واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1486
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
نوعی پادکنش الکترونیکی که در آن از سلاح‌های انهدام‌سخت برای انهدام هدف استفاده می‌کنند اختـ . پادکال انهدام‌سخت
hard-of-hearing 1, HOH, hearing impaired
فردی که افت شنوایی ملایم تا شدید دارد
hard-of-hearing 2
ویژگی فردی که افت شنوایی ملایم تا شدید دارد
مشخصۀ اصلی فولاد در مراحل عملیات حرارتی که به موجب آن در هر شرایطی ساختار اوستنیت (austenite) آن تحت عملیات تندسرمایی به مارتنزیت (mertensite) تبدیل و درنتیجه سخت می‌شود
ایستگاهی که برای حفاظت آن در مقابل سلاح‌های متعارف معمولاً در زیر پوششی از سنگ یا بتن ساخته می‌شود
به‌کاربرید به‌جای: عامل پخت 1
سخت‌ کردن فولاد کربن ازطریق سرد کردن ناگهانی آن در محدودۀ دمای بحرانی
hardening-off, hardening 2
سازگار کردن گیاه در مقابل یک تنش محیطی با قرار دادن تدریجی آن در همان شرایط تنش
توانایی شخص در سازگاری با تغییرات غیرمنتظره در زندگی روزمره و مهار آنها
hardiness, stress tolerance 2
میزان مقاومت موجود زنده در مقابل تنش‌های محیط
hardness
خاصیت مادۀ غذایی‌ای که بافت آن محکم و سفت است
تمامی اجزای فیزیکی سامانۀ رایانه‌ای از قبیل بخش‌های الکترونیکی و الکترومکانیکی، مانند تخته‌مدار و دستگاه‌های جانبی و ورودی و خروجی
ارائۀ خدمات اشتراک سخت‌افزار به کاربر اَبر اختـ . خاسا
به ‌هم متصل کردن دائمی دو یا چند افزاره ازطریق سیم‌بندی به جای اتصال موقت آنها با سوده و رابط
چوب درختان پهن‌برگ که غالباً نهان‌دانه و خزان‌دار هستند
جنگلی که در آن درختان سخت‌چوب می‌رویند
ویژگی فردی که توانایی مقاومت در برابر تغییرات غیرمنتظرۀ زندگی را دارد
harm reduction
فعالیت‌هایی با هدف کاهش عوارض خطرناک اعتیاد مانند ایدز
harmful drinker
شخصی که دچار پرزیان‌نوشی می‌شود
harmful drinking
نوعی الگوی مصرف الکل که به صدمات جسمی یا روانی منجر می‌شود
نوعی الگوی مصرف مواد اعتیادآور که به صدمات جسمی و روانی منجر می‌شود
harmonic fold
چینی که شکل آن در سراسر لایه‌های تشکیل‌دهنده ثابت است
harmonic oscillator
هر سامانۀ فیزیکی که حرکت هماهنگ ساده داشته باشد
harmonic, harmonique (fr.)
دارای هماهنگی
harmony, harmonie (fr.)
سازگاری اجزا با یکدیگر
harness 1
بند برزنتی چهاررشته‌ای که معمولاً سربازان پیاده‌نظام از روی دوش به فانوسقه می‌بندند
سامانه‌ای که ارتباط داخلی یا خارجی میان خدمۀ تانک و بی‌سیم را برقرار می‌کند اختـ . ساد
سازی از دستۀ چنگ‌ها
دسته‌ای از زه‌صداهای مرکب مطلق که شکل ظاهری آنها تلفیقی از بربط‌ها و چنگ‌هاست
دسته‌ای از زه‌صداهای مرکب مطلق که زه‌های آنها عمود بر صفحۀ ساز کشیده می‌شود