واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2157
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
half close vowel
close-mid vowel
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
half cream, half and half cream
مخلوطی از شیر و خامه حاوی 10/5 تا 18 درصد چربی
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
half fallow
summer fallow
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
half flexed burial
semi-flexed burial
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
خفتی که برای ساختن آن سر طناب را از میان حلقه‌ای که با خود طناب ایجاد شده است رد می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
half mark
index mark
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
قیمتی معادل نصف قیمت معمول
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
half reaction
نیمی از یک واکنش اکسایش ـ کاهش که تنها بخشی از یک واکنش اکسایش یا کاهش را نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: شیمی
مرحله‌ای که در آن کِشَند در میان فراکِشَند و فروکِشَندِ پس‌ازآن قرار دارد
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی، ژئوفیزیک
half time
halftime
حوزه موضوعی: ورزش
half toroidal continuously variable transmission, half toroidal CVT
نوعی جعبه‌دندة پیوسته که در آن تغییر نسبت‌سرعت از طریق جابه‌جایی دو نیم‌چنبرة شلجمی‌شکل، میان دیسک‌های ورودی و خروجی انجام می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
half toroidal CVT
half toroidal continuously
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
half welding bead technique
نوعی فن بازپخت مهره‌ای که در آن برای اثربخشی بازپخت لایۀ دوم بر روی لایۀ اول، نصف ضخامت اولین لایه با سنگ‌زنی برداشته می‌شود متـ . فنّ نیم‌مهره half-bead technique
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
راه‏بندی که فقط نصف عرض راه را در هر طرف تقاطع سواره‏رو و راه‏آهن می‏بندد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
half-batter kerb
نوعی جدول راسته که اندک انحنایی در رأ‌س دارد و برای ایمن‌سازی پیاده‌رو در برابر ورود احتمالی وسیلۀ نقلیه‌ای که از مسیر منحرف می‌شود به کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل درون‌شهری ـ جاده‌ای
half-bead technique
فنّ جوشکاری نیم‌مهره
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
half-capotasto
petit-barré
حوزه موضوعی: موسیقی
الکترود واحدی که در یک محلول برق‌کاف قرار گرفته است
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی
half-cell potential 1
oxidation-reduction potential
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
half-cell potential 2
در پیل‌های برق‌شیمیایی/ الکتروشیمیایی، پتانسیل الکتریکی حاصل از واکنش کلی پیل که می‌توان آن را به‌صورت حاصلِ‌جمع پتانسیل‌های دو نیم‌پیل مربوط به آند و کاتد در نظر گرفت
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی
دو واکنش جداگانه و هم‌زمان آندی و کاتدی در سطح الکترود، درنتیجۀ غوطه‌ور شدن آن الکترود در برق‌کاف برای اندازه‌گیری پتانسیل الکترود
حوزه موضوعی: خوردگی، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
half-diminished seventh chord
آکوردی که به‌ترتیب از دو فاصلۀ سوم کوچک و یک فاصلۀ سوم بزرگ متوالی تشکیل می‌شود متـ . آکورد هفتم کاسته ـ کوچک diminished-minor seventh chord
حوزه موضوعی: موسیقی
half-duplex communications
two-way communications
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
ویژگی تخمدانی که گل‌بنه و کاسبرگ‌ها و گلبرگ‌ها و پرچم‌ها به میانۀ آن متصل‌اند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
زمان لازم برای از بین رفتن نیمی از اتم‌های یک مادۀ پرتوزا در فرایند واپاشی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک، علوم جَوّ، فیزیک
half-micelle
hemimicelle
حوزه موضوعی: شیمی
half-moon tie
pole tie
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
half-open interval
semiopen interval
حوزه موضوعی: ریاضی
half-round tie
pole tie
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
همتافتی که در آن یون فلز واسطه فقط با یک لیگاند مسطح ازطریق چگالی الکترون پی تشکیل پیوند می‌دهد و دیگر لیگاندهای متصل به فلز، یک یا دودندانه هستند و با فلز تشکیل پیوند سیگما می‌دهند
حوزه موضوعی: شیمی