واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 860
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
highest hourly volume, HHV
بیشترین شمار وسایل نقلیة عبوری در یک دورة 60 دقیقه‌ای متوالی در طول یک سال
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
design volume, design hourly volume
حجم تردد قابل‌پیش‏بینی که در طراحی در نظر گرفته می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
apparent volume
حجم ماده که شامل حجم تخلخل‌های بسته نیز می‌شود
حوزه موضوعی: سرامیک
extract-release volume, ERV
روشی برای تعیین بروز فساد اولیه در گوشت که در آن نسبت حجم مایع خارج‌شده از گوشت به کل حجم آن اندازه‌گیری می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
bulk volume
حجم مادۀ جامد که شامل حجم تخلخل‌های باز و بسته نیز می‌شود
حوزه موضوعی: سرامیک
through put
تعداد وسایل نقلیه یا افرادی که با وسایل نقلیه در مدت‌زمان مشخص از یک یا چند نقطه می‏گذرند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
combustion chamber volume
حجم فضای بین تاج پیستون و سرسیلندر که احتراق در آنجا صورت می‌گیرد و معمولاً بر حسب سانتی‌متر مکعب اندازه‌گیری می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
Passenger volume, line volume
تعداد کل مسافرانی که در یک خط حمل‌ونقل عمومی در دورۀ زمانی خاصی جابه‌جا می‌شوند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
control volume
ناحیه‌ای معین در فضا که افزاره‌ای با شارش جرمی مانند فشرده‌ساز را احاطه می‌کند
حوزه موضوعی: هوافضا
gross total volume
حجم ساقۀ اصلی با احتساب کُنده و تاج و بخش‌های پوسیده و آسیب‌دیده
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
حجم مادۀ جامد بدون در نظر گرفتن حجم تخلخل آن
حوزه موضوعی: سرامیک
bulking agent 1
نگاه کنید به: پُرکننده
حوزه موضوعی: علوم دارویی
نگاه کنید به: مادۀ حجم‏افزا 2
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
ماده‌ای که در نتیجۀ افزایش آهنگ برش حجم آن افزایش می‌یابد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
dilatation, dilation, bulk strain 1, dilatational strain
تغییر شکل در سه بعد که به تغییر حجم منجر می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
penile plethysmography, PPG, phallometry
سنجش جریان خون در آلت که غیرمستقیم از آن برای ارزیابی برانگیختگی جنسی استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: علوم سلامت
vagnial plethysmography
اندازه‌گیری گردش خون در زهراه با استفاده از نورسنجی که در ارزیابی پاسخ جنسی تناسلی در زنان از آن استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: علوم سلامت
پدیده‏ای در تصفیه‏خانه‏های لجنِ فعال که در نتیجۀ آن لجن به‌آسانی ته‏نشین نمی‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
برنامۀ وزن‌پایی که در آن فرد درحالی‌که میزان انرژی دریافتی از غذای خود را پایین نگه می‌دارد، حجم غذا را کم نمی‌کند تا احساس گرسنگی نکند
حوزه موضوعی: تغذیه
UL 1
نگاه کنید به: حد بالای دریافت
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
در شیمی تجزیه، مقدار کمینه‌ای از یک ترکیب خاص که بتوان آن را تنها ازطریق یک بار اندازه‌گیری، با اطمینان زیادی، تعیین کرد
حوزه موضوعی: شیمی
absolute detection limit
کمترین مقدار یک عنصر یا ترکیب در یک نمونه که برحسب واحد جرم یا شمار اتم‌ها یا مولکول‌ها بیان می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
oxygen saturation value
حداکثر غلظت اکسیژن محلول در تعادل با هوا، در سامانه‌های طبیعی، یا با اکسیژن خالص، در سامانه‌های تصفیۀ فاضلاب با اکسیژن، که به دما و فشار جزئی اکسیژن و شوری محلول بستگی دارد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
حدی که بالاتر از آن یا پایین‌تر از آن یک گاز سوختنی تبدیل به سوخت یا هوا می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
station limit
مرز بین ایستگاه و سیرگاه که دارای مدارهایی با نشانک‌ها/ سیگنال‌های الکتریکی متفاوت است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
upper tolerable intake level
بیشترین مقدار دریافت روزانۀ مواد مغذی تاآنجاکه خطری برای سلامت عموم افراد جامعه نداشته باشد اختـ . حد UL
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
گسستگی طیف یک ستاره یا کهکشان در 364/6 نانومتری
حوزه موضوعی: نجوم‌
نگاه کنید به: ظرفیت تحمل 1
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
grazing line
نگاه کنید به: حد سرچری
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
creep limit
بیشینۀ مقاومت تنش تفریقی یک ماده در مقابل خزش قابل‌مشاهده
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی