واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 459
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
U magnitude
قدر عبوری از پالایۀ یو
به‌کاربرید به‌جای: دسترسی همه‌جاگاه
به‌کاربرید به‌جای: شهر همه‌جاگاه
به‌کاربرید به‌جای: رایانش همه‌جاگاه
U-engine, double bank engine, twin bank engine, double row engine, H-engine, H-block
نوعی موتور درون‌سوز که سیلندرهای آن در دو ردیف موازی به شکل نعل قرار دارند و میل‌لنگ‌های آنها با چرخ‌دنده یا زنجیر به هم متصل‌اند
نوعی جوش شیاری که به شکل لاله است
نوعی ریل آهنی به شکل نعل
به‌کاربرید به‌جای: خدمات همه‌جاگاه
نوعی دم که شبیه به حرف U است و در آن دم‌های عمودی در دو سر دم افقی قرار دارند
نوعی گران‌روی‌سنج شیشه‌ای دومخزنه که در آن محلول بسپاری از مخزن زبرین یک موی‌لولۀ علامت‌گذاری‌شده به‌سوی مخزن زیرین حرکت می‌کند و با آن گران‌‌روی بسپار را براساس زمان تخلیۀ محلول محاسبه می‌‌کنند
ویژگی آنچه در همه جا یا در جاهای بسیار به‌طور هم‌زمان حضور دارد
دسترسی به اطلاعات در هر جا و در هر زمان با انواع افزاره‌ها اختـ . همادسترسی U-access
امکانی برای کاربران در ایجاد نقشه‌ها و استفاده از آنها در هر مکان و در هر زمان برای مکان‌یابی و راهیابی و انتخاب مسیر
فضای شهری نسل‌ آینده که دارای مجموعه‌ای یکپارچه‌ از خدمات همه‌جاگاه است اختـ . هماشهر U-city
یکپارچه‌سازی کامل پردازش اطلاعات با اشیا و فعالیت‌های روزمره اختـ . همارایانش U-computing
ubiquitous geographical information, UBGI
اطلاعات مکانی که با تجهیزات مخابراتی به کاربران یا سامانه‌ها در هر زمان و در هر مکان ارائه می‌شود
بهبود یا حفظ سطح بهداشت با در دسترس قرار دادن شمار فراوانی از افزاره‌ها و خدمات پزشکی و درمانی در محیط به‌طوری‌که از دید بیمار پنهان باشند اختـ . همابهداشت U-healthcare
خدماتی که باید در هر جا و در هر زمانی که مورد‌ نیاز باشند در دسترس قرار گیرند اختـ . هماخدمات U-service
حضور در همه ‌جا یا در جاهای بسیار به‌طور هم‌زمان
← قرارداد بستک کاربر
UEFA Champions League, Champions League, European Champion's Cup
نام رسمی جام قهرمانان اروپا که میان تیم‌هایی برگزار می‌شود که در تیمگان‌های ملی خود حائز بالاترین رتبه‌ها شده‌اند
خامه‌ای که برای افزایش زمان ماندگاری آن تیمار فرادمایی بر روی آن انجام شده باشد متـ . خامۀ ماندگار long-life cream
شیری که برای افزایش زمان ماندگاری آن تیمار فرادمایی بر روی آن انجام شده باشد متـ . شیر ماندگار long-life milk
UHT treatment, ultra-high temperature treatment
حرارت‌دهی مستقیم یا غیرمستقیم مادۀ غذایی پیش از بسته‌بندی برای کشتن همۀ ریزاندامگان‌های فاسدکنندۀ آن
UL 1
به‌کاربرید به‌جای: حد بالای دریافت
تیره‌ای از گل‌سرخ‌سانان درختی یا درختچه‌ای همیشه‌سبز یا خزان‌دار با پانزده سرده و 200 گونه که در نواحی معتدل شمالی می‌رویند؛ برگ‌های آنها معمولاً ساده با آرایش متناوب و حاشیه‌ای صاف یا دندانه‌دار و قاعده‌ای معمولاً نامتقارن است و دارای گل‌های غالباً کوچک تکجنسی یا دوجنسی هستند
سرده‌ای از نارونیان با حدود هجده گونۀ درختی جنگلی و سایه‌انداز زینتی که در مناطق معتدل شمالی می‌رویند و بسیاری از آنها به‌ خاطر ارتفاع زیاد و شاخ و برگ زیبا کاشته می‌شوند؛ برگ‌های آنها دارای قاعدۀ نامتقارن با حاشیۀ دوباردندانه‌ای است و گل‌های بدون گلبرگ آنها قبل از پیدایش برگ‌ها در خوشه‌هایی در محل گره‌های ساقه ظاهر می‌شوند