واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 860
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نگاه کنید به: حافظۀ دستیابی مستقیم پویا
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
Synchronous Dynamic Random Access Memory
نوعی حافظۀ پویای سریع که هم‌زمان با پردازش بخشی از اطلاعات، بخش دیگری را برای دستیابی بعدی آماده می‌کند اختـ . حافظۀ هم‌زمان SDRAM
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
constructive memory
حافظه‏ای که برخی اجزای آن از معلومات قبلی و اطلاعات عمومی فرد حاصل شده است، نه از آنچه از واقعه در یاد مانده است
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
associative memory, associative storage
نوعی حافظه که براساس محتوا به آن مراجعه می‌شود نه براساس نشانی یا نام
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: حافظۀ تکنویس ـ بس‏خوان
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نوعی انبارۀ داده که در آن از لیزر برای خواندن داده‏ها استفاده می‌شود نه از وسایل مغناطیسی اختـ . حافظۀ تک ـ بس
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
حافظه‌ای با قابلیت یادآوری حرکات قبلاً اجراشده
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
نگاه کنید به: حافظۀ فقط خواندنی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
Random Access Memory, direct access memory
حافظۀ اصلی رایانه که پردازندۀ مرکزی داده‏های مورد نیاز خود را مستقیماً از آن دریافت می‌کند اختـ . حافظۀ مستقیم RAM
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نوعی حافظۀ خواندنی ـ نوشتنی در رایانه‏های شخصی قدیمی اختـ . حافظۀ پویا DRAM
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
procedural memory
حافظۀ درازمدت برای مهارت‌هایی که در انجام دادن کارهای مشخص به‌ کار می‌روند متـ . دانش روالی procedural knowledge
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
explicit memory
نوعی حافظه که براساس یادآوری آگاهانۀ گذشته شکل می‌گیرد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی، علوم تشریحی
implicit memory
حافظۀ زیربنای مهارت‌ها که اغلب بدون یادآوری آموخته‏های مربوط به آن مهارت‌ها به کار گرفته می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی، علوم تشریحی
حافظۀ مکانیکی براساس یادگیری طوطی‏وار
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
non-declarative memory
مجموعه‌ای از اشکال مختلف حافظه که به شکلی خودکار عمل می‌کنند و اطلاعاتی را ذخیره می‌سازند که در یادآوری آگاهانه دسترس‌پذیر نیستند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
نوعی حافظۀ رایانه که فقط می‌توان داده‏ها را از روی آن خواند اختـ . حافظۀ خواندنی ROM
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
خاصیتی در بسپارها که باعث می‌شود این مواد درصورت وجود تنش درونی به شکل اصلی خود بازگردند
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار
short term memory, immediate memory, short term store, primary memory, working memory
بخشی از دستگاه حافظه که ظرفیت محدودی دارد و اطلاعات را صرفاً برای مدت اندکی در خود نگه می‏دارد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی، علوم تشریحی
نگاه کنید به: حافظۀ دستیابی مستقیم
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
cache memory, cache 1
حافظه‏ای در رایانه که برای ذخیره‏سازی داده‏ها و متن‌ها و برنامه‏های پُرمراجعه به کار می‌رود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: حافظۀ پویای هم‌زمان
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
sovereignty
اختیار یا قدرت عالیۀ یکپارچۀ دولت برای وضع و اعمال قوانین در سرزمین‌های تحت صلاحیت خود
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
pooled sovereignty
اختیار قانونی که تعدادی از دولت‌ها برای تصمیم‌گیری جمعی و سیاست‌گذاری عمومی به یک سازمان از میان خود واگذار می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
mobile-governance, m-governance
استفاده از فنّاوری و خدمات ارتباطات سیار به‌عنوان بستری برای بهبود کارایی و اثربخشی حاکمیت
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ادارۀ یک سرزمین یا واحد سیاسی به‌ دست دو یا چند دولت به‌طور مشترک
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
زمان حال‌ گسترده
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
attitude 2
رابطۀ بخش‏های مختلف بدن جنین با یکدیگر
حوزه موضوعی: پزشکی
نقش دستوری گروه‌های اسمی در ارتباط با دیگر عناصر جمله متـ . حالت دستوری
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نقش معنایی گروه‌های اسمی در ارتباط با دیگر عناصر جمله متـ . حالت معنایی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
position 2
چیدمان اصوات آکورد که نوع آن براساس صدایی که در بم‏ترین بخش قرار می‏گیرد، تعیین می‏شود
حوزه موضوعی: موسیقی