واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 943
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
تیره‌ای از خلنگ‌سانان درختچه‌ای یا درختی با هجده سرده و حدود 500 گونه که در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری می‌رویند؛ برگ‌های همیشه‌سبز آنها ساده و معمولاً براق با آرایش متناوب یا مارپیچی و در حاشیه دندانه‌دار است؛ گل‌هایشان معمولاً بزرگ و صورتی یا سفید و زیبا و اغلب دارای بویی نافذ است و کاسۀ گل آنها پنج کاسبرگ یا بیشتر دارد و جام گل آنها نیز پنج‌پر است
سوارکار حرفه‌ای که در مسابقات اسب‌دوانی شرکت می‌کند
frequency agility
تغییر در بسامد حامل یک رادار بر مبنای تپ/ پالس به تپ/ پالس در محدودۀ یک باند بسامد
print 1
یکی از زیرگزینه‌های پرونده که برای چاپ پروندۀ مورد نظر به کار می‌رود متـ . چاپ کردن
double printing
شیوه‌ای در چاپ فیلم که در آن با بر هم‌ نهادن دو نسخۀ منفی یا مثبت فیلم، نسخه‌ای ترکیبی به دست می‌آید
imbibition printing, dye-transfer process, hydrotype process
روشی قدیمی در چاپ فیلم رنگی که در آن با استفاده از سه لایۀ رنگی، تصویر رنگی به دست می‌آید
فرایند چاپ نسخۀ مثبت از روی نسخۀ منفی فیلم که روزانه برای بازبینی و تصحیح انجام می‌شود
3d printing, additive manufacturing, AM
فرایند خلق اشیای سه‌بعدی که با آن می‌توان هر شیئی را که تصویر سه‌بعدی رقمی دارد ایجاد کرد
به‌کاربرید به‌جای: کلید چاپ صفحه
به‌کاربرید به‌جای: چاپ
positive printing
چاپ نسخه‌ای از فیلم که دارای تصویر مثبت است
negative printing
چاپ نسخه‌ای از فیلم که دارای تصویر منفی است
printer
دستگاه خروجی رایانه که اطلاعات نوشتاری یا نگاره‌ای را بر سطح کاغذ یا مواد دیگر چاپ کند
دستگاهی برای چاپ فیلم یا جلوه‌های ویژه با استفاده از ابزارهای نوری/ اپتیکی
چاپگری که با پرتاب ذرات جوهر بر کاغذ نقش ایجاد کند
receipt printer
نوعی افزاره که برای مشتری رسید چاپ می‌کند
چاپگری که در آن اطلاعات یک سطر یکجا چاپ شود
dot matrix printer
چاپگری که در آن حرف یا نماد، ماتریسی از نقاط است و بر این نقاط مرکب افشانده یا ضربۀ همراه با مرکب وارد شود
چاپگری که متن یک صفحه را یکجا چاپ کند
چاپگری که در آن از پرتو لیزر برای نشاندن جوهر بر کاغذ استفاده شود
اثری که چاپ نشده باشد
boulevard
خیابانی پهن که در وسط آن درخت و گل و گیاه وجود داشته باشد
container end frame, end frame
هریک از سازه‌های بارگنج که عمود بر محور طولی دو سر آن است
container side frame, side frame 1
هریک از سازه‌های موازی با محور طولی بارگنج که شامل ستون بارگنج و شیارهای جانبی بالا و پایین است
هر یک از سه چارچوب ممکن خواندن یک توالی نوکلئوتیدی به شکل‌ رمزه‌های سه‌گانه متـ . خوانه
open reading frame, ORF
توالی نوکلئوتیدی شامل رمزۀ آغاز و پایان و توالی‌های حدّفاصل آنها متـ . خوانۀ باز
blocked reading frame, closed reading frame
خوانه‌ای که رمزۀ پایان آن نابجا یا پیش‌رس است و مانع از ترجمۀ پروتئین می‌شود متـ . خوانۀ بسته
unidentified reading frame, unassigned reading frame, URF
توالی ژن‌مانند با رمزه‌های آغاز و پایان صحیح و کارکرد ناشناخته متـ . خوانۀ ناشناخته
watertight frame
چارچوبی با تیغه‌های محکم که به‌دلیل مجاورت با مخازن آب ترازه بخش‌هایی از آن ضدآب است