واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
bulk provenience
جایمان شماری از اشیا که ازلحاظ نوع مواد و لایه یا سطح یافتگاهشان همسان باشند
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
provenience lot
کوچک‌ترین واحد فضایی در تعیین جایمان و ثبت و ضبط داده‌های دوبعدی برای یافته‌های سطحی و سه‌بعدی برای یافته‌های کاوش
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
جایمان شیئی خاص در نقطۀ مشخصی از محوطۀ باستانی
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
نام هر مکان
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
مربوط به جای‌نام‌شناسی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
کسی که تخصص او جای‌نام‌شناسی است
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
مطالعة جای‌نام‌ها
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
مجموعة جای‌نام‌های یک منطقه یا قلمرو زبانی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
کتابی مشتمل بر سیاهۀ اسامی اماکن، همراه با اطلاعات توصیفی و جغرافیایی و تاریخی و آماری
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
Orion, Ori
صورت فلکی باشکوهی واقع در استوای آسمان که به شکل مردی شکارچی ‌تصور می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
algebra
1. شاخه‏ای از ریاضیات که به معادلات و ساختارهای مجرد، همچون گروه و حلقه، می‏پردازد 2. حلقه‏ای که فضای بُرداری روی یک میدان است
حوزه موضوعی: ریاضی
Banach algebra
جبری که فضای باناخ است و نُرم حاصل‌ضرب هر دو عضو آن از حاصل‌ضرب نُرم‌های آن دو عضو تجاوز نمی‏کند
حوزه موضوعی: ریاضی
جبر باناخ A با این ویژگی که همۀ اشتقاق‌های پیوسته از A به فضای دوگان یک -A دو مدول باناخ، درونی باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
involutive algebra,*-algebra
جبری که بر آن یک برگشت تعریف شده باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
functionally continuous algebra
یک جبر توپولوژیکی که هر همریختی مختلط بر آن پیوسته باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
function algebra
زیرجبری بسته از جبر باناخ توابع مختلط پیوسته بر فضای فشردۀ هاسدورف X با نُرم یکنواخت، که نقاط X را جدا می‏کند و شامل ثابت‌هاست؛ یک جبر جابه‏جایی باناخ نیم‏ساده که به‌صورت جبری از توابع پیوسته بر فضای ایده‏آل‌های بیشینۀ خود بیان می‏شود
حوزه موضوعی: ریاضی
factorizable algebra
جبری که هر عضو آن را بتوان به‌صورت حاصل‌ضرب دو عضو آن جبر نوشت
حوزه موضوعی: ریاضی
division algebra
جبری که در آن هر عضو ناصفر دارای وارون ضربی باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
commutative algebra
جبری که در آن عمل ضرب، جابه‏جایی است
حوزه موضوعی: ریاضی
linear algebra
مبحثی که به مطالعه فضاهای بُرداری و تبدیل‌های خطی می‏پردازد
حوزه موضوعی: ریاضی
group algebra
جبری که از گروه و میدان مفروضی به نحو خاصی ساخته می‏شود
حوزه موضوعی: ریاضی
جبری که عنصرهای آن ماتریس و عمل‌های آن جمع و ضرب ماتریس‌ها و ضرب نرده در ماتریس است
حوزه موضوعی: ریاضی
alternative algebra
جبری که یک حلقۀ متناوب است
حوزه موضوعی: ریاضی
abstract algebra
مبحثی که به مطالعۀ آن دسته از دستگاه‌های ریاضی می‏پردازد که شامل یک مجموعه و یک یا چند عمل دوتایی و چند قاعده برای عمل متقابل اعضا و اعمال دوتایی برهم باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
algebra of sets, set algebra
گردایه‌ای (collection) ناتهی از زیرمجموعه‌های مجموعه‌ای مفروض که نسبت‌ به اجتماع و اشتراک متناهی و مکمل‌گیری بسته باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
locally finite algebra
جبری که هر زیرجبر متناهی‌مولد آن متناهی‌بُعد است
حوزه موضوعی: ریاضی
noncommutative algebra
جبری که در آن عمل ضرب، جابه‏جایی نیست
حوزه موضوعی: ریاضی
map algebra
نوعی مدل‌سازی با استفاده از فرایندهای جمع و تفریق و ضرب و تقسیم نقشه‌ها با بهره‌گیری از عملگرهای ریاضی برای ترکیب دو یا چند نقشه متـ . مدل‌سازی نقشه‌نگاشتی cartographic modelling
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
normed algebra
جبری که فضای بُرداری مربوط به آن هنج زیرضربی دارد
حوزه موضوعی: ریاضی
جبری که عنصر یکه دارد
حوزه موضوعی: ریاضی