واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
پیشرانه‏ای مرکب از توربین‌جت و کوب‏جت که در هواپیماهای اَبَرصوتی به‌کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turbo-supercharger
turbocharger
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
turbocharged engine
موتوری که به پرخوران مجهز است
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
turbocharger, turbo-supercharger
افزاره‌ای که فشار مخلوط سوخت و هوا را با تزریق بخشی از دود حاصل از احتراق به داخل سیلندرها، به کمک یک فشرده‌ساز که با جریان دود به کار می‌افتد، افزایش می‌دهد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
turbocharging, exhaust turbocharging
فرایند افزایش میزان فشار مخلوط سوخت و هوا برای افزایش توان موتور ازطریق یک فشرده‌ساز که با جریان دود به کار می‌افتد و بخشی از دود را دوباره به داخل سیلندرها تزریق می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
نوعی موتور جت که بیشتر نیروی رانش آن ناشی از هوایی است که با یک پروانۀ بزرگ ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turbojet engine
turbojet
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turbojet, turbojet engine
ساده‏ترین نوع توربین گازی که شامل فشرده‌ساز و محفظۀ احتراق و توربین است و هوای ورودی در آن پس از سوختن به‌سرعت از انتهای موتور خارج می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turboprop engine
turboprop
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turboprop, turbopropeller, turboprop engine
نوعی توربین گازی با یک توربین اضافی برای چرخاندن ملخ
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turbopropeller
turboprop
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turboshaft engine
turboshaft
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turboshaft, turboshaft engine, shaft turbine engine
نوعی توربین گازی که در آن از نیروی توربین برای گرداندن چرخانۀ بالگَرد استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
قطاری با نیروی محرکۀ توربینی متـ . توربینی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
turbulator
vortex generator
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turbulence 1
آشفتگی شدید در میانگین حرکت هوا یا هر شارۀ دیگر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
turbulence 2
destruction layer
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
turbulence chamber
swirl chamber
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
turbulence closure
مسئله‏ای در تحلیل تلاطم که در هنگام میانگین‏گیری رِینولدز در معادله‏های ناویرـ استوکس یا معادله‏های حرکت رخ می‏دهد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
turbulence screen
توری نصب‌شده در مقطعی از تونل باد برای کاستن از تلاطم جریان هوا
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
turbulent
حالت تلاطم در هوا یا هر شارۀ دیگر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
حرکت شاره به‌نحوی‌که در آن فشار و سرعت موضعی به‌طور نامنظم و سریع تغییر کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
turk’s head
گرهی که به دور طناب یا تیرک بسته می‌شود و انتهای آن شبیه به دستار است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
Turkish crescent, bell tree, bell tower, Turkish jingle, Chinese pavillon, jingling Johnny, Schnellbaum, Chinese hat, chapeau chinois (fr.)
سازی به شکل چوب‌دستی بلندی که زنگ‌ها و زنگوله‌هایی به آن آویخته است
حوزه موضوعی: موسیقی
Turkish jingle
Turkish crescent
حوزه موضوعی: موسیقی
turkish-ground coffee, turkish-ground/ turkish-grind
سابۀ قهوه‌ای که میانگین اندازۀ ذرات آن بین 200 تا 500 میکرومتر است
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا- قهوه‌پژوهی
turkish-ground/ turkish-grind
turkish-ground coffee
turn 1
gruppetto
حوزه موضوعی: موسیقی
turn 2, drag 4
مقدار بینه‏هایی که در هر نوبت انتقال به انبارگاه وارد می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
turn back, short turn
برگشتن به مبدأ پیش از رسیدن به مقصد نهایی برای پاسخ‌گویی به تقاضای مسافران در ساعات اوج
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای