واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 171
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
تصویربرداری از حرکات بدن
kinetosis, kinesia
هرگونه اختلال ناشی از حرکت نامعمول
kinetosome, basal granule, basal body 2
اندامکی یاخته‌ای که سبب تشکیل مژه و تاژک می‌شود
کسی که امکان به قدرت رسیدن شخص دیگری را فراهم می‌کند درحالی‌که خود به هر دلیلی قادر یا مایل به تصدی آن مسند نیست
king size bed, king bed, royal bed
تختی دونفره، بزرگ‌تر از تخت‌های دونفرۀ معمولی، با ابعاد تقریبی 190 × 200 سانتی‌متر
کشوری که یک پادشاه یا ملکه بر آن حکومت می‌کند
kingdom 2
دومین رتبۀ رسمی در رده‌بندی موجودات زنده
هریک از شیرفلکه‌های بزرگ زیردریایی که امکان ورود آب را به مخزن‌های ترازه فراهم می‌کند تا زیردریایی بتواند به عمق فرو رود
نوعی نوار دگرشکل در بلورها یا سنگ‌های نازکلایه و برگوار که در آن سوگیری شبکه یا برگوارگی در نتیجۀ لغزش تغییر کرده است
kink instability, sausage instability
ناپایداری پدیدآمده در پلاسما که در آن گاز یونیده و میدان مغناطیسی محصورکننده هر دو ناپایدار می‌شوند و چین‌و‌شکنی با دامنۀ فزاینده به وجود می‌آید
شاخه‌ای از سلسلۀ جانوران با بدنی سه‌بخشی شامل سر و گردن و تنه‌ای که یازده بند دارد و از بیرون پوشیده از خار و صفحات حلقوی کیتینی است؛ سر آنها جمع می‌شود و دارای پنج تا هفت حلقۀ خاردار و خرطوم (proboscis) کوچک و قابل انقباض است؛ خارها گیرنده‌های شیمیایی و لمسی هستند که در حرکت جانور نیز نقش دارند
kiosk substation
پست برق کوچک و اغلب پیش‌ساخته‌ای که معمولاً فقط برای توزیع از آن استفاده می‌شود
نشستن هواگرد بر روی باند با آهنگ نزول نزدیک به صفر
kisser, kisser button,kissing button
برجستگی یا گرهی بر روی زه که در هنگام رسیدن تیر به مرحلۀ تمام‌کشش، لب کمان‌گیر با آن تماس پیدا می‌کند
kitchen cabinet
جمعی کوچک از افراد معمولاً بدون مقام و مسئولیت رسمی، اما نزدیک به رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر که در سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری نقشی اساسی دارند
توده‌ای از دورریزهای آشپزخانه‌ای که در کنار یک خانه یا محوطۀ استقرار شکل می‌گیرد
فردی که در تدارک میوه و سبزیجات و مراعات اصول بهداشتی فعالیت دارد اما وظیفۀ او آشپزی نیست
kitchenette
آشپزخانه‌ای کوچک یا بخشی از اتاق که برای ارائۀ تسهیلات خودپذیرا تجهیز شده است
Kleinmann-Low Nebula, KL Nebula
منبعی نیرومند و گسترده از تابش فروسرخ که در پشت سحابی جبار قرار دارد
kleptocracy/ cleptocracy, kleptarchy
نظام سیاسی فاسدی که در آن حکومت حتی بدون تظاهر به پاکدامنی، موجبات دزدی اموال عمومی و کسب درآمد و امتیازهای ویژه را برای دولتمردان و افراد وابسته به آنان فراهم می‌آورد
مطالعۀ این که چگونه طراح یک سامانۀ رمزی ممکن است بدون اطلاع کاربر به اطلاعات محرمانۀ وی دست پیدا کند
نوعی اختلال در مهار تکانه که در آن فرد قادر به مقاومت در برابر میل به سرقت اشیایی که به آنها نیاز ندارد نیست
فرد دچار دزدی‌بارگی
ماشینی مجهز به مخزن حاوی مایع که بر پشت کارور حمل می‌شود و از آن برای پاشیدن مایعات استفاده می‌کنند
عمل آوردن خمیر با هم زدن و زیرورو کردن و فشردن آن با دست یا دستگاه
knee extended burial
تدفینی که در آن زانوان خم‌شدگی ندارند (180 درجه)
نوعی تدفین خمیده‌ که در آن زاویۀ زانوان بین نود تا ده درجه است
به‌کاربرید به‌جای: حفرۀ پس‌ زانو
ناحیه‌ای که محل قرار گرفتن مفصل زانو است
نوعی تدفین نیم‌خمیده که در آن زاویۀ زانوان بین 180 تا 90 درجه است