واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3924
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
محصولی که با کاهش املاح معدنی و لاکتوز از آب‌پنیر به دست می‌آید
آب‌پنیری که به‌صورت دانه‌های ریز خشک‌ شده باشد
hydration 1
پوشاندن یون‌های موجود در یک محلول به‌وسیلۀ مولکول‌های آب
ویژگی یونی که شمار معینی مولکول آب در فضـای هم‌آرایی (coordination surrounding) خود داشته باشد
مطالعۀ حرکت شاره متـ . هیدرودینامیک
hydroplaning, aquaplaning
حرکت تایر بر روی لایۀ نازکی از آب براثر قرار گرفتن آب در بین سطح تماس تایر با جاده
dynamic hydroplaning
نوعی آب‌پیمایش ناشی از ایجاد نیروهای لختی (inertial forces) سیال و تشکیل فیلم (film) ضخیم آب
نوعی آب‌پیمایش ناشی از ایجاد نیروهای گران‌رو سیال و تشکیل فیلم (film) نازک آب
تجمع مایع در تخمدان
تشکیل همتافتی که در آن مولکول‌های آب جانشین تمام یا تعدادی از گروه‌های هم‌آرا می‌شوند
waterjet/ water jet, hydrojet propulsion
نوعی سامانۀ رانش در شناورها که در آن پروانه‌ای آب را با فشار از درون افشانک‌ها عبور می‌دهد و باعث حرکت شناور می‌شود
hydrothorax
تراکم نابهنجار مایع آبگون (serous fluid) در حفرۀ جنب
چتری که از روی آب و گاه از روی زمین با نیروی کشش به پرواز درآید
hydrodensitometry weighing, underwater weighing
روشی برای سنجش چگالی کلی بدن ازطریق تعیین حجم آن
گونه‌ای از آبچلیکیان و راستۀ سلیم‌سانان با لکه‌های یکنواخت و سنگفرش‌مانند بر روی بال‌ها که در نور آفتاب سبز دیده می‌شود
گونه‌ای از تیرۀ آبچلیکیان و راستۀ سلیم‌سانان با بدن کوچک و سر تقریباً مدور که دو طرف سرش زرد نخودی است
گونه‌ای از تیرۀ آبچلیکیان و راستۀ سلیم‌سانان با منقار کاردک‌مانند یا قاشقی
تیره‌ای از راستۀ سلیم‌سانان با جثۀ کوچک یا متوسط و پاهای کوتاه یا بلند
ویژگی عملیات و ادوات و تجهیزات و نفراتی که توأمان توانایی عمل در دریا و خشکی را دارند
توده‌سنگ تراوا و اشباع‌شده از آب که آب چاه‌ها و چشمه‌های پیرامون را تأمین می‌کند
unconfined aquifer, phreatic aquifer, water-table aquifer
آبخوانی که فشاری بر سطح ایستابی آن وارد نمی‌شود
آبخوانی که فشار آب زیرزمینی در آن از فشار جوّ بیشتر است
واحد زمین‌شناختی سیرشده که در شرایط هیدرولیکی (hydraulic) عادی آب چندانی از آن نمی‌گذرد
draght, draft 1
قسمتی از بدنۀ کشتی که در زیر آب قرار می‌گیرد
به‌کاربرید به‌جای: حوضۀ آبریز
watershed management
مطالعۀ ویژگی‌های یک حوضۀ آبخیز و فرایند بررسی و اجرای طرح‌ها و برنامه‌ها با هدف توزیع پایدار منابع حوضۀ آبخیز و تضمین پایداری کارکردهای آن باتوجه‌به تأثیری که بر جوامع گیاهی و جانوری و انسانی آن حوضه دارد
hydrated 2
ویژگی ترکیبی که دارای یک یا چند مولکول آب باشد
juicy, succulent 1
ویژگی مادۀ غذایی که در بافت آن آب فراوانی وجود دارد
وارد کردن مولکول‌های آب در یک ترکیب جامد که به‌صورت مجتمع در کنار آن ترکیب قرار می‌گیرد
اتاقی کوچک در هر طبقۀ مهمان‌خانه/ هتل برای تدارک پذیرایی از مهمانان در اتاق