واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2157
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
handsfree phone
handsfree
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
handsfree telephone
handsfree
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
handsfree, handsfree telephone, loudspeaking telephone, handsfree phone
تلفنی که برای مکالمه نیازی به در دست گرفتن گوشی آن نیست
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
handsignal, manual signal
علامتی که در هنگام حرکات تنظیم قطار (shunting movements) یا مواقع خاص دیگر برای واپایش حرکت قطار به‌صورت دستی به راهبر داده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
فله‏بری با ظرفیت حمل 35 تا 50 هزار تن و آبخور کمتر از 12 متر که می‏تواند به اکثر بنادر وارد شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
وضعیت بازماندن نرم‏افزار یا سخت‏افزار از ادامۀ فعالیت هنگامی که در انتظار وقوع رویدادی است که هرگز اتفاق نخواهد افتاد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
وضعیتی که در آن عملکرد سامانۀ آتش با تأخیر یا اخلال همراه است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
hang glider, kite
وسیلۀ هوایی بسیار سبک با بال‌هایی شبیه به بال پرندگان که قادر به سریدن در هواست؛ این وسیله ممکن است مجهز به موتور کمکی باشد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
hang-up signal
نشانک/ سیگنالی که وقتی کاربر گوشی را می‏گذارد، برای مرکز تلفن ارسال می‏شود تا مرکز اطلاع یابد که تماس به پایان رسیده است و خط را آزاد کند متـ . سیگنال قطع
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
محل سرپوشیده‏ای برای استقرار کوتاه‏مدت و نیز تعمیر انواع نظامی و غیرنظامی هواگَرد و لوکوموتیو و واگن و جز آن
حوزه موضوعی: علوم نظامی، مشترک حمل‏ونقل
hanger
قطعه‌ای که اتاقک یا صندلی یا سایر افزاره‌های حمل مسافر را به بافۀ کِشنده/ کابل کِشنده متصل می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
hanging arm cast, hanging cast
گچی از زیر محل شکستگی بازو تا انگشتان که با نوار از گردن آویزان می‌شود
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
hanging cast
hanging arm cast
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
روشی عینی و مستقیم برای مشاهدۀ تحرک ریزاندامگان‌ها در محیط مایع
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
hanging wall 1
بخش زبرین گسل
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، ژئوفیزیک
hanging wall 2
بخش زبرین رگه یا تودۀ معدنی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
وضعیتی که در آن ارتباط تلفنی با گذاشتن گوشی یا فشردن دکمه قطع می‌شود متـ . قطع برخوانی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
haphazard burial, flung burial, casual burial, disarrangement position burial
تدفینی که در آن جسد بدون هیچ نظم و ترتیب مشخصی در چالۀ گور رها شده باشد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
موجود یا یاختۀ دارای فقط یک دست فام‏تن
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
حالت هسته یا یاخته‏ای که تک‏لاد است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
در واج‏شناسی، فرایند افتادن و حذف برخی از آواها یا هجاهای تکراری در زنجیره‏ای از آواها و هجاهای پیاپی متـ . حذف هجا
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
شکلی از نمایش مدرن و غیرقراردادی و تجربی که غالباً اجرای آن از یک مکان عمومی آغاز می‌شود و در سیر تکوینی خود تحت تأثیر عوامل محیطی فی‌البداهه گسترش می‌یابد
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
احساس هیجان و شادی و رضایت و آسایش
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
happy
ویژگی فردی که احساس شادی یا شادمانی می‌کند متـ . شادمان
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
تعداد الکترون‌هایی که در یک لیگاند به‌طور مستقیم با فلز در همارایی شرکت می‌کنند اختـ . شال
حوزه موضوعی: شیمی
HAR
highway advisory radio
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
ناحیۀ محفوظ و امن طبیعی یا مصنوعی برای توقف کشتی‌ها
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عوارضی برای ورود کشتی‌های بازرگانی به بندرگاه براساس قوانین بندری
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
یک اسید لِویس با قطبش‌پذیری پایین و اندازۀ کوچک و حالت اکسایش مثبت بالا و فاقد الکترون‌های لایۀ خارجی که به‌سادگی برانگیخته شوند
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی
hard anodizing
فرایند فلزپوشی ازطریق اکسایش آندی که در آن برق‌کافت با شدت جریان بالا و دمای پایین انجام می‌شود و پوششی ایجاد می‌کند که در مقابل خوردگی و سایش و فرسایش مقاوم است
حوزه موضوعی: خوردگی، مهندسی مواد و متالورژی