واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 860
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
boundary cadastre
بخشی از حدنگاری که موضوع آن محدوده‌ها و مرزهاست
حوزه موضوعی: عمومی
confidence limits
نقاط انتهایی هر بازۀ اطمینان
حوزه موضوعی: آمار‏
tolerance limits
در کنترل کیفیت، بالاترین و پایین‌ترین حدی که اندازه‌های کالای پذیرفتنی باید در بازۀ میان آنها قرار گیرد
حوزه موضوعی: آمار‏
stability limits
محدودۀ حد پیشین و حد پسین گرانیگاه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
limit gauge/ limit gage, Go-No-Go gauge
حدی مشخص برای عرض خط که ابعاد قطعات نباید از آن کمتر یا بیشتر باشد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نگاه کنید به: کلید حذف
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
deletion 1
قاعده یا فرایندی که براثر عملکرد آن، واحد واجی یا نحوی که در زیرساخت وجود دارد، در روساخت از زنجیرۀ گفتار کاسته می‏شود
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: وانهش 2
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
ellipsis
انداختن یک یا چند عنصر از یک ساختار به‌ویژه هنگامی که نبود آن در درک مطلب خلل ایجاد نکند
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
aphaeresis, aphesis
افتادن آوای آغازین واژه که معمولاً واکه است
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
افتادن آواها، اعم از همخوان و واکه از زنجیرۀ گفتار
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
disease elimination
رساندن میزان ابتلا به کمتر از حد تعریف‌شده
حوزه موضوعی: علوم سلامت
افتادن یک یا چند آوا از پایان واژه
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
cheletropic elimination
عکس واکنش چنگاله‏ای
حوزه موضوعی: شیمی
competition exclusion
حذف یک گونه به‌وسیلۀ یک گونۀ دیگر در زیستگاه، ازطریق رقابت بین‌گونه‌ای
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
food elimination
جلوگیری از مصرف غذاهای مشکوک به ایجاد حساسیت تا برطرف شدن نشانه‌ها
حوزه موضوعی: تغذیه
افتادن واکۀ بی‏تکیۀ میانی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: حذف هجای مکرر
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
در واج‏شناسی، فرایند افتادن و حذف برخی از آواها یا هجاهای تکراری در زنجیره‏ای از آواها و هجاهای پیاپی متـ . حذف هجا
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
concerted elimination
نوعی حذف که اغلب با شکست و تشکیل هم‌زمان پیوندها انجام می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
elliptical
دارای عنصری حذف‌شده
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
Avicennia
سرده‌ای از حرّائیان درختی کوچک با حدود یازده گونه با برگ‌های متقابل خاکستری و گل‌های کوچک و منظم و کاسه و جام هم‌پوش و تخمدان فوقانی متـ . سینا
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
Avicenniaceae
تیره‌ای از نعناسانان درختی یا درختچه‌ای با یک سرده و حدود یازده گونه که در نواحی میان‌کِشَندی دریا در نزدیکی پایرودها (estuaries) می‌رویند و دارای ریشه‌های هوایی هستند متـ . سینائیان
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
فروش ویژۀ کالا یا خدمات با قیمت کاهش‌یافته
حوزه موضوعی: اقتصاد
hotel security
مجموع فعالیت‌های ایمنی که در واحدهای اقامتی برای مقابله با اتفاقات غیرمترقبه، از قبیل دزدی و آتش‏سوزی انجام می‏شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
دارای ویژگی حرف اضافه
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
یکی از وابسته‌های اسم که معنای آن را محدود یا توصیف می‌کند
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
پیوند
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
preposition 2, adposition
یکی از مقوله‌های اصلی واژگانی که رابطۀ میان سازه‌های جمله را نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
phoneword, vanity number
نام یا حروفی که به‌جای شمارۀ تلفن به کار می‌رود و معمولاً برای صاحب شماره معنای خاصی دارد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات