واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 727
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
V
نگاه کنید به: volume of distribution
V
نگاه کنید به: volume of distribution
V magnitude
قدر عبوری از پالایۀ وی
V-engine
نگاه کنید به: V-type engine
نوعی جوش شیاری که به شکل جناغ است
v-shaped depression
کم‌فشار یا ناوه‌ای بر روی نقشۀ سطح زمین که خطوط هم‌فشار آن هفتی‌شکل است و معمولاً رأس هفت رو به استوا است
V-tail/ Vee tail, butterfly tail, V-type tail
نوعی دم شبیه به حرف v یا عدد 7 که از دو بخش ثابت و متحرک تشکیل شده است
V-type engine, V-engine, V-type motor
نوعی موتور درون‌سوز با تعداد سیلندرهای زوج و یک میل‌لنگ که سیلندرهای آن در دو صفحۀ زاویه‌دار معمولاً 60 یا 90 درجه نسبت به هم قرار دارند
V-type motor
نگاه کنید به: V-type engine
VA
نگاه کنید به: virtual assistant
vacancy, Schottky defect
نقصی در شبکۀ بلور که با جابه‌جایی اتم از جایگاه شبکه‌ای‌اش پدید می‌آید
vaccum conveyor dryer, vaccum belt dryer
نوعی خشک‌کن نقاله‌ای که در محفظۀ خلأ قرار گرفته است
نوعی خشک‌کن غلتکی که برای کاهش دمای خشک کردن، غلتک‌های آن در محفظه خلأ قرار دارند
vaccum dryer, sous vide (fr.)
خشک‌کنی که مواد غذایی را تحت فشار کمتر از اتمسفر و در دمای پایین خشک می‌کند
حذف مایع از مادۀ جامد تحت خلأ به‌منظور کاهش درجۀ حرارت تبخیر برای جلوگیری از تخریب مواد
vacuole
فضا یا حفره‌ای غشادار در درون‌یاخته که عمل هضم یا ترشح یا ذخیره یا دفع مواد را بر عهده دارد
روشی در لکه‌گذاری که در آن انتقال مولکول‌ها با استفاده از خلأ نسبی صورت می‌گیرد
vacuum brake
سامانۀ ترمزی که با تخلیۀ هوا از دستگاهی که در هریک از واگن‌ها وجود دارد عمل می‌کند
vacuum column
برج تقطیری که در فشار کمتر از فشار جوّ کار می‌کند متـ . برج خلأ‌ vacuum tower
تخریب یک ماده در دمای بالا و تحت خلأ که درنهایت به زوال ماده به‌صورت تبخیر یا تصعید می‌انجامد
vacuum distillation, reduced-pressure distillation
تقطیر در فشارهای پایین‌تر از فشار جوّ برای جلوگیری از تجزیۀ حرارتی مایع
vacuum filter
نوعی صافی که مخلوط جامدـ مایعی به سمت پرفشار آن خورانده می‌شود و براثر خلأ یا فشار کم در سمت دیگر، مایع از صافی عبور می‌کند و لایه‌ای از جامد بر روی صافی باقی می‌ماند
vacuum filtration
فرایندی برای آبگیری لجن که در آن صافش ازطریق پارچۀ صافی و در خلأ انجام می‌شود
vacuum flashing, flash vaporization
تبخیر شدید یا ناگهانی یک مایع گرم‌شده هنگامی که در فشار پایین‌تر یا خلأ رها شود
vacuum furnace
کوره‌ای که در آن به ‌جای گاز محافظ، از جوّ فشارپایین استفاده می‌شود
نوعی بسته حاصل فرایند بسته‌بندی خلئی
نوعی بسته‌بندی‌ که در آن هوای درون بسته کاملاً خارج می‌شود
نشاندن پوشش فلزی بر فلز پایه با گرما و در خلأ
vacuum tower
به‌کاربرید به‌جای: ستون خلأ
لامپی الکترونی که هوا و گازهای درون آن را تا حد ممکن خالی می‌کنند تا وجود آنها هیچ‌گونه تأثیری بر ویژگی‌های الکتریکی لامپ نداشته باشد