واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3841
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
a cappella, cappella
موسیقی آوازی بدون همراهی ساز که تا قرن شانزدهم در اروپا بسیار رایج بوده است
زینچه‌ای که سوراخ‌های آن در برون‌خط و درون‌خط هم‌راستا هستند
رده‌ای کمیاب از سیارک‌ها که هم بازتاب نسبی تقریباً زیادی دارند و هم دارای طیفی به‌شدت مایل‌به‌سرخ با طول‌موج‌های کمتر از 0/7 میکرومتر هستند
A-cockbill, anchor A-cockbill, cockbill
در نیمکرۀ شمالی، لنگر سینۀ چپ کشتی که به دلیل وزش و جهت بادها بیشترین کاربری را دارد
دو تیرک چوبی یا فلزی که رأس آنها به هم متصل شده و در میانۀ آنها تیرکی موازی با زمین به بدنۀ دو تیرک اصلی وصل شده و به شکل حرف A درآمده است
رگه‌ای با میان‌یاختۀ نرعقیم و بدون دگره‌های بازگردان باروری که از آن در تولید بذر دورگه به‌عنوان والد مادری استفاده می‌کنند
A-pillar, A-post, windshield pillar, windscreen pillar
ستونی که قاب شیشۀ جلو به آن متصل است و در نگهداری سقف نقش دارد
A-V extrasystole
نگاه کنید به: nodal extrasystole
به‌کاربرید به‌جای: الکلی‌های گمنام
AAL 2
ab initio calculation, ab initio computation
محاسبۀ شکل هندسی یک مولکول تنها با استفاده از ترکیب‌بندی و ساختار مولکولی که از حل معادلۀ شرودینگر برای یک مولکول معین به دست می‌آید
abacus
نگاه کنید به: springer 2
abaft the beam, before the beam
سمت یا جهتی بین ورگه و پاشنۀ کشتی
abaft, aft 1
موقعیت یا محلی رو به پاشنۀ شناور
abandon ship
ترک کردن کشتی در مواقع اضطراری
abandoned rift
به‌کاربرید به‌جای: کافت نافرجام
abandonment
بی‌اعتنایی کردن به یک فرد وابسته یا رها کردن او توسط افراد نزدیک به او، مانند پدر و مادر یا حامی و پرستار اصلی
abandonment of a parcel, abandon d'un colis (fr.)
صرف‌نظر کردن فرستنده از ارسال یک بستۀ پستی که امکان تحویل آن به گیرنده وجود نداشته‌ باشد
abandonment reaction
احساس محرومیت عاطفی و تنهایی و فقدان حمایت در کودکانی که یکی از والدین یا هردوی آنها او را رها کرده یا مورد بی‌توجهی قرار داده‌اند
abat-jour (fr.)
چراغی معمولاً پایه‌دار که سرپوشی برای تنظیم نور داشته باشد
abatement
کاهش شدت علائم بیماری
مجموعه‌امکاناتی شامل محل نگهداری دام و خط کشتار و سردخانه و تجهیزات فراوری محصولات جانبی و تصفیۀ فاضلاب
ویژگی دورترین سطح نسبت به محور یا ویژگی سطح پایین‌تر یا خارجی‌تر هر اندام نسبت به محور متـ . پشتی dorsal
ویژگی اندامی در گیاه که پشت به محور یا خط مرکزی داشته باشد یا به طرف پایین برگشته باشد
abbey1
بنا یا مجموعۀ بناهایی که راهبگان یا راهبان در آن زندگی می‌کنند
گروهی از راهبگان یا راهبان که تحت نظارت یک راهبه یا راهب ارشد هستند
abbreviated dialing, speed dialing, memory dialing
امکانی در دستگاه‌های تلفن رومیزی که به کاربر اجازه می‌دهد با شماره‌گیری یک رقم یا با اشاره به دکمه‌ای خاص بر روی دستگاه تلفن یا گوشی خود، شمارۀ مقصد مکالمه را بگیرد، بی‌آنکه نیازی به شماره‌گیری عادی باشد
abbreviation 1
در واژه‌سازی، فرایندی که ازطریق آن واژه‌ها ازنظر هجایی و تلفظی کوتاه می‌شوند
abbreviation 2
صورتی کوتاه‌شده که حاصل فرایند کوته‌سازی است
abdomen obstipum
کوتاهی مادرزاد ماهیچۀ مستقیم شکم