واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2575
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
total data acquisition
نوعی داده‌برداری که در آن تمامی واحد نمونه در یک جامعۀ آماری بررسی می‌شود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
گردآوری داده‏های لرزه‏ای
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
مرحله‌ای در پژوهش یافته‌های باستان‌شناختی که معمولاً شامل تمیز کردن و محافظت و برچسب‌زنی و یافته‌نامه‌نویسی (inventorying) و داده‌نامه‌نویسی (cataloging) می‌شود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
هرنوع پیام که به شکل داده‏های رقمی با وسایل الکترونیکی یا نوری یا فنّاوری‌های جدید اطلاعات تولید، ارسال، دریافت، ذخیره یا پردازش می‏شود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
فرایند تصحیح خطاهای داده‏ای در مجموعه‏ای از داده‏ها، برای بالا بردن کیفیت داده‏ها با توجه به اهداف خاص
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
polling, autopolling
روشی برای واپایش مراکز چندگانۀ شبکه که در آن ایستگاه مرکزی نیاز هر مرکز به ارسال داده را بررسی و اجازۀ انجام آن را به‌نوبت صادر می‏کند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
واپایش مراکز چندگانۀ شبکه که در آن ایستگاه مرکزی نیاز هر مرکز به ارسال داده را بررسی و اجازۀ انجام آن را به‌نوبت صادر می‏کند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
حرکت و انتقال فعال اطلاعات از جایی به جای دیگر
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data generation
فرایندی که در آن، داده‏ها براساس مجموعه‏ای از خصوصیات ازپیش‌تعریف‏شده تولید شوند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
جابه‏جایی داده‏ها از نقطه‏ای در یک مجموعۀ اطلاعاتی به نقطه‏ای دیگر
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data reduction
کاهش حجم داده‌ها بدون از دست رفتن اطلاعات یا عوارض موردنظر
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، مهندسی نقشه‏برداری
آمار‏ فرایند کشف روابط بین متغیرها در مجموعة بزرگی از ‌داده‌ها رایانه و فنّاوری اطلاعات استخراج اطلاعات با الگوهای خاص، از حجم زیادی از داده‏های ذخیره‏شده
حوزه موضوعی: آمار، رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
دادگانی که برای نگهداری مجموعه‏هایی مختصر از داده‏ها طراحی شده باشد تا مدیران بتوانند آنها را بازیابی و تحلیل کنند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
data assimilation
تلفیق داده‏های ناهمگون، نمونه‏برداری‏شده در زمان‌ها و بازه‏های زمانی متفاوت و در مکان‌های مختلف، برای توصیف یکدست و سازگار سامانه‏ای فیزیکی مانند جوّ
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
catalogue 1/ catalog
سیاهه‌ای از داده‌های باستان‌شناختی که در آن هر شیء با یک شمارۀ مرجع و توضیحات کامل به ثبت می‌رسد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
data dictionary
مجموعه‏ای سازمان‏یافته از اطلاعات مربوط به تعریف و ساختار و کاربرد داده‏ها در یک سامانه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
cataloguing/ cataloging
روند تهیۀ داده‌نامه و ورود اطلاعات در آن
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
دفتری با توضیحات مختصر برای ثبت مقدماتی اشیای به‌دست‌آمده در هنگام کاوش باستان‌شناختی
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
نگاه کنید به: داده
حوزه موضوعی: باستان‏شناسی، رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی
مجموعه‏ای از داده‏ها برای آزمایش نرم‏افزار متـ . داده‏های نمونه sample data
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
داده‌هایی که شامل ترکیبی از داده‌های پیوسته و گسسته هستند
حوزه موضوعی: آمار‏
داده‏هایی خاص که از یک پروندۀ داده‏ای جدا و بیرون کشیده شده باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
داده‌هایی که از دو یا چند منبع جمع‌آوری شده‌اند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
داده‏های ارائه‏شده در قالب‌هایی چون نمودار وجدول و اعداد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
مواد و اسنادی که حاصل فعالیت‌های باستان‏شناختی است و به چهار دستۀ دست‏ساخته‏ها، بوم‏ساخته‏ها، پدیدارها و ساختارها تقسیم می‌شود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
داده‏هایی که رمزبندی آنها از صورتی به صورت دیگر تغییر یافته باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
بقایای مادی پراکنده حاصل از فعالیت‌های انسان، شامل دست‏ساخته‏ها و پدیدارهای بدون تعلق به یک محوطۀ باستانی مشخص
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
داده‌هایی که مقدارهای بزرگ‌تر (بریده‌شده از راست) یا کوچک‌تر (بریده‌شده از چپ) از مقداری ثابت، از آنها حذف شده یا اصلاً مشاهده نشده است
حوزه موضوعی: آمار‏
داده‌هایی که شمار متغیرهای آنها بیش از شمار واحدهای نمونه‌‌گیری است
حوزه موضوعی: آمار‏
داده‏هایی که خطاهای آنها تصحیح و کیفیت آنها با توجه به اهداف خاص بالا برده شده باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏