واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 860
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
rectilinear motion
1. حرکت ذره در امتداد خط راست 2. حرکت جسم صلب که در آن تمام ذرات مسافت‌های مساوی را در امتداد مسیرهای موازی مستقیم می‏پیمایند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت ذرات باردار با سرعت ثابت در محیط پلاسما و در جهت عمود بر راستای میدان مغناطیسی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت ظاهری و شبانه‏روزی تمام اجرام آسمان به دور زمین به سبب چرخش ‏وضعی زمین
حوزه موضوعی: نجوم‌
جابه‏جایی در مسیر خمیده‏ای که هر سیاره به دور خورشید می‌پیماید
حوزه موضوعی: فیزیک‏
longitudinal motion
نوعی حرکت هواگرد در پاسخ به نیروهای وارد به آن که فقط در محدودۀ صفحۀ تقارن هواگرد صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: هوافضا
حرکت دوربین در خط عمودی از پایین به بالا یا از بالا به پایین، با محور ثابت متـ . عمودگَرد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
حرکت دودستون در بالای خط وارونگی
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
حرکت دودستون در زیر خط وارونگی
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
oblique motion
حرکت یک بخش (part) از دو بخش درحالی‏که بخش دیگر ثابت بماند یا تکرار شود
حوزه موضوعی: موسیقی
contrary motion
حرکت هم‌زمان دو بخش (part) در دو جهت مخالف
حوزه موضوعی: موسیقی
opposed movement
هر حرکتی که رخداد آن مزاحم دیگر جریان‌های شدآمدی در تقاطع می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
حمل‌ونقل هوایی آزمایشی در تونل باد که در آن نیروسنج، با حفظ زاویۀ حمله و سُرش جانبی (sideslip)، مدل را می‌چرخاند مهندسی محیط‌زیست و انرژی حرکت دودستون به‌نحوی‌که دود به‌صورت مخروطی از دودکش دور می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی، مهندسی محیط‌زیست و انرژی
elliptical orbital motion
حرکت بیضوی ذرات آب که عبور موج آن را ایجاد می‌کند
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
حرکت دایره‌ای ذرات آب که عبور موج آن را ایجاد می‌کند
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
parallel motion
نوعی حرکت هم‏جهت خاص که در آن دو بخش (part) فاصله‏هایی با کمیت یکسان دارند
حوزه موضوعی: موسیقی
حرکتی موجی که در آن کمیت‏های موجی در هر نقطه و به‏طور دوره‏ای تکرار می‏شوند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت از یک صدا به صدای غیرمجاور در یک بخش (part)
حوزه موضوعی: موسیقی
relative motion, apparent motion
حرکت هر ذره یا سامانه نسبت به یک چارچوب مرجع معین
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حرکت جوّی که اصول و نیازهای نظریۀ زمین‌گَرد را برآورده می‌کند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
simple harmonic motion
حرکتی دوره‏ای و متقارن حول وضعیت تعادل که با تابعی سینوسی از زمان قابل نمایش است
حوزه موضوعی: شیمی، فیزیک‏
similar motion, direct motion
حرکت هم‌زمان دو بخش (part) در یک جهت
حوزه موضوعی: موسیقی
حرکت افقی دود بدون گسترش دودستون که غالباً تا مسافت زیادی ادامه می‏یابد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نگاه کنید به: چرخش 2
حوزه موضوعی: نجوم‌
action 2
فرمان کارگردان برای آغاز رویداد صحنه
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
retrograde movement
هرنوع حرکت یگان به سمت عقب یا در جهت دور شدن از دشمن که ممکن است براثر فشار دشمن یا به‌اختیار اجرا شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
ابزاری برای تصویربرداری از حرکات بدن
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
تصویربرداری از حرکات بدن
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
akinesia algera
وضعیتی که در آن فرد با هر حرکتی احساس درد عمومی می‌کند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
movement therapy
نگاه کنید به: رقص‌درمانی
حوزه موضوعی: پزشکی
kinesitherapy, kinesiatrics, kinetotheropy, kinesiotherapy
درمان بیماری ازطریق تحرک و تمرین
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی