واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
عیبی در ریخته‌گری که در نتیجۀ جفت نشدن اجزای قالب در خط جدایش ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
افزایش طول‌موجِ فوتون پراکنده‌شده در پراکندگی کامپتون نسبت به طول‌موجِ فوتون جذب‌شده
حوزه موضوعی: فیزیک‏
جابه‏جایی نقاط تصویری ناشی از کجی عکس
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
تغییر مکان جزئی سامانۀ مکانیکی در حالتی که با قیدهای (constraints) سامانه سازگار باشد، ولی در زمان ثابت صورت گیرد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
expenditure switching
سیاست کاهش ارزش پول ملی به‌قصد ایجاد تغییر در ترکیب مخارج به‌طوری‌که انگیزه برای جایگزین کردن کالای خارجی با کالای داخلی ایجاد ‌شود متـ . جابه‌جایی هزینه
حوزه موضوعی: اقتصاد
centre of pressure travel/ centre- of- pressure travel
فاصله‌ای خطی که در آن مرکز فشار در راستای وتر در گسترۀ زوایای حملۀ منفی و مثبت جابه‌جا می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نگاه کنید به: جابه‌جایی مخارج
حوزه موضوعی: اقتصاد
نگاه کنید به: واکنش جانشینی هسته‏دوست
حوزه موضوعی: شیمی
ترابری هوایی یگان‌ها و کارکنان و تدارکات و تجهیزات و مواد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
footprint 2, contact patch 2
ناحیۀ تماس تایر با زمین که شامل نواحی چسبیده و خالی رویۀ تایر است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
روشی برای تعیین جایگاه اتصال پروتئین دِناوند (DNA-binding) متـ . سنجش حفاظت دِنا ـ پروتئن DNA-protein protection assay
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
message rack
تخته یا قفسة مخصوصی که پیام‌ها را در داخل خانه‌های آن یا بر روی آن قرار می‌دهند یا به آن الصاق می‌کنند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
صندوقی چوبی یا سنگی یا فلزی که جسد یا تابوت اصلی را در آن قرار میدادند
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
Hercules, Her
پنجمین صورت فلکی بزرگ آسمان شمالی (northern sky) که به شکل مردی زانوزده تصور می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
luggage rack, baggage rack
رف یا محفظه‌ای معمولاً در بالای سر مسافران در وسایل نقلیه، مانند قطار و اتوبوس و هواپیما برای قراردادن بار و وسایل دستی آنها
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
door aperture, door frame
محلی بر روی بدنه که هریک از درهای خودرو با لولا به آنجا متصل می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
چسبیدن مؤثر تایر به جاده، به‌ویژه در سرعت‌های بالا، پیچ‌های تند یا مسیرهای خیس
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو ، مهندسی بسپار- تایر
magical thinking
باور به اینکه رویدادها یا رفتارهای دیگران ممکن است از افکار و آرزوها (wishes) و اعمال (rituals) فرد تأثیر بپذیرند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
sorbent
ماده‌ای که مواد دیگر جذب سطح یا داخل آن ‌شوند
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
نگاه کنید به: مواد جاذب رادار
حوزه موضوعی: علوم نظامی
نگاه کنید به: ربایش
حوزه موضوعی: فیزیک‏
روالی در طبیعت‌گردی که در آن اهمیت و مفاهیم پدیده‌های طبیعی و فرهنگی مرتبط با هم برای بازدیدکنندگان آشکار می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
جاذبه‏هایی که انسان می‌سازد یا پدید می‌آورد، مانند پارک‌های موضوعی و رویدادهای ویژه از قبیل مسابقات المپیک و نشست‌ها و همایش‌ها و تفریحات و ورزش‌های گوناگون
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
اجزایی از محصول گردشگری که موجب جذب بازدیدکنندگان و ترجیح آنها در انتخاب مکانی به مکان دیگر می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
event attraction
جاذبه‏ای که وقوع رخدادی در آن جذاب‏تر از جاذبۀ مکانی آن است
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
site attraction
جاذبه‏ای که ویژگی مکانی آن موجب جذب گردشگران می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نگاه کنید به: ربایش مولکولی
حوزه موضوعی: شیمی، فیزیک‏
نگاه کنید به: ربایش مویینگی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
iconic attraction
جاذبه‌ای که نماد مقصدی خاص است
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نوعی قالب داده‌ای برای عرضۀ محتواهایی به کاربران که به‌طور پیاپی روزآمد می‌شوند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏