفته باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: دادگان صورت‌غذا
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نظام قضایی ویژۀ مجرمان دچار سوءمصرف مواد که فرد را ملزم می‌سازد از طرح درمانی خاصی تبعیت کند و در صورت تخطی مجازات ‌شود
حوزه موضوعی: اعتیاد، روان‏شناسی
باستان‏شناسی اطلاعات کمّی حاصل از مشاهدۀ یافته‌ها که مبنای استدلال و بحث و محاسبه قرار می‌گیرد رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی اعداد و متن و مانند آن که می‏توان آنها را به شکل خاصی مرتب کرد تا امکان ذخیره‏سازی و پردازش آنها به‌وسیلۀ رایانه فراهم شود متـ . داده‏ها
حوزه موضوعی: باستان‏شناسی، رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی
مجموعه‏ای از نرم‏افزارها که برای گردآوری و پیرایش و تبدیل و ذخیره‏سازی داده‏ها با هدف تحلیل اطلاعات سازمان‏دهی شده باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data warehousing
سازمان‏دهی و استفاده از مجموعه‏ای از نرم‏افزارها برای گردآوری، پیرایش، تبدیل و ذخیره‏سازی داده‏ها با هدف تحلیل اطلاعات
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data custodian
مسئول گردآوری و نگهداری داده‏ها
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data custodianship
مسئولیت گردآوری و نگهداری داده‏ها
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
continuous data protection
نوعی سامانۀ پشتیبان‌گیری که از داده‌های جاری کاربر یک نسخۀ بدل ایجاد می‌کند اختـ . داپ CDP متـ . پشتیبان‌گیری آینه‌ای mirroring
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data acquisition
مرحله‌ای در پژوهش‌های باستان‌شناختی، همانند واحد نمونه در محوطۀ باستان‌شناختی، که در آن داده‌ها به سه صورت اصلی گردآوری می‌شوند: 1) شناسایی؛ 2) بررسی سطحی؛ 3) کاوش
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
اندازه‌گیری‌های الکترومغناطیسی هوایی یا زمینی که با کمک شمار فراوانی فرستنده یا گیرنده در آرایه‌ای ناوردا (با چیدمانی ثابت) انجام می‌گیرد
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نگاه کنید به: داده‌برداری جانبی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نگاه کنید به: داده‌برداری جانبی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نوعی داده‌برداری الکتریکی که در آن تغییرات جانبی مقاومت‌ویژه با ثابت نگه داشتن فاصله‌های الکترودی و جابه‌جا کردن کل آرایش روی خط الکترودها اندازه‌گیری می‌شود متـ . داده‌برداری الکتریکی electrical profiling داده‌برداری افقی horizontal profiling
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
sample data acquisition
نوعی داده‌برداری، ازطریق نمونه‌برداری احتمالاتی یا غیراحتمالاتی، که در آن فقط بخشی از واحد نمونه در یک جامعۀ آماری بررسی می‌شود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
split spread data acquisition
داده‏برداری لرزه‏ای با قرار دادن چشمه در وسط پروفیل لرزه‏ای
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک