واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4520
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
S wave
نوعی موج لرزه‌ای حجمی که در آن راستای ارتعاش ذرات بر راستای انتشار عمود است
S-structure
سطحی نحوی در نظریۀ حاکمیت و مرجع‌گزینی که درونداد صورت آوایی و صورت منطقی قرار می‌گیرد
به‌کاربرید به‌جای: معتادان جنسی گمنام
اقداماتی با هدف آسیب رساندن به توان دفاع ملی یک کشور
کسی که اقدام به خرابکاری می‌کند
نوعی پی‌کوری که براثر معده‌آماس (gastritis) حاد رخ می‌دهد
saccharification
فرایند تبدیل قندهای پیچیده به مونوساکاریدهای سازندۀ آنها به کمک زی‌مایه‌ها/آنزیم‌ها
saccule, sacculus
یکی از دو کیسۀ غشایی داخل دهلیز گوش که کوچک‌تر از دیگری است
التهاب ریزکیسک
sacral region
ناحیه‌ای مثلث‌شکل در انتهای زیرین خط وسط پشت، پایین‌تر از ناحیۀ مهره‌ای
فرایندی آیینی برای تبرک بخشیدن به یک شیء یا موجود زنده یا یک باور و اسطوره
sacramentalism, sacramentarianism
اعتقاد به آیین‌های قدسی و اشیای مقدس و به نقش تأثیرگذار آنها در رستگاری انسان
sacramentalist, sacramentarian
کسی که قائل به تقدس‌گرایی است
sacred texts
به‌کاربرید به‌جای: کتاب‌های مقدس
sacred travel, metaphysical tourism
نوعی موضوع‌گردی که در آن امکان دیدار از مراکز مهم معنوی جهان را برای مؤمنان سنتی، عمدتاً خانم‌های میان‌سال، فراهم می‌کنند
به‌کاربرید به‌جای: درخت زندگی
آثار بنیادی که پیروان یک دین یا آیین به آن اعتقاد دارند متـ . متون مقدسsacred texts
sacred, sacramental
ازنـظر امـیـل دورکـیــم، ویـژگـی اموری در جامعه که روزمره نیستند و لاهوتی و معنوی‌اند متـ . مقدس
استخوانی مثلث‌شکل در پایین ستون مهره‌های کمر که معمولاً از به هم پیوستن پنج مهره به وجود می‌آید و بین دو استخوان کوهانه قرار دارد
ویژگی فردی که دچار غمگینی است
saddle joint
نوعـی مفصل زلاله‌ای (synovial joint) که شبیه به زین است و امکان حرکت در جهات مختلف را امکان‌پذیر می‌سازد، مانند مفصل پایۀ شست
اختلالی که در آن فرد از آزار دادن یا تفکر راجع به آزار دادن دیگران لذت برد
یکی از حالات هیجانی که فرد در آن، گاه بدون علت، احساس غم می‌کند
سفری با هدف دیدن و تهیۀ فیلم و عکس از جانوران بزرگ‌جثۀ حیات‌وحش
safe area, safety area, safe-action area, essential area, television safe action area
بخشی از تصویر قابل مشاهده در نمایاب یا نمایشگر که در هنگام نمایش یا پخش تلویزیونی حذف نمی‌شود
safe injection facility, SIF
به‌کاربرید به‌جای: تزریق‌خانۀ ایمن
safe injection site, SIS 1, supervised injection site, SIS 2, medically supervised injection centre, MSIC
مکان‌هایی بهداشتی با هدف زیانکاهی که در آنها شرایط و وسایل تزریق ایمن مانند سرنگ و سوزن فراهم است متـ . تسهیلات تزریق ایمن safe injection facility, SIF تسهیلات مصرف مواد drug consumption facility, DCF جایگاه مصرف مواد drug consumption room, DCR
safe period method
به‌کاربرید به‌جای: روش دوره‌ای
سرعتی که وسیلۀ نقلیه در آن بتواند به‌آسانی از تصادف جلوگیری کند و در فاصلۀ مناسب متوقف شود و اندازۀ آن بستگی به تراکم شدآمد و وضعیت جوّی و جغرافیایی دارد