واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نوعی پروندۀ متنی که برچسبی برای شرح محتوای وبگاهی دارد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
brush 2
ابزاری برای به صدا درآوردن سازهای کوبه‌ای که سر آن دارای رشته‌هایی عموماً فلزی است که از یک سو به هم بسته شده‌اند
حوزه موضوعی: موسیقی
witches' broom
نوعی بیماری که در آن تعداد زیادی شاخه به‌طور مجتمع براثر رشد نابجای جوانه‌ها در گیاه به وجود می‌آید
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
تولید جریان یک‌سویه در مایع براثر وجود امواج صوتی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
انتقال داده‏های دوگانی به‌صورت زنجیره‏ای پیوسته
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: جنبش آزادی‌بخش زنان
حوزه موضوعی: مطالعات زنان
نگاه کنید به: مأمور مخفی
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
نرم‏افزاری که اطلاعات کاربران را، معمولاً بدون آگاهی آنها، جمع‏آوری و به مبدأ معینی ارسال می‏کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نوعی مادگی که با اتصال دو شاخه یا چندشاخه به آن اتصال الکتریکی برقرار می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
در مهمانخانه‌های سنتی یا در قدیم، قابی با گیره‌ها یا حفره‌های لانه‌کبوتری پرشمار، در نزدیک پیشخان مهمانخانه برای قرار دادن کلید اتاق‌ها
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
محلی خنک با تهویۀ مناسب که گوشت برای مدت کوتاهی در آن نگهداری میشود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
zone defense
در بسکتبال، شیوه‌ای دفاعی که در آن هر مدافع از منطقۀ مشخصی از زمین دفاع می‌کند متـ . دفاع منطقه‌ای
حوزه موضوعی: ورزش
zone pressure defense
در بسکتبال، نوعی جاگیری دفاع منطقه‌ای که به‌صورت تهاجمی انجام شود متـ . دفاع منطقه‌ای فشرده
حوزه موضوعی: ورزش
corolla
مجموعۀ گلبرگ‌های یک گل * مصوب فرهنگستان اول
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
Crater, Crt, Cup
صورتی فلکی در نیمکرۀ جنوبی آسمان بین دو صورت شجاع و سنبله
حوزه موضوعی: نجوم‌
1. ظرفی که به‌عنوان جایزه به تیم یا فرد قهرمان اهدا شود که معمولاً به شکل گلدانی دسته‏دار و پایه‏دار است 2. یک دوره مسابقه که در پایان آن به فرد یا تیم قهرمان جام اهدا شود
حوزه موضوعی: ورزش
cribbing bucket
جامی باریک برای برداشتن پارسنگ میان دو ریل‌بند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
یک دوره مسابقه که بین تیم‌های برندۀ جام‌های قبلی برگزار شود
حوزه موضوعی: ورزش
Masters Cup, Masters
مسابقات سالانۀ قهرمانی تنیس که هشت بازیکن برتر سال در آن شرکت می‌کنند
حوزه موضوعی: ورزش
جامی که بر روی برواره گذاشته شود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
آزمونی برای تعیین نوع مادۀ منعقدکننده و چندۀ بهینۀ آن در تصفیۀ آب
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
گروهی از ستاره‌های رشتۀ اصلی در خوشه‌های کروی که بیش از ستاره‌های معمولی در مرحلۀ رشتۀ اصلی می‌مانند
حوزه موضوعی: نجوم‌
حالتی از ماده که حجم و شکل آن معین است و در برابر نیروهایی که بخواهند حجم و شکل آن را تغییر دهند مقاومت می‏کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
جامدی که در نتیجۀ نیروی بین‌ِمولکولی وان‏دروالسی بین مولکول‌های مجزا تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
solids not fat, SNF
ترکیبات جامد شیر به‌استثنای چربی آن
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
بخشی از مواد جامد معلق اولیه که پس از ته‌نشین شدن در زمان و شرایط معین قابل جداسازی است
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
رده‌ای از گز‌نده‌‌تباران دریازی که مرحلۀ کیسه‌وارگی در بالغ آنها یا تحلیل رفته یا اصلاً وجود ندارد؛ چتروارۀ آنها زنگوله‌‌‌شکل و بدون پرده است؛ میان‌چسب (mesogloea) گستردگی بسیار دارد و حاشیۀ چتر دارای هشت فرورفتگی است که اندام‌های حسی در آنها قرار دارد
حوزه موضوعی: جانور‌شناسی
نگاه کنید به: تعرفۀ جامع
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
جامعه‌ای که آمارگیری از آن انجام می‌شود
حوزه موضوعی: آمار‏
target population
جامعه‌ای که کسب اطلاع از آن مورد نظر است
حوزه موضوعی: آمار‏