واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
فرایند اتصال‌دهی که در آن گرمای لازم ازطریق عبور دادن جریان برق از میان سطوح تماس قطعات جوش‌دادنی فراهم میشود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
high-frequency resistance welding
نوعی جوشکاری مقاومتی که در آن جریان پربسامد، حداقل ده کیلوهرتز، برای متمرکز کردن گرما در محل موردنظر به کار می‌رود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
resistance seam welding, RSEW, seam welding
نوعی جوشکاری مقاومتی که در آن اتصال جوش به‌صورت درز است
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
نوعی جوشکاری برای اتصال یک میله یا شیئی شبیه به آن به قطعۀ کار
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
diffusion welding, DFW
هرگونه جوشکاری که عمدتاً براثر نفوذ حالت جامد در دو طرف سطح اتصال انجام میشود متـ . جوشکاری پخشی
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
نوعی جوشکاری مقاومتی که در آن قطعات را میان دو الکترودی که جریان گرما را در نقاط اتصال تأمین می‌کنند میبندند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، قطعات و اجزای خودرو، مهندسی مواد و متالورژی
roll welding, ROW
نوعی جوشکاری حالت‌جامد با استفاده از اعمال گرما و فشار به‌وسیلۀ غلتک‌هایی که موجب تغییر شکل فلز در سطح تماس می‌شوند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، قطعات و اجزای خودرو
اثر برجای‏مانده از التیام زخمی که بافت‌های آسیب‏دیدۀ آن به‌طور کامل بازسازی نشده و بافت همبند جای آنها را گرفته باشد
حوزه موضوعی: پزشکی
مجموعۀ سرهم‌شدۀ قطعات براثر جوشکاری
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
مطالعۀ جوّ آزاد در گسترۀ قائم آن
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
وضعیتی آسیب‌شناختی که در آن استخوان شکسته یا برش‌خورده جوش نخورده باشد
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
bore 1
سطح مقطع ستون هوای تشکیل‌شده در لولۀ یک ساز بادی
حوزه موضوعی: موسیقی
جوفی که قطر آن از ابتدا تا انتهای لوله یکسان است
حوزه موضوعی: موسیقی
جوفی که قطر آن از ابتدا تا انتهای لوله به‌تدریج افزایش می‌یابد
حوزه موضوعی: موسیقی
بذرهای جو و یولاف که با یکدیگر مخلوط و کشت شوند
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
flanking maneuver
در راهکنش نظامی، حرکت یک نیروی مسلح در اطراف یک پهلو برای به‌ دست آوردن موقعیت برتر نسبت به دشمن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
procedure maneuver
پرواز دقیق یا جولان پروازی زمان‌بندی‌شده برای امکان‌پذیر کردن شناسایی هواگرد بر روی رادار یا بنا بر دیگر ملاحظات مراقبت پرواز
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
Alioth
ستارۀ متغیر اپسیلون دب اکبر که زیرغولی از ردۀ الف صفر با قدر 1/8 است و در فاصلۀ 65 سال نوری از زمین قرار دارد
حوزه موضوعی: نجوم‌
ماده‌ای شیمیایی که از آن برای از بین بردن جوندگان استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
دستگاه ثبت خودکار داده‏های هواشناسی در جوّ
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
شاخه‏ای از هواشناسی که بدون توجه به نظریه‏های آب‌پویایی‌شناختی/ هیدرودینامیکی به توصیف کل جوّ و پدیده‏های آن می‏پردازد متـ . هواشناسی توصیفی descriptive meteorology
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نوعی نمودار ترمودینامیکی جوّ
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
atmospherics, atmospheric interference, sferics 1, strays
تابش الکترومغناطیسی با بسامد رادیویی که اصولاً از موج‌های نامنظم بار الکتریکی در تخلیۀ آذرخش‌های توفان تندری ناشی می‌شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
مطالعۀ جوّنوفه به‌ویژه از دیدگاه هواشناختی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
اجزایی از نمودار یا جدول آماری که با حذف آنها اطلاعات از دست نمی‌رود
حوزه موضوعی: آمار‏
هستۀ اصلی و حذف‌ناشدنی نمودار یا جدول آماری برای انتقال پیام اصلی به مخاطب
حوزه موضوعی: آمار‏
stamp pad, ink-pad, estampe (fr.)
جعبه‏ای کوچک حاوی بالشتک آغشته به جوهر * این معادل در برابر "استامپ" که در فارسی رواج یافته، ساخته شده است.
حوزه موضوعی: عمومی
contour furrow
جویی که برای جلوگیری از رَواناب و فرسایش خاک در جهت خلاف شیب زمین احداث می‌شود
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
خاصیتی در مواد غذایی که براساس آن قابلیت جویده شدن بافت آنها مشخص می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
search engine
نرم‏افزاری برای جست‏وجو در محیط‌هایی مانند اینترنت که در آنها حجم داده‏ها بسیار زیاد است
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏