واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 6594
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
ابزارهایی مانند کارد و چنگال و قاشق که جزء وسایل غذاخوری محسوب می‌شوند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
تاریخ پایانی در هریک از بازه‌های زمانی گزارش‌دهی
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
دیوار رُسی یا بتنی نسبتاً نازک که برای کاهش یا جلوگیری از نفوذ آب در سدها ساخته می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی عمران
cutout
exhaust cutout
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
cutover, cut through
شکافی که در نتیجۀ بریده ‌شدن یا شکستن ورقه‌های فلزی در محل درز مضاعف به وجود می‌آید
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
cuttage 1
cutting 5
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
cuttage 2
cutting 6
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
ابزار برش فیلم یا نوار صدا که با آن می‏توان طول دلخواهی از فیلم یا نوار را از حلقه جدا کرد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
ماشین یا ابزار یا دستگاهی که برای بریدن یا برش دادن به کار می‌رود متـ . تیغه 2
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی مواد و متالورژی
وسیله‏ای صفحه‏مانند که برای تقسیم پرتوِ نور، جلوی نورافکن قرار می‏دهند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
نوعی نشانۀ پدیدآور که چارلز امی کاتر در سال 1880 ابداع کرد متـ . شمارۀ کاترCutter number
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
Cutter number
نگاه کنید به: نشانۀ پدیدآور کاتر
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
cutting 1
felling
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
بریدن و جدا کردن جزئی از کل با روش قطع کردن یا با استفاده از یک لبۀ بُرنده
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
cutting 3
thermal cutting
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
cutting 4, clipping 1
مجموعۀ مطالب گردآوری‌شده از روزنامه‌ها و مجلات در موضوعات مرتبط با کارسپار
حوزه موضوعی: روابط‌عمومی و تبلیغات بازرگانی
cutting 5, cuttage 1
بخشی از گیاه که پس از قرار گرفتن در محیط مناسب ریشه درمی‏آورد و گیاهی مستقل می‏شود
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
cutting 6, cuttage 2
روشی در افزایش غیرجنسی گیاهان که در آن بخشی از گیاه را قطع می‏کنند و در محیط مناسب برای ریشه‏زایی قرار می‏دهند متـ . قلمه زدن
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
کوتاه کردن ساقه یا جَست یا ریشۀ زندۀ گیاهان به‌صورت دستی یا ماشینی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
cutting blade, shutter blade
تیغه‏ای غیرشفاف در دوربین فیلم‌برداری که با تناوب و سرعتی معین نور واردشده از عدسی را قطع و وصل می‏کند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
cutting copy, workprint
نسخۀ مثبت یا منفی دوربین که تدوینگر برای تدوین و تهیۀ نسخۀ منفی نهایی و نسخۀ پخش از آن استفاده می‏کند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
cutting fat, cutting-floor
چربی جداشده از لاشۀ حیوانات پس از سرد شدن لاشه و رساندن دمای آن به محدودۀ صفر تا سه درجه
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
مایعات سردکننده مانند روغن‌های معدنی و آب صابون که برای سرد کردن ابزار و قطعات در برش‌کاری به کار می‌رود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
cutting-floor
cutting fat
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
cutting-off process, breaking-off process
رویدادهای متوالی که براثر آنها یک پرفشار گرم یا کم‏فشار سرد در داخل جریانات غربی با حرکت قطب‏سو، یعنی پرفشار بریده، یا استواسو، یعنی کم‏فشار بریده، از جریان‏ غربی خارج می‌شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
CV 1
cost variance
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
CV 2
commercial vehicle
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری، مهندسی بسپار- تایر
CV 3
curriculum vitae
حوزه موضوعی: عمومی
CV 4
aircraft carrier
حوزه موضوعی: علوم نظامی
CVCM
computer virus countermeasures
حوزه موضوعی: علوم نظامی