واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 860
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
professional
فردی که به‌طور مستمر در ازای دریافت مزد به فعالیت ورزشی می‌پردازد
حوزه موضوعی: ورزش
conflicting movements
ادغام شدن تردد دست‌کم دو جریان ناهمسو از وسایل نقلیه یا افراد پیاده در تقاطع‌ها
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری
جابه‌جایی شناور در آب
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
cloud movement
جابه‌جایی ابرها یا حرکت ابرهای منفرد در درون مجموعۀ ابرهای منفرد که از سطح زمین یا داخل هواپیما یا ماهواره دیده می‌شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
administrative movement
حرکت سازمان‌یافتۀ نیروها و خودروها برای تسریع در حرکت و صرفه‌جویی در وقت و انرژی، هنگامی که خطر مداخلۀ نظامی دشمن در میان نباشد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
running movement
حرکت قطار در خط اصلی که با مجوز علامت اصلی صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
حرکت چرخشی دوربین به راست یا چپ، حول محور ثابت و در سطح افق متـ . افق‏گَرد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
translational motion
حرکت جسم صُلب بدون هیچ‏گونه چرخش
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: گردش 3
حوزه موضوعی: نجوم‌
چرخش خط اوج و حضیض در مدار بیضوی جِرمی به دور جِرم دیگر که براثر اختلالات گرانشی یک یا چند جِرم آسمانی دیگر در نزدیک آن دو رخ می‏دهد
حوزه موضوعی: نجوم‌
critical movement
بیشترین حجم تردد، در هنگام سبز بودن چراغ در یک مسیر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
counterclockwise motion
حرکت در جهت مخالف حرکت عقربه‌های ساعت
حوزه موضوعی: فیزیک‏
قاعده‌ای گشتاری در برخی از زبان‌ها که گزارۀ پرسش‌واژه‌ای را به جایگاه آغازین جمله می‌آورد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
flanking movement
جولان‌دهی در اطراف پهلوی دشمن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
conjunct motion
حرکت از یک صدا به صدای مجاور در یک بخش (part)
حوزه موضوعی: موسیقی
میدان سرعت افقی که برای آن می‌توان تقریب تختالی را به‌ کار بست
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
جابه‏جایی تدریجی راستای محور چرخش زمین یا هر جسم چرخان که مخروطی فرضی را در فضا ایجاد می‏کند
حوزه موضوعی: نجوم‌
حرکتی که در آن دامنۀ انتشار عمودی دودستون بین دو لایۀ وارونگی محدود می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نگاه کنید به: حرکت دوره‏ای
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت بخشی از سطح زمین به‌صورت یک واحد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
lateral motion
حرکت جانبی واگن یا اجزای آن که در نتیجۀ رواداری‌های ابعادی بین بخش‌های مختلف خط به‌ وجود می‌آید
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
جدا شدن خرده‌سنگ‌ها و مواد خاکی و حرکت آنها به سمت فروشیب براثر نیروی گرانش که ممکن است جابه‌جایی کند باشد، مانند خزش و جابه‌جایی تند، ‌مانند سنگ‌ریزش
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
collective motion
حرکت ذره‏های درون هسته به‌طوری‌که موقعیت نسبی ذرات تغییر نکند یا فقط اندکی تغییر کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
rotational motion
حرکت سامانه‌ای از ذرات حول یک محور ثابت در فضا به‌طوری‌که هر ذره در مسیری دایره‌ای حرکت می‌کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت چرخشی دود به طرف بالا و پایین
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
peculiar motion
حرکت واقعی ستاره نسبت به دستگاه مرجع موضعی
حوزه موضوعی: نجوم‌
curvelinear motion
حرکتی که در آن مسیر خمیده است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت جسم سختی که در آن همة جسم با سرعت زاویه‌ای یکسان به دور محور ثابتی در مسیرهای دایره‌ای در حرکت‌اند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
camera movement
جابه‏جایی‌های دوربین فیلم‌برداری یا ویدئویی برای نشان‏ دادن صحنه یا متناسب با حرکت بازیگران برای دستیابی به بهترین تصویر مورد نظر
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
حرکتی که در فاصله‏های زمانی متساوی تکرار می‏شود متـ . حرکت تناوبی
حوزه موضوعی: فیزیک‏