واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
بازیگر اصلی مرد که نقش اصلی نمایش تلویزیونی یا فیلم را بر عهده دارد متـ . بازیگر نقش اول مرد
male pseudohermaphroditism
نوعی شبه‌نرمادگی که در آن فرد بیضه دارد
male steril line
رگه‌ای که قادر به تولید دانۀ گردۀ فعال و زنده نیست
malicious call identification
خدماتی که در آن بنا به تقاضای مشترک برخوانده می‌توان ازطریق شبکه، شمارۀ مشترک برخوان را به‌عنوان مزاحم شناسایی و ثبت کرد
malignant melanoma
به‌کاربرید به‌جای: سیه‌تود
malignant myopia, pernicious myopia
نوعی نزدیک‌بینی که پیامد بیماری وخیم مشیمیه است و به جداشدگی شبکیه و کوری منجر می‌شود
malignant pleomorphic adenoma
هر یک از انواع تودغده‌های چندشکلی که اغلب در غدد بزاقی سالخوردگان مشاهده می‌شود و از تودغده‌های چندشکلی قبلی منشأ می‌گیرد و ماهیتی بدخیم دارد
فردی که تظاهر به بیماری یا ناتوانی می‌کند متـ . بیمارنما
malingering
تولید عمدی علائم یا نشانه‌های جسمی یا روانی دروغین یا اغراق‌آمیز با انگیزۀ بیرونی نظیر نفع مادی یا شانه خالی کردن از مسئولیت‌های قانونی متـ . بیمارنمایی
خاصیت یک خوارزمی/ الگوریتم که به‌موجب آن با داشتن متن رمز‌شدۀ c1، تولید یک متن رمز‌شدۀ دیگر مانند c2، با ارتباط معلوم بین متن‌های اصلی متناظر آنها امکان‌پذیر باشد
mallet
نوعی کوبه برای نواختن سازهای کوبه‌ای با دسته و سری به شکل‌های مختلف
mallet instruments
گروهی از سازهای کوبه‌ای، دارای تیغه‌های چوبی یا فلزی یا استوانه‌های فلزی که با کوبک نواخته می‌شوند و دارای کوک معین هستند
malnutrition cycle
چرخۀ تواتر سوءتغذیه و عوارض آن که به تشدید سوءتغذیه منجر می‌شود
malnutrition, malnourishment
وضعیتی ناشی از تغذیۀ ناکافی یا نامتعادل
malocclusion
نابهنجار بودن‌ ردیف‌ دندان‌های‌ یک‌ فک‌ یا ارتباط‌ نامناسب‌ دندان‌های‌ یک‌ فک‌ با فک‌ مقابل‌ که‌ سبب‌ اختلال‌ در عملکرد دندان‌ها می‌شود
راسته‌ای از دولپه‌ای‌ها با گونه‌های فراوان و متنوع که تیرۀ مهم و بزرگ فرفیونیان را نیز شامل می‌شود
نوشابه‌ای که با رقیق کردن عصارۀ مالت و افزودن طعم‌دهنده‌ها به آن تولید می‌شود
مخلوطی از ترکیبات آلی مالت که به‌عنوان یک افزودنی غذایی یا در محیط کشت مصرف می‌شود
آرد حاصل از جو یا گندم جوانه‌زده در شرایط مهارشده
احیای قندهای موجود در دانه‌های غلات و تبدیل آنها به قندهای کوچک
نوعی جوش‌خوردگی که در آن استخوان به وضعیت طبیعی خود بازنگشته باشد
نوعی شکستگی که در وضعیت نامناسب جوش ‌خورده باشد
سرده‌ای از پنیرکیان شامل گیاهان یک‌ساله یا چندسالۀ افراشته یا خیزان با برگ‌های متناوب یا ساده یا پنجه‌ای یا لَپ‌دار و جام گل پنج بخشی و گلبرگ‌های واژتخم‌مرغی و ناخنک‌دار در قاعده به رنگ‌های قرمز یا زرشکی یا صورتی یا آبی یا سفید و میوۀ چاک‌بَر با برچه‌های 8 تا 16 تایی ناشکوفا و تک‌دانه‌ای با دانه‌های کلیوی و صاف و بدون کرک
سرده‌ای از پنیرکیان با گل‌های صورتی یا سفید جانبی و برگ‌های پنجه‌ای و میوه‌های چاکبر طبق‌مانند
Malva neglecta Wallr, running mallow
گونه‌ای پنیرک به شکل گیاه علفی چندساله به بلندی 8 تا 45 سانتی‌متر و خاکستری‌ـ پرزدار با ساقه‌های پرشمار و خوابیده یا خیزان و اغلب چوبی در قاعده و پوشیده از کرک‌های متراکم ستاره‌ای و با دُم‌برگ‌های چندبرابر طول برگ و پهنک برگ دایره‌ای به طول 2/5 و به عرض 3/5 سانتی‌متر و گل‌های صورتی 2 تا 3 برابر طول کاسه و گلبرگ‌های تخم‌مرغی و با دانه‌های قهوه‌ای تیره به شکل کلیه و سفید در محل ناف
Malva sylvestris, high mallow
گونه‌ای پنیرک به شکل گیاهی دوساله و به‌ندرت چندساله به بلندی 30 تا 120 سانتی‌متر و با ساقۀ راست و اغلب منشعب و پوشیده از کرک‌های پراکنده و نسبتاً بلند و کرک‌های کوتاه ستاره‌ای و با دُم‌برگ پهنک دایره‌ای و قلبی در قاعده با 5 تا 7 لَپ نیم‌‌دایره‌ای و گل‌های صورتی پرشمار و به‌ندرت منفرد که در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند و دارای گلبرگ‌های 2 تا 2/5 سانتی‌متری
تیره‌ای از پنیرکسانان درختی یا درختچه‌ای یا علفی با 243 سرده و دست‌کم 4225 گونه با پراکندگی وسیع به‌ویژه در مناطق گرمسیری و معتدل که مهم‌ترین عضو آن ازلحاظ اقتصادی پنبه است
راسته‌ای از دولپه‌ای‌ها با نه تیره و حدود 6000 گونه
malware, malicious ware
نرم‌افزاری که برای تسلط بر سامانۀ عامل رایانه یا آسیب رساندن به آن، بدون آگاهی یا تأیید کاربر، به کار می‌رود
mamelon
هریک‌ از سه‌ برجستگی‌ کوچک‌ موجود در لبۀ برندۀ دندان‌های‌ پیش‌ در هنگام ‌رویش‌ آنها