واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 860
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
ناحیه‏ای در داخل مادۀ فرّوالکتریک که در آن قطبش‌های خودبه‏خودی یکسان هستند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
ناحیه‏ای در بلور فِرّومغناطیسی که گشتاورهای مغناطیسی میکروسکوپی در آنجا هم‏جهت‏اند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
فضا یا محدوده‏ای در داخل رودخانه‏ها یا آبراه‌ها با عمق مناسب که در آنجا شناور می‌تواند به‌طور ایمن در لنگر بماند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
بخشی از راه که قانوناً دارای محدودۀ سرعت است و سرعت در این محدوده ممکن است با سرعت مصوب قانونی تفاوت داشته باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
site catchment area, site territory catchment area, site catchment
ناحیۀ پیرامون یک استقرار یا قرارگاه که غالباً منبع تأمین مواد اولیۀ موردنیاز ساکنان آن برای تهیۀ خوراک و ساختن ابزار بوده است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
تعدادی میز یا فضای معینی در تالار غذاخوری که یک میزبان‌یار مسئول دارد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
POS 2
نگاه کنید به: حوزۀ پوششی شبکۀ شخصی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
tank 2
در صنعت آب و فاضلاب، مکانی سرباز با حجم و شکل هندسی معین که سیال در آن نگهداری می‏شود یا بر روی آن واکنش صورت می‏گیرد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
equalization tank
حوضی برای کاهش نوسانات جریان یا کاهش نوسانات غلظت فاضلاب ورودی
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
sedimentation tank, sedimentation basin, settling tank
حوضی برای حذف مواد جامد قابل‌ته‏نشینی از آب یا فاضلاب با استفاده از نیروی گرانش
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
primary sedimentation tank
حوضی برای ته‏نشینی مواد جامد قبل از مرحلۀ تصفیۀ ثانویه
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
secondary sedimentation tank
حوض ته‏نشینی مربوط به مرحلۀ تصفیۀ ثانویۀ فاضلاب برای جدا کردن ریزاندامگان‌ها براساس وزن
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
circular sedimentation tank
حوض ته‏نشینی با مقطع دایره‏ای
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
rectangular tank sedimentation
حوض ته‏نشینی با مقطع مستطیل شکل متـ . حوض ته‏نشینی مستطیلی
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نگاه کنید به: حوض ته‏نشینی مستطیل
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
aeration tank
مخزنی که در آن فاضلاب یا مایعی دیگر هوادهی می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نگاه کنید به: پیش‌گودال
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
در صنعت آب و فاضلاب، حوض کوچکی که واکنش معینی در آن انجام می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
آبگیر مصنوعی بزرگی که امکان آب‌گیری و تخلیۀ آن همواره وجود دارد و همین امر امکان ورود و خروج شناورهای سنگین را فراهم می‌کند متـ . حوضچۀ تعمیرات
حوزه موضوعی: علوم نظامی
pouring basin, sprue cup
حوضچه‌ای در بالای قالب که فلز مذاب پیش از ورود به راهگاه در آن ریخته می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
حوضچه
حوزه موضوعی: علوم نظامی
chlorine contact chamber
واحدی از تصفیه‏خانه که در آن آب یا فاضلاب را با کلر گندزدایی می‏کنند متـ . حوضچۀ کلرزنی
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
حجمی موضعی از فلز مذاب قبل از انجماد
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
turning basin, maneuvering basin
محوطه‌ای در یک آبراه یا بندر که کشتی می‌تواند در آن بچرخد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
tidal pool, tide pool/ tidepool
حوضچۀ آب‌ باقی‌مانده از فعالیت کِشَندی
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی، زمین‌شناسی، علوم جَوّ
نگاه کنید به: حوضچۀ تماس کلر
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
mooring basin
حوضچه‌ای در بندر یا بندرگاه که در آن شناورها را برای در امان ماندن از طوفان و امواج مهار می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عملیات یا اقداماتی که درطی آن شناور به حوضچۀ تعمیرات وارد می‌شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
نگاه کنید به: حوضۀ آبریز
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
catchment basin, catchment area, water shed, drainage basin
پهنه‌ای از زمین که بارش‌های طبیعی آن ازطریق زهکشی به پیکرۀ آب بزرگ‌تر هدایت می‌شود متـ . حوضۀ آبخیز، آبریز، آبخیز
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، مهندسی محیط‌زیست و انرژی، مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل