واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2328
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
integral domain
یک حلقۀ جابه‌جایی ناصفر با عضو همانی که در آن همواره حاصل‌ضرب اعضای ناصفر، ناصفر باشد
tide amplitude
نیمی از اختلاف ارتفاع میان یک فراکشند و فروکشند متوالی
دامنه‌ای از مقادیر مجموعه‌ای از داده‌ها، شامل 90 درصد مشاهدات مرکزی آن مجموعه
فاصلۀ بین چارک اول و چارک سوم
پوستۀ بیرونی دانه
performance practice, performing practice
دانش و قراردادهایی که نوازنده را قادر به اجرا می‌کند
declarative knowledge
به‌کاربرید به‌جای: حافظۀ اظهاری
دانش تشخیص و درمان بیماری و راه‌های پیشگیری از آن متـ . علم پزشکی، دانش طب، علم طب، پزشکی 2 ، طب * مصوب فرهنگستان اول
مطالعۀ تطبیقی سازوکارهای ناظر بر واپایش و قاعده‌مندسازی در انسان و ماشین برای درک شباهت‌ها و تفاوت‌های آنها متـ . رایانیک
procedural knowledge
به‌کاربرید به‌جای: حافظۀ روالی
explicit knowledge
دانشی که به‌آسانی تدوین و بیان می‌شود و در آثار فکری تبلور می‌یابد
tacit knowledge
دانشی ناظر بر شناختی که در ذهن افراد وجود دارد
به‌کاربرید به‌جای: دانش پزشکی
feminist knowledge
دانشی با محوریت موضوع زنان که همۀ انواع مواضع صریح یا ضمنی، از نکوداشت فرهنگ‌های سنتی زنان گرفته تا رویکردهای جدایی‌طلب بنیادگرا را در بر می‌گیرد
codified knowledge
دانشی که در زبان رسمی و نظام‌مند دانشگاهی انتقال‌پذیر است، اما هنوز آن‌چنان‌که باید جنبۀ کاربردی پیدا نکرده است
دانشجویی که تحت تعلیم استادخلبان است و هنوز گواهینامۀ خلبانی دریافت ‌نکرده است
مؤسسه‌ای آموزشی که آموزش‌های لازم و مربوط به امور واحدهای اقامتی و پذیرایی و تفریحی گردشگری را به دانشجویان و فراگیران آن رشته ارائه دهد
academic 1, académique 1 (fr.)
مربوط به دانشگاه
encyclopedia, cyclopedia
اثری حاوی اطلاعات مستند که به‌صورت مقاله‌های فشرده دربارۀ همه یا برخی از موضوع‌های دانش بشر تدوین می‌شود و از نظم خاصی پیروی می‌کند متـ . دائره‌المعارف
مربوط به دانشنامه/ دائره‌المعارف متـ . دائره‌المعارفی
general encyclopedia
دانشنامه‌/دائره‌المعارفی که دربارۀ تمام معارف بشری است متـ . دائره‌المعارف عمومی
subject encyclopedia
دانشنامه‌/ دائره‌المعارفی که دربارۀ بخش خاصی از دانش بشری است متـ . دائره‌المعارف موضوعی
pyrenoid
ساختاری کوچک و بی‌رنگ در سبزدیسۀ برخی از جلبک‌ها که نشاسته در آن تشکیل و ذخیره می‌شود
sextant
هریک‌ از قسمت‌های‌ شش‌گانۀ قوس‌های‌ دندانی‌ بالا و پایین‌
tetrachord
مجموعه‌ای از چهار نغمه در محدودۀ یک فاصلۀ چهارم درست متـ . چارگان
ستونی از ریزکیسه‌های موجود در سبزدیسه که همانند سکه‌‌های روی‌هم‌قرارگرفته است
tetrachordal
مربوط به دانگ/ چارگان متـ . چارگانی
میوۀ غلات و سویا و کتان
ساختاری در گیاهان عالی که در نتیجۀ لقاح تخمک به وجود می‌آید
به‌کاربرید به‌جای: جوش 1