واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 47
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
تقاطع سه‌راهی که بازوهای آن عمودبرهم نیستند
Y-cord hearing aid
نوعی سمعک جیبی که خروجی تقویت‌کنندۀ آن با یک سیم Yشکل به هر دو گوش هدایت میشود
← فامتن‌وارۀ مخمری
مجموعه‌ای از دنای ژنگانی یک اندامگان که به‌صورت تصادفی همسانه‌سازی شده و وارد ناقل فام‌وارۀ مخمری شده است
ردیفی منظم از همسانه‌های فامر که نقشۀ فیزیکی ژنگان را تشکیل می‌دهد
شناوری که از آن برای گشت یا سفر تفریحی و حتی مسابقه استفاده می‌کنند
ورزش یا سرگرمی یا تفریح با قایق تفریحی
yard locomotive, shunting locomotive
لوکوموتیوی برای سر هم‌ کردن یا جداسازی واگن‌های قطار در تنظیم‌گاه
الواری که در معرض هوا خشک شده است
پرستشگاهی در محوطۀ باز که در آن اثر یا آثاری آیینی و مقدس بر روی یک پایه یا تاقچه قرار داده می‌شود
دستگاهی متشکل از یک یا چند دوّار برای انتقال چوب از پای کنده به انبارگاه
انتقال اولیۀ چوب از پای کندۀ درخت به انبارگاه جنگل
yarding line
خط عبور بافۀ اصلی داربری
شتاب زاویه‌ای هواگرد یا موشک یا کشتی حول محور قائم
yaw angle, angle of yaw
با دید از بالا، زاویۀ بین محور طولی هواگرد و جهت مرجع
yaw axis/ yawing axis, vertical axis, normal axis, Z-axis
محور قائم جسم پرنده که سمت‌گشت حول آن انجام می‌شود
سامانه‌ای خودکار در هواگرد که انحراف در زاویۀ گردش هواگرد را حس می‌کند و با سکان عمودی آن را اصلاح می‌کند
مجموع مؤلفه‌های سرعت زاویه‌ای (angular velocity) ایلر هواگرد در امتداد محور قائم آن
تیغۀ ماهیوار قائم بر روی یک بازوی لولاشده که زاویۀ سمت‌گشت را نشان می‌دهد
yaw/ yawing
گردش هواگرد حول محور قائم که جهت مثبت آن از بالا ساعت‌گرد است
گشتاوری که تمایل به چرخاندن هواگرد حول محور قائم دارد
ابزار یا حسگری که آهنگ سمت‌گشت را اندازه‌گیری می‌کند و شامل چرخش‌نما یا لولۀ پیتو (pitot tube) است
نشریه‌ای سالانه حاوی شرح وقایع سال گذشته
yeast artificial chromosome
فام‌تن مهندسی‌شدۀ حلقوی مشتق‌شده از مخمر که برای همسانه‌سازی قطعات دنای بیگانه تا حدود یک میلیون جفت باز به کار می‌رود اختـ . فامرYAC
yeast extract
مخلوطی از ترکیبات حاصل از مخمر
yellow archangel
نگاه کنید به: Lamium galeobdolon
yellow atrophy, massive hepatic necrosis
بافت‌مردگی گسترده در کبد که در نتیجۀ آن بافت کبد نرم می‌شود و به رنگ‌های سبز یا زرد درمی‌آید
yellow mould/ yellow mold
بیماری قارچی ناشی از آسپرگیلوس فلاووس (Aspergillus flavus) و آ. پارازیتیکوس (A.parasiticus) که به قسمت‌های مختلف گیاهچه و میوه آسیب می‌رساند
یکی از انواع جمله‌های پرسشی که پاسخ آن آری یا نه است
yield 1
[فیزیک]‌ کل انرژی مؤثری که در انفجار هسته‌ای آزاد میشود [شیمی]‌ نسبت درصد محصول به‌دست‌آمده از یک واکنش به مقدار نظری محاسبه‌شدة آن