واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3156
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
magnitude 2
نگاه کنید به: قدر ظاهری
حوزه موضوعی: نجوم، نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
magnitude at opposition
قدر یکی از اجرام منظومۀ شمسی در هنگام مقابله (opposition)
حوزه موضوعی: نجوم‌
magnitude ratio
نسبت روشنایی نسبی (relative brightness) دو جِرم نجومی که با هم یک قدر اختلاف دارند و این نسبت برابر با 512/2 است
حوزه موضوعی: نجوم‌
سرده‌ای از ماگنولیائیان درختی یا درختچه‌ای با حدود 225 گونه که بومی امریکای شمالی و مرکزی و هیمالیا و شرق آسیا هستند و به ‌دلیل گل‌های معطر و برگ‌های زیبا از اهمیت بسیاری برخوردارند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
تیره‌ای از ماگنولیاسانان درختی یا درختچه‌ای با حدود هفت سرده و 23 گونه که بعضی از گیاهان آن همیشه‌سبزند، اما بیشتر آنها خزان‌دارند و برخلاف تیره‌های دیگر ماگنولیاسانان، گوشواره‌های (stipules) نسبتاً بزرگی دارند که در هنگام باز شدن برگ‌ها میریزند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
راسته‌ای از دولپه‌ای‌های درختچه‌ای یا بالارونده یا درختی با پنج تیره و حدود 154 سرده و 3000 گونه که با برخی راسته‌های دیگر، شاخۀ ماگنولید (magnoliid) را تشکیل می‌دهند که از شاخه‌های ابتدایی در درخت تکاملی نهان‌دانگان محسوب می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
magnus hitch
rolling hitch
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
MAI
mean annual increment
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
mai (fr.)
May
حوزه موضوعی: عمومی
maid, housemaid
شخصی که اتاق‌های مهمان‌خانه/ هتل را تمیز و مرتب می‏کند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
mail box collection
letterbox collection
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات - پست
mail involved in an accident, dépêche accidentée (fr.)
فرسته‏ای که درطول مسیر مبدأ تا مقصد دچار دست‏خوردگی یا آسیب‏دیدگی می‏شود و در مورد آن در نقاط گذر و مقصد تشریفات خاصی اعمال می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات - پست
قفسه‌ای که نامه‌ها یا بسته‌های پستی مهمانان یا دیگر افراد مقیم مهمانخانه در آن قرار داده می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
mailbox 1
نگاه کنید به: letterbox
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات - پست
مکانی که همۀ پیام‏نگارهای یک کاربر در آن نگهداری می‏شود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
main
main route
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
main air reservoir
مخزن هوایی که در آن هوای فشرده‌ای که هواساز (compressor) تولید کرده است نگهداری می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
main air reservoir pipe
لولۀ هوایی متصل ‌به مخزن اصلی که براساس سامانۀ کشش تحت فشار ده بار، برابر با یک مگاپاسکال، عمل می‌کند و از آن برای مصارف مختلف استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
main bearing
crankshaft bearing
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
بخش عمده یا ناوهای اصلی یک آرایش دریایی
حوزه موضوعی: علوم نظامی
main clause, matrix clause, superordinate clause
بند غیروابسته در بندهای مرکب
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
main combustion chamber
بزرگ‌ترین حفره از حفره‌های سه‌گانه در برخی از موتورهای دیزلی که بخش اصلی احتراق در آن صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
main contractor
prime contractor
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
بخش اصلی و مفصل‌تر یک وعده غذا که معمولاً شامل مقدار قابل‌ملاحظه‌ای گوشت یا ماهی یا پروتئین گیاهی است
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
عرشۀ اصلی کشتی که پایین‏تر از بالاعرشه قرار دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
main diagonal, principal diagonal
برای ماتریسی مربعی، قطری که از گوشۀ چپ بالایی تا گوشۀ راست پایینی ماتریس امتداد دارد
حوزه موضوعی: ریاضی
فعالیتی که فرمانده برای اجرای موفقیت‌آمیز مأموریت در زمان و مکان خاص مناسب می‌داند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
مرحلۀ اصلی فرایند آینده‌نگاری که در آن روش‌های مختلف آینده‌پژوهی، مانند پیش‌نگری و تحلیل تأثیر بر روند به ‌کار گرفته می‌شود
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
main fourchée (fr.)
cleft hand
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
مهم‌ترین تعطیلات فرد که با شاخص‌های طول سفر و نزدیکی زمان سفر به فصل گردشگری و جهانگردی تعیین می‏شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی