واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
تدفین هم‌زمان دو جسد در دو گور هم‌جوار با مرز مشترک
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
نقطه‌ای در بلور که تک‌بلورهای یک دوقلو پیرامون آن آرایش متقارن دارند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
بلوری که از دو یا چند بلور با سمت‌گیری متقارن تشکیل شده است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی خشک‌کن غلتکی با دو غلتک مستقل و با فاصله از هم که از یک منبع تغذیه می‌شوند، ولی عمل مستقل از هم دارند
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
چراغ جلویی که از دو کاسه‌چراغ تشکیل شده است، یکی برای نور بالا و دیگری برای نور پایین
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
زمین‏شناسی رابطه‌ای دوقلویی در یک کانی خاص یا گروهی از کانی‌ها که محور دوقلویی یا مرکز دوقلویی یا صفحۀ دوقلویی را مشخص می‌کند فیزیک‏ گزاره‌ای که بیانگر ارتباط بین دو یا چند جزءِ سازندۀ بلور دوقلوست
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
twin overhead cam
double overhead camshaft
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
twin overhead camshaft
double overhead camshaft
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
نگاه کنید به: ناسازنمای ساعت‌ها
حوزه موضوعی: فیزیک‏
twin plane, twinning plane
زمین‏شناسی صفحۀ مشترکی که در امتداد آن بلورهای منفرد در یک بلور دوقلو آرایش متقارن دارند فیزیک‏ صفحۀ تقارن مشترک بین دو جزء بلور دوقلو
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
اتاقی در مهمان‌خانه/ هتل که دارای دو تخت جدا باشد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
twin species
sibling species
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
twin swirl combustion chamber
محفظۀ احتراقی که در آن به‌دلیل چیدمان خاص سوپاپ‌ها، مخلوط هوا و سوخت به‌صورت دو جریان جداگانۀ گردابی به حرکت درمی‌آیند و درنتیجه عمل احتراق بهتر صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
زینچه‌‌ای متشکل از دو بخش که با جفت شدن آنها عرض معادل یک زینچۀ تخت به دست می‌آید و از آن در جایی که ریل‌های مجاور بسیار به هم نزدیک می‌شوند، به‌ویژه در دوراهه‌ها، استفاده میشود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
twin-clutch gearbox
dual-clutch transmission
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
twin-pipe system
dual pipe brake
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
پیشبرد دیپلماسی به‌صورت هم‌زمان و هماهنگ از دو مسیر رسمی و غیررسمی
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
twine, bullion cord
1. مجموعه‌نخ‌هایی که چندین بار به هم تابیده شده‌اند و نخ‌های رشته‌ای به‌صورت مارپیچ به دور آن پیچیده شده‌اند 2. رجه‌های به‌هم‌‌تابیده به قطر کمتر از چهار میلی‌متر
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- الیاف
twinned double bonds
cumulated double bonds
حوزه موضوعی: شیمی
زمین‏شناسی تشکیل یک بلور دوقلو از راه رشد یا تبدیل یا لغزش فیزیک رشد متقابل دو یا چند بلور براساس قانون دوقلویی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
twinning axis
twin axis
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
twinning by merohedry, merohedral twinning
دوقلویی که یک یا چند عنصر تقارن دارد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
جابه‌جایی ناشی از لغزش دوقلویی در یک بلور
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
twinning plane
twin plane
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
Twins
Gemini
حوزه موضوعی: نجوم‌
تغییر زاویۀ نصب در راستای ماهیوار
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
twist lock/ twistlock
افزاره‌ای برای محکم بستن و جابه‌جایی ایمن بارگُنج که با ورود به گوشه‌بَست‌ها و چرخش در آنها قفل می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
twist-off lid
screw cap
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
twisting number
حاصلِ تقسیمِ کل جفت‌بازها در یک مولکول دنایِ حلقوی بستة آسوده، بر شمار جفت‌بازهای هر مارپیچ
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
twisting vibration
نوعی ارتعاش مولکولی که در آن گروه‌ها به‌صورت برون‌صفحه‌ای، ولی در جهت عکس هم، مانند رقاصک ساعت حرکت می‌کنند
حوزه موضوعی: شیمی