واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1834
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
خدمات اَبری *2 خط تیره به‌‌جای x آمده است و نشان می‌دهد که خا در ترکیب به ‌کار می‌رود.
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: خدمات اَبری بُن‌سازه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
pile 2
یکی از حالت‌های سطح پارچه که حاصل وجود نخ خاو (tuft) در حلقه‌های الیافِ بیرون‌آمده از بدنۀ پارچه است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- الیاف
صلیبی که برای قرار دادن بر روی برواره طراحی شده باشد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
DaaS 1
نگاه کنید به: خدمات اَبری داده
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
spike 2
نوعی برجستگی بر روی سطح ذرۀ ویروسی
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
برگی نوک‌تیز یا بخشی نوک‌تیز از برگ که شامل دُمبرگ یا رگبرگ اصلی یا رگبرگ دومین یا برگچه یا گوشواره است
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
spur, bone spur
‌استخوان‌رُست
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
cotter key, cotter, cotter pin
نوعی خار که در انتهای سوراخی که رزوۀ پیچ در آن وارد شده قرار می‌گیرد تا از شل شدن مهره در نتیجۀ ارتعاش جلوگیری کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
piston pin circlip, snap ring,piston pin retainer,gudgeon pin retainer
خاری فنری که در دو سر انگشتی پیستون قرار دارد و مانع از خروج انگشتی از جایگاهش می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
قطعه‌ای فلزی در سازۀ بوژی برای مهار جابه‌جایی تیر عرضی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
rudder pintle, pintle
قلاب یا میله‌ای بر روی سکان که به پایۀ لولای سکان نصب می‌شود و نقش لولا را برای سکان دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
pin mill
دستگاهی مشابه آسیای چکشی، با یک چرخانه و ایستانۀ خاردار، که به‌ جای چکش، خارهای ثابت و متوالی دارد متـ . آسیای خاری
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
نگاه کنید به: خدمات اَبری رایانش
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
سرده‌ای از خاراشکنیانِ چندساله با حدود 440 گونه
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
راسته‌ای از دولپه‌ای‌ها که با گلسرخ‌سانان و شمعدانی‌سانان خویشاوند هستند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
تیره‌ای از خاراشکن‌سانان علفی همیشه‌سبز یا خزان‌دار با 30 سرده و 580 گونه که به‌طور گسترده در نواحی سرد و معتدل شمالی و خصوصاً در مناطق صخره‌ای می‌رویند و برگ‌های آنها قاعده‌ای و ساده و گل‌هایشان دارای تقارن شعاعی است و کاسه و جام مجزا با پنج کاسبرگ و پنج گلبرگ دارند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
منطقه‌ای با پوشش گیاهی بوته‌ای و متراکم و پرشاخه و تیغ‌دار و معطر که در مناطق مدیترانه‌ای پس از تخریب جنگل کامل ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
1. فضای نمایشی خارج از دید تماشاگر 2. فضای خارج از صحنۀ فیلم‌برداری
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون، هنرهای نمایشی
ویژگی کشتی تحت اجاره‌ای که اجارهکننده به ‌دلیل عدم امکان استفاده از آن از پرداخت اجاره معاف میشود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
ویژگی سطحی با خار یا تیغ‌های راست یا کرک‌های محکم متعدد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
سرلاد ستاک انتهایی تحلیل‌رفته و کوتاه‌شدۀ پوشیده از خار در کاکتوسیان
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
acanthocephalan, acanthocephalus
کرمی از راستۀ خارسران
حوزه موضوعی: دامپزشکی - پاتوبیولوژی
acanthocephala
راسته‏ای از کرم‌ها که سرشان خاردار است و گاهی اوقات انگل رودۀ مهره‏داران هستند
حوزه موضوعی: دامپزشکی - پاتوبیولوژی
شاخه‌ای از سلسلۀ جانوران، دارای ساختار خرطوم‌مانند در ناحیۀ سر و فاقد آرواره و روده که بالغ آنها در رودۀ مهره‌داران زندگی می‌کند
حوزه موضوعی: جانور‌شناسی
نام نوزاد خارسران در مرحلۀ اول سیر تکاملی
حوزه موضوعی: دامپزشکی - پاتوبیولوژی
acanthocephaliasis
ابتلا به کرم‌های راستۀ خارسران
حوزه موضوعی: دامپزشکی - پاتوبیولوژی
acanthella
نام کرم خارسر در مرحله‏ای از رشد
حوزه موضوعی: دامپزشکی - پاتوبیولوژی
ساقه یا نوشاخه‌ای (shoot) نوک‌تیز
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
سرده‌ای از خارعروسیان با حدود ده گونه که از اروپا تا شرق آسیا پراکنده هستند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی