واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2157
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
استفاده از رایانه‌ها و شبکه‌های رایانه‌ای برای ترویج اهداف سیاسی و عمدتاً آزادی بیان و حقوق بشر متـ . رخنشگری* * «رخنشگری» صورت اختصاری رخنه‌کنشگری است
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
فردی که با اغراض سیاسی به سامانه‌های رایانه‌ای رخنه می‌کند متـ . رخنشگر* * «رخنشگر» صورت اختصاری رخنه‌کنشگر است
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
1. عمیق‌ترین محیط اقیانوس 2. ویژگی عمیق‌ترین محیط اقیانوس
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
فرمول‌دار
حوزه موضوعی: ریاضی
یاختۀ گردشی ازنظر گرمایی مستقیم در صفحۀ نصف‌النهاری که جورج هادلی در سال 1735 برای توضیح بادهای بسامان مطرح کرد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
هر ذره‏ای که در برهم‏کنش قوی شرکت کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
سامانه‏ای هیدروژن‏گونه که در آن ذره‏ای هادرونی با بار منفی در میدان کولنیِ هسته‏ای معمولی به دام افتاده باشد و به دور آن بچرخد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
تولید هادرون از کوارک‌ها و گلوئون‌هایی که در برخورد الکترون ـ پوزیترون پرانرژی یا پروتون ‌ـ ‌پادپروتون پرانرژی به وجود آمده‌اند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
haemorheolgy
hemorheology
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی، مهندسی بسپار
haemorheology
hemorheology
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
hail of dead cats
ابراز خشنودی عمومی و توأم با انتقاد در پی خروج یک سیاستمدار نامحبوب از صحنۀ سیاست
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
hail prevention
hail suppression
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
hail suppression, hail prevention
از بین‌ بردن دانه‌های بزرگ و زیان‌بار تگرگ که معمولاً با آمایش اَبر صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
دانۀ تگرگ به قطر 5 میلی‌متر تا 15 سانتی‌متر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
هر توفان تولیدکنندۀ دانه‏های تگرگی که به زمین ریزش می‌کند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نوار انباشت تگرگ بر روی سطح زمین به طول 10 کیلومتر و عرض 2 کیلومتر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
hair hygrometer
نم‏سنجی برای اندازه‏گیری رطوبت نسبی براساس تغییرات طول تار مو
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
ترک‌های سطحی نامنظم و بسیار باریک در بتن یا آجر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
هر ناحیة مارپیچی از دِنا یا رِنا که در نتیجة جفت شدن بازی بین توالی‌های وارونة مکمل و مجاور بر روی یک رشته تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
رِنازیم کوچک طبیعی یا مصنوعی شبیه به سنجاق‌سر که خود‌پیرای است و می‌تواند رِنای دیگر را برش دهد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
قضیه‌ای مبتنی بر اینکه هیچ میدان بُرداری صفرناشوندۀ مماس بر کرۀ یکۀ با بُعد زوج وجود ندارد
حوزه موضوعی: ریاضی
HAL
height above landing
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
half
halfback
حوزه موضوعی: ورزش
فرمان حرکت به جلو با نصف دورِ ممکن موتور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
half and half cream
half cream
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
فرمان حرکت به عقب با نصف دورِ ممکن موتور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
half barré
petit-barré (fr.)
حوزه موضوعی: موسیقی
half board, demi-pension, Modified American Plan
تعرفۀ اتاق با در نظر گرفتن قیمت صبحانه و ناهار یا شام متـ . نیمه‌کامل
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
half cadance, semi-cadence, half close
فرودی که از پیوند آکورد هر درجه با آکورد درجۀ پنجم حاصل می‏شود
حوزه موضوعی: موسیقی
half close
half cadence
حوزه موضوعی: موسیقی