واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 781
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
موتوری شبیه به موتور خورجینی که سیلندرهای آن در سه صفحۀ زاویه‌دار نسبت به هم، شبیه به حرف دبلیو، قرار دارند
بدافزاری که پی‌درپی خود را در یک رایانۀ محلی تکثیر می‌کند و توانایی سرایت به رایانه‌های دیگر را ندارد، ولی ممکن است زیان‌های دیگری داشته باشد
سنگ‌آهکی شامل ذرات کربناتی که در خمیرۀ گل‌چیره قرار دارد
خمیرابه‌ای که از آن برای تهیۀ ویفر استفاده می‌شود
wafered hay, pelleted feed
قطعۀ کوچک و قرص‌مانندی که از فشرده‌سازی علوفۀ خشک درست می‌کنند
نوعی ارتعاش مولکولی که در آن دو پیوند از بیرون صفحه به آن سوی صفحه حرکت می‌کنند
wagon lift, wagon elevator
دستگاهی برای بالا بردن واگن از روی خط
wagon weighbridge, freight car scale, track scale
وسیله‌ای در نقاط مشخصی از طول خط یا بین دو واگن، برای توزین واگن‌ها
wagon, car 1, vehicle 2
وسیله‌ای برای حمل مسافر یا بار که بر روی ریل حرکت می‌کند
wagonnet, small wagon, spoil car, hand car
واگن کوچکی ویژۀ حمل و جابه‌جایی ابزار و مصالح برای تعمیر و نگهداری خطوط
waist circumference
اندازه‌گیری تن‌سنجشی که اندازۀ دور کمر را مشخص می‌کند
نوعی نمای متوسط تا نیمه‌متوسط که از سر تا کمر فرد یا افراد را نشان می‌دهد
برای تنظیم فاصلۀ گذر، محاسبۀ درصد وسایل نقلیۀ ورودی هنگامی‌که فاصلۀ گذر آنها بیش از سه برابر فاصلۀ گذر برنامه‌ریزی‌شده باشد
waiter, waitress
فردی که در غذاخوری‌ها / رستوران‌ها از مهمانان پذیرایی می‌کند متـ . پیشخدمت
[حمل‌ونقل هوایی] فهرست اسامی مسافران دارای بلیت که جای آنها در پرواز تأیید نشده باشد [مدیریت سلامت] فهرست افراد منتظر برای دریافت خدمتی خاص در مرکز ارائه‌دهنده
[حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای] مدت‌زمان بین رسیدن مسافر به ایستگاه تا زمانی که وسیلۀ نقلیه ایستگاه را ترک کند [مدیریت سلامت] مدت‌زمانی که مراجعان به مراکز ارائه‌دهندۀ خدمات سلامت برای دریافت خدمت مورد تقاضا منتظر می‌مانند
منطقه‌ای متلاطم درست پشت سر جسمی جامد و متحرک نسبت به شاره
1. یک یا چند ناحیۀ کم‌فشار در سطح زمین یا میان‌کم‌فشار در پشت خط تندوزه 2. در دینامیک شاره‌ها، ناحیۀ کم‌فشار در جریان‌سوی جسمی که در درون شارش قرار دارد متـ . کم‌فشار پسایه
wake turbulence
آشفتگی‌ای که پس از عبور هواگرد در هوا باقی می‌ماند
خدماتی که به مشترک امکان می‌دهد تلفن خود را چنان تنظیم کند که به‌طور خودکار در زمان تعیین‌شده دریافت‌کنندۀ تماسی باشد که صرفاً برای بیدار کردن او برقرار می‌شود متـ . بیدارباش
نوعی گردشگری که در آن گردشگران برای تفریح به قدم زدن می‌پردازند
walk 2
مجموعه‌ای مرتب از رأس‌های مجاور در گراف
نقش کوتاهی که اغلب بدون گفتار است
walkabove vertical seismic profiling, walkabove VSP
نوعی لرزه‌نگاری قائم که در آن گیرنده، در چاه مایل و چشمه، در سطح قرار دارد و این دو طوری جابه‌جا می‌شوند که چشمه همواره به‌طور قائم بالای گیرنده باشد
walkaway vertical seismic profiling, walkaway VSP
نوعی لرزه‌نگاری قائم که در آن گیرندۀ واقع در عمق مشخصی از چاه امواج لرزه‌ای چشمه‌ای را ثبت می‌کند که بر روی یک خط راست از دهانۀ چاه دور می‌شود
walking back the anchor
فرمان به پایین فرستادن لنگر با نیروی دوّار لنگر
سرعت عابران در گذرگاه‌های عرضی عابر پیاده متـ . سرعت پیاده 2
walking tour
گشتی که در آن گردشگران تمام مسیر را منزل‌به‌منزل پیاده می‌پیمایند و از محیط و مناظر اطراف حداکثر بهره را می‌برند