واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
Typhaceae
تیره‌ای از گندم‌سانان بزرگ علفی مردابی با یک سرده و حدود پانزده گونه با پراکندگی جهانی و برگ‌های طویل و کامل و گل‌های تکجنسی که در یک سنبلۀ قهوه‌ای‌ قرار می‌گیرند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
typhoon
نگاه کنید به: توفند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
typhoon warning
hurricane warning
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
typification, examplification
تمیز دادن گونه‌های مختلف از یکدیگر
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
فردی که نویسه‌نگاری می‌کند
حوزه موضوعی: عمومی
مربوط به نویسه‌نگاری
حوزه موضوعی: عمومی
هنر و فنی که در آن طراح با تغییر عناصر متن، مانند اندازه و فاصله و شکل حروف، زبان بصری خاصی برای حروف‌نگاری به وجود می‌آورد
حوزه موضوعی: عمومی
مربوط به رده‌شناسی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
typological change
typological shift
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
طبقه‌بندی زبان‌ها برمبنای شباهت یا ارتباط منطقی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
تداوم تولید عناصر فرهنگی بدون هرگونه تغییر در شکل آن
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
میزان تفاوت رده‌شناختی دو زبان به‌ویژه زبان‌های مجاور
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
همسویی مشخصه‌های ساختاری هر زبان با طبقه‌بندی رده‌‌شناختی آن
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
خطی که تفاوت‌های رده‌شناختیرا بر روی نقشة گویشی مشخصمی‌کند
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
typological shift, typological change
هرنوع تحول اساسی در ویژگی‌های رده‌شناختی یک زبان مانند تبدیل یک زبان از پیوندی به تصریفی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
typologically based reconstruction
رویکردی در بازسازی زبان مبتنی بر رده‌شناسی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
طبقه‌بندی زبان‌ها برمبنای ویژگی‌های ساختاری آنها متـ . رده‌شناسی زبان language typology
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
طبقه‌بندی مجموعه‌ای از دست‌ساخته‌های هم‌دوره در گونه‌ها و زیرگونه‌ها براساس شاخصه‌های کیفی و کمی و ریخت‌شناختی و فنّاورانه و کارکردی
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
تیره‌ای از راستۀ گنجشک‌سانان با جثۀ کوچک تا متوسط و منقار صاف و پهن و بدنی به رنگ خاکی ساده
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
tyre balance, balance 4
وضعیتی که در آن توزیع جِرم درون تایر و چرخ حول محور چرخش تایر یکنواخت است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
طوقه
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
حداقل فاصلۀ لازم بین دیواره‌های دو تایر کنار هم بر جفت‌چرخ خودروهای باری
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre designation, tyre numbering, tyre size designation
شـناسـه‌ای حرفی ـ عددی بر روی دیوارۀ تایر که توصیف‌کنندۀ اندازۀ تایر شامل پهنا، نسبت منظری، قطر رینگ (rim)، شاخص بار و شاخص سرعت تایر است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre marking, tyre size markings
مجموعه‌ای از اعداد و شناسه‌های بین‌المللی که برای شناساندن ساختار تایر، ابعاد و کاربردهای اصلی آن بر دیوارۀ تایر درج می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre numbering
tyre designation
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre ply
ply
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre puncture, puncture
سوراخی ناشی از ورود جسم خارجی به بدنۀ تایر که به از دست رفتن فشار هوای آن منجر شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
تغییر جای چرخ‌های خودرو از یک محور به محور دیگر
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre siping
regrooving
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tyre size designation
tyre designation
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر