واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3268
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
D joint
وصله‌ای برای اتصال درز ریل به شکل حرف D و متناسب با شکل جان ریل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
پایین‌ترین لایۀ یونیدۀ بالای زمین در ناحیۀ دی که فقط در نیمکرۀ روشن به‌ وجود می‌آید
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
ناحیه‌ای از یون‌سپهر تا ارتفاع 97 کیلومتری بالای زمین در زیر ناحیه‌های ای و اِف
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
D-structure
نخستین سطح نحوی در نظریۀ حاکمیت و مرجع‏گزینی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: زمان کاهش دهکی
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
d.c. system
direct current system
حوزه موضوعی: مهندسی برق
D/N
day-for-night
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
DA
discourse analysis
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
Da Costa's syndrome
neurocirculatory asthenia
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
DaaS 1
نگاه کنید به: خدمات اَبری داده
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: خدمات اَبری میز
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
dAb
domain antibody
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
ورود غیرقانونی به حریم راه‌آهن برای عکس گرفتن از قطار و تأسیسات مربوط
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
dactyl speech, dactylology
نگاه کنید به: هجی انگشتی
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
dactylology
dactyl speech
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
شیوه‏ای از بیان که در اعتراض به وحشیگری‌های جنگ جهانی اول شکل گرفت و متأثر از سبک فوتوریسم (futurism) بود و به سبک سورئالیسم (surrealism) منتهی شد
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
dailies
rushes
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
مقدار مجاز مواد مغذی که در یک رژیم غذایی خاص در یک شبانه‌روز به بدن می‌رسد
حوزه موضوعی: تغذیه
مقدار متوسط انرژی که یک فرد در طول یک روز عادی مصرف می‌کند متـ . انرژی مصرفی روزانه
حوزه موضوعی: تغذیه
daily maximum temperature
بیشینۀ دما در بازۀ زمانی 24 ساعت پیوسته
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
daily minimum temperature
کمینۀ دما در بازۀ زمانی 24 ساعت پیوسته
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
daily reference values, DRVs 2
مجموع مقادیر مندرج در برچسب‌های اطلاعات تغذیه‌ایِ مواد غذاییِ مصرفی در طول روز، فارغ از هرگونه توصیۀ تغذیه‌ای
حوزه موضوعی: تغذیه
daily requirement
حداقل مقدار مواد غذایی که بدن در طول یک شبانه‌روز برای جلوگیری از بروز کمبودهای تغذیه‌ای به آن نیاز دارد متـ . نیاز روزانۀ کمینه minimum daily requirement, MDR
حوزه موضوعی: تغذیه
اصطلاحی بر روی برچسب‌های مواد غذایی، حاوی دو دسته اطلاعات مرجع (به‌ درصد) که یکی مربوط به دریافت‌های روزانه و دیگری مربوط به مقادیر روزانۀ مبنا است و برای راهنمایی مصرف‌کنندگان در انتخاب رژیم غذایی سالم درج میشود
حوزه موضوعی: تغذیه
daily variation
diurnal variations
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
dairy
dairy factory
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
نوشابه‌ای که عمدتاً از شیر و فراورده‌های آن تهیه می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
پی‌غذایی آمادۀ مصرف، ازجمله انواع بستنی خامه‌ای و پنیرهای تازه و شیرخاگین، که از فراورده‌های شیری مانند خامه و شیر و ماست تهیه شده باشد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
dairy factory, creamery, dairy
واحدی تولیدی که در آن فراورده‌های شیری تولید می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
هر فراوردۀ غذایی که از شیر تهیه شود متـ . فراوردۀ شیری milk product
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏