واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4299
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
hydrated 2
ویژگی ترکیبی که دارای یک یا چند مولکول آب باشد
حوزه موضوعی: شیمی
juicy, succulent 1
ویژگی مادۀ غذایی‌ای که در بافت آن آب فراوانی وجود دارد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
وارد کردن مولکول‌های آب در یک ترکیب جامد که به‌صورت مجتمع در کنار آن ترکیب قرار می‏گیرد
حوزه موضوعی: شیمی
اتاقی کوچک در هر طبقۀ مهمان‌خانه/ هتل برای تدارک پذیرایی از مهمانان در اتاق
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
juiciness, succulence
کیفیتی دریافتنی مربوط به حس چشایی که ناشی از وجود آب در مادۀ غذایی است
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
hygroscopic water
1. آبی که براثر چسبندگی خاک بر سطح ذرات آن باقی می‏ماند 2. آب موجود در خاک، در دما و رطوبت نسبی معین، معمولاً در دمای 25 درجۀ سلسیوس و رطوبت نسبی 98 درصد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
vesicle 1, vesicula
تاولی کوچک در پوست، حداکثر به بزرگی ته سنجاق و حاوی مایع آبگون (serous fluid)
حوزه موضوعی: پزشکی
hydrotherapy, hydropathy
استفاده از آب، به‌ویژه استعمال خارجی و غیرخوراکی آن، در درمان اختلالات گوناگون
حوزه موضوعی: پزشکی
درۀ کشیده و ژرف یخساری که به دریا منتهی می‏شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
discharge 1
1. آهنگ جریان آب سطحی در واحد زمان 2. آهنگ خارج شدن آب زیرزمینی در واحد زمان
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
hydration 3
وارد کردن مولکول آب در یک مولکول دیگر برای تشکیل مولکولی با ساختار جدید
حوزه موضوعی: شیمی
نگاه کنید به: سردایش طوقه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
water smoke
بخارمه
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
hydrophilic
ویژگی ماده‏ای که میل به جذب آب دارد
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
خودروی برای تأمین آب آشامیدنی مسافران یا آب عاری از مواد معدنی برای سامانه‌های هواگَرد در محدودۀ پیشگاه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
hydrophyte, hygrophyte 1
گیاهی که در شرایط مرطوب یا در آب رشد می‌کند
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
alluvium, alluvial deposit
مواد آواری سستی که در نتیجۀ جریان آب‌های جاری نهشته می‏شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
فرایند نهشت در نتیجۀ جریان رودخانه
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
وابسته یا مربوط به آبرفت
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
watercolour/ water colour
1. رنگ‌های کم‏مایه یا کم‏جِرمِ محلول در آب 2. اثری هنری که با این رنگ‌ها خلق می‌شود
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
مجرایی سرپوشیده برای عبور آب‌های سطحی
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
نگاه کنید به: حوضۀ آبریز
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
dehydration 1
خارج کردن مولکول آب از ترکیبی مانند الکل
حوزه موضوعی: شیمی
علم رخداد و توزیع و حرکت آب در زیر سطح زمین با تأکید بر سیماهای زمین‌شناختی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
مطالعۀ ترکیب شیمیایی آب‌های طبیعی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نام تجارتی حوضچه‏ای که از اطراف آن آب با فشار به داخل پاشیده می‏شود
حوزه موضوعی: عمومی
water blasting
پاشیدن آب با فشار زیاد برای تمیز کردن و زدودن پوسته و زواید
حوزه موضوعی: خوردگی، مهندسی مواد و متالورژی
fouling organism, biofouler
اندامگانی که برای زیستن به اشیای درون آب نظیر بدنۀ شناورها و تأسیسات دریایی می‌چسبد
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
aquaculture 1/ aquiculture, aquafarming
تولید انبوه آبزیان برای بهره‌برداری تجاری
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
aquaculture 2, fishfarming, mariculture 1, pisciculture
پرورش ماهی و صدف خوراکی و گیاهان آبزی در آب‌های شیرین یا شور، تحت شرایط واپایش‌شده
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏