واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 631
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
UEFA Champions League, Champions League, European Champion's Cup
نام رسمی جام قهرمانان اروپا که میان تیم‌هایی برگزار می‌شود که در تیمگان‌های ملی خود حائز بالاترین رتبه‌ها شده‌اند
حوزه موضوعی: ورزش
UER
undetected error ratio
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
UFD
unique factorization domain
حوزه موضوعی: ریاضی
UFI
user-friendly interface
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، مهندسی مخابرات
UFR
unfolded protein response
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
نگاه کنید به: وسیلۀ زمینی هدایت‌پذیر از دور
حوزه موضوعی: علوم نظامی
UHECR
ultrahigh-energy cosmic ray
حوزه موضوعی: نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
UHF
ultrahigh frequency
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
UHMWPE
ultra high molecular weight polyethylene
حوزه موضوعی: شیمی
خامه‌ای که برای افزایش زمان ماندگاری آن تیمار فرادمایی بر روی آن انجام شده باشد متـ . خامۀ ماندگار long-life cream
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
شیری که برای افزایش زمان ماندگاری آن تیمار فرادمایی بر روی آن انجام شده باشد متـ . شیر ماندگار long-life milk
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
UHT treatment, ultra-high temperature treatment
حرارت‌دهی مستقیم یا غیرمستقیم مادۀ غذایی پیش از بسته‌بندی برای کشتن همۀ ریزاندامگان‌های فاسدکنندۀ آن
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
UI
unit interval
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
UI redress attack
clickjacking
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
UI redressing
clickjacking
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
UL 1
نگاه کنید به: حد بالای دریافت
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
UL 2
ultralight aircraft
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
ULCC
ultra large crude carrier
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
ULCFA
ultra long-chain fatty acid
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
ULDPE
ultra low density polyethylene
حوزه موضوعی: شیمی
ULEZ
ultra-low emission zone
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
تیره‌ای از گل‌سرخ‌سانان درختی یا درختچه‌ای همیشه‌سبز یا خزان‌دار با پانزده سرده و 200 گونه که در نواحی معتدل شمالی می‌رویند؛ برگ‌های آنها معمولاً ساده با آرایش متناوب و حاشیه‌ای صاف یا دندانه‌دار و قاعده‌ای معمولاً نامتقارن است و دارای گل‌های غالباً کوچک تکجنسی یا دوجنسی هستند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
سرده‌ای از نارونیان با حدود هجده گونۀ درختی جنگلی و سایه‌انداز زینتی که در مناطق معتدل شمالی می‌رویند و بسیاری از آنها به‌ خاطر ارتفاع زیاد و شاخ و برگ زیبا کاشته می‌شوند؛ برگ‌های آنها دارای قاعدۀ نامتقارن با حاشیۀ دوباردندانه‌ای است و گل‌های بدون گلبرگ آنها قبل از پیدایش برگ‌ها در خوشه‌هایی در محل گره‌های ساقه ظاهر می‌شوند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
ulnar border of forearm, margo ulnaris antebrachii, ulnar margin of forearm
خطی فرضی در داخلی‌ترین قسمت ساعد که سطح پیشین و پسین ساعد را از هم جدا می‌کند متـ . کنارۀ داخلی medial border، کنارۀ داخلی ساعد margo medialis antebrachii
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
ulnar margin of forearm
ulnar border of forearm
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
ULSI
ultra-large-scale integration
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
ultimate frisbee/ Ultimate Frisbee
ultimate
حوزه موضوعی: ورزش
ultimate oxygen demand, UOD
مقدار اکسیژن محاسبه‌شده و لازم برای کانی‌سازی کامل مواد آلی و اکسایش آمونیاک و ترکیبات نیتروژن موجود در آب متـ . اکسیژن‌خواهی نظری theoretical oxygen demand, TOD
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
ultimate strength
بیشترین تنش تحمل‌پذیر برای هر ماده بی‌آنکه تغییر شکل دائمی دهد یا شکسته شود
حوزه موضوعی: فیزیک،مهندسی بسپار- تایر‏
ultimate tensile strength
بیشینۀ باری که نمونه‌ای از جسم در برابر کشش میتواند تحمل کند
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار- تایر‏