واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1199
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
short circuit gas metal arc welding, GMAW-S, short circuiting arc welding
نوعی جوشکاری قوسی گازمحافظ که در آن انتقال فلز از سیم جوش به حوضچۀ جوش با اتصال کوتاه انجام می‌شود
fracture reduction, reduction 2
بازگرداندن قطعۀ شکسته یا دررفته به وضعیت طبیعی
جااندازی استخوان دررفته با برش پوست و دست‌کاری مستقیم قطعات شکسته
open reduction and internal fixation, ORIF
جااندازی مستقیم قطعات شکسته و ثابت کردن آنها با میخ و پیچ و پلاک
جااندازی استخوان دررفته با دست‌کاری بیرونی و بدون برش پوست
در مورد دو عنصر x و y از یک گروه، عنصر x-1y-1xy از آن گروه
[روان‌شناسی] سازوکاری دفاعی که در آن عاطفۀ فرد از تصور یا موضوعی خاص معطوف به تصور یا موضوعی دیگر میشود [فیزیک]‌ هرگونه حرکت ذره یا جسم از یک نقطۀ فضا به نقطۀ دیگر
انحراف نقطۀ تصویری از نقطۀ اصلی در هنگامی که نقطۀ شیئی به موازات محور اپتیکی حرکت داده می‌شود
حاصل‌ضرب گذردهی و شدت میدان الکتریکی متـ . القای الکتریکی electric induction
جابه‌جایی یا شکافتگی خط‌های طیف که وجود ایزوتوپ‌های مختلف را در یک عنصر نشان می‌دهد
Einstein shift, Einstein displacement
به‌کاربرید به‌جای: انتقال‌به‌سرخ گرانشی
تغییر بسامد فرستنده یا نوسانگر رادیویی متـ . جابه‌جایی بسامد رادیویی radio frequency shift
piston stroke,stroke, piston travel
فاصله‌ای که پیستون بین نقطۀ مرگ بالا و نقطۀ مرگ پایین در داخل سیلندر طی می‌کند
تغییر جای چرخ‌های خودرو از یک محور به محور دیگر
تغییر موقعیت نقاط تصویر به دلیل کجی عکس یا پستی‌وبلندی زمین
حرکت دکل نفتی یا سکوی حفاری از نقطه‌ای به نقطۀ دیگر
جابه‌جایی ناشی از لغزش دوقلویی در یک بلور
جابه‌جا کردن دو ریل یک خط برای افزودن عمر مفید آنها
تغییر مکان قله‌های طیف تشدید مغناطیسی هسته براثر پوشیدگی الکترون‌های پیرامون آنها
تغییر دادن جای عوارض نقشه برای جلوگیری از تداخل با سایر عوارض یا روی هم چاپ شدن آنها
تغییر در مقدار عرضه به ‌ازای یک قیمت مفروض که سبب می‌شود منحنی عرضه تغییر کند
جابه‌جایی نقاط تصویری ناشی از کجی عکس
تغییر مکان جزئی سامانۀ مکانیکی در حالتی که با قیدهای (constraints) سامانه سازگار باشد، ولی در زمان ثابت صورت گیرد
ترابری هوایی یگان‌ها و کارکنان و تدارکات و تجهیزات و مواد
footprint 2, contact patch 2
ناحیۀ تماس تایر با زمین که شامل نواحی چسبیده و خالی رویۀ تایر است
DNA footprinting
روشی برای تعیین جایگاه اتصال پروتئین دناوند (DNA-binding) متـ . سنجش حفاظت دنا ـ پروتئن DNA-protein protection assay
صندوقی چوبی یا سنگی یا فلزی که جسد یا تابوت اصلی را در آن قرار میدادند
Hercules, Her
پنجمین صورت فلکی بزرگ آسمان شمالی (northern sky) که به شکل مردی زانوزده تصور می‌شود