واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4299
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
شاخه‌ای از آئرودینامیک که در آن شارش اَبَرصوتی بررسی میشود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل هوایی، فیزیک
aeroelasticity, aeroelastics
مبحث مطالعۀ برهم‌کنش نیروهای آئرودینامیکی و سازه‌های کشسان
حوزه موضوعی: هوافضا
aerogramme, aérogramme (fr.)
نوعی پاکت ـ نامۀ فوری با عنوان چاپیِ Aerogramme ، به شکل ورقۀ کاغذی که لبه‏های چسب‏دارِ آن را تا می‏زنند و ابعاد آن در احکام اتحادیۀ جهانیِ پست تعریف شده است متـ . پاکت ـ نامۀ هوایی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات - پست
نگاه کنید به: بزرگ‏سرخرگ
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
نگاه کنید به: بزرگ‏سرخرگی
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
آب درون ماگما در سطح یا نزدیک به سطح زمین
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
آبی که برای نوشیدن دارای کیفیت مناسب است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، مهندسی محیط‌زیست و انرژی
supercooled water
آب مایع در دمای کمتر از نقطۀ انجماد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
آب اسیدی به‌وجودآمده در داخل معدن براثر فعالیت باکتری‌های اکسیدکنندۀ هوازی گوگرد
حوزه موضوعی: خوردگی
آبی که به‌صورت باران از ابرها فرو می‌بارد و صرف‌نظر از گازهایی که ممکن است در آن محلول باشد، از خالص‌ترین آب‌هاست
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
precipitable water
کل بخارِ آبِ موجود در ستونی قائم از جوّ، با سطح مقطع واحد در بین دو تراز مشخص، که معمولاً بر مبنای ارتفاع مقدار آبی است که در صورت تبدیل تمام بخار به مایع در ظرفی با همان سطح مقطع قابل جمع‌آوری است متـ . بخار آب بارش‌شو precipitable water vapour
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
bottled water
آب آشامیدنی عرضه‌‌شده در ظروف پلاستیکی یا شیشه‌ای
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
تفاوت بین آب تولیدی سالانه و آب مصرفی اندازه‌گیری‌شده که ناشی از نشت از شبکه و خطای شمارگر و دزدی آب است
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
clean water
1. آبی که برای منظور خاصی مانند آشپزی یا شنا یا آشامیدن به اندازۀ کافی پاک باشد 2. آبی که کیفیت آن با مقررات خاصی مطابقت داشته باشد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
receiving water
رودخانه یا دریاچه یا اقیانوس یا هرگونه آبراهه که فاضلاب یا پساب تصفیه‏شده در آن تخلیه می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
supply water
آب غالباً تصفیه‌شده‌ای که وارد شبکۀ توزیع یا مخزن ذخیره می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
ballast water
آبی که در مخازن کشتی‌ها پس از تخلیۀ بار آنها برای حفظ تعادل بارگیری می‏شود و معمولاً پسابی روغنی است که نیاز به تصفیه دارد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
makeup water
آبی که برای جبران کردن اتلاف آب ناشی از تبخیر و نشت و غیره اضافه می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نگاه کنید به: در آبِ جوش زدن
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
pure water
1. در معنای فنی، آبی که هیچ ماده‌ای در آن حل نشده نباشد 2. در معنای کاربردی، آبی که عاری از آلودگی باشد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
آب برداشتی از منابع قبل از هرگونه تصفیه یا مصرف
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
cooling water
آبی که در فرایندهای صنعتی معمولاً برای خنک کردن چگالنده‌ها به کار میرود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
once-through cooling water
آبِ خنککنی که تنها یک یا دو بار در سامانه گردش می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
مایع درون‏ حفرۀ درون‏شامه‏ای
حوزه موضوعی: پزشکی
روش آب‌ دونشان
حوزه موضوعی: تغذیه
مایع آبگون جمع‏شده در زهدان‏راه متـ . آب زهراه
حوزه موضوعی: پزشکی
نگاه کنید به: آب زهدان‏راهی
حوزه موضوعی: پزشکی
ground water, underground water
آب موجود در مواد سست زیر سطح سفرۀ آب
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
safe water
آب عاری از مواد سمی و باکتری‌ها و مواد شیمیایی که آشامیدن آن برای سلامتی مضر نباشد، هرچند دارای طعم و بو و رنگ و برخی مواد معدنی باشد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
light water
آبی که هیدروژن‌های موجود در مولکول آن تک‌پروتونی هستند
حوزه موضوعی: فیزیک‏