واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
short circuit gas metal arc welding, GMAW-S, short circuiting arc welding
نوعی جوشکاری قوسی گازمحافظ که در آن انتقال فلز از سیم جوش به حوضچۀ جوش با اتصال کوتاه انجام می‌شود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
fracture reduction, reduction 2
بازگرداندن قطعۀ شکسته یا دررفته به وضعیت طبیعی
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
جااندازی استخوان دررفته با برش پوست و دست‌کاری مستقیم قطعات شکسته
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
open reduction and internal fixation, ORIF
جااندازی مستقیم قطعات شکسته و ثابت کردن آنها با میخ و پیچ و پلاک
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
جااندازی استخوان دررفته با دست‌کاری بیرونی و بدون برش پوست
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
نگاه کنید به: جانان‌برشتی
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
ردیفی از برگه‌دان‌های کوچک فلزی برای نگه داشتن برگه‌های مربوط به هر یک از اتاق‌های مهمانخانه به ترتیب شمارة آنها
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
قفسه‌ای شامل ردیفی از شکاف‌های فلزی که به‌صورت نمایة الفبایی نام مهمانان مقیم مهمانخانه عمل می‌کند و برگه‌های مهمان در شکاف‌های مربوط قرار داده می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
وسیله‌ای برای چینش و نگهداری آسان و بهداشتی بشقاب‌ها در کنار هم و در کمترین جا
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
در مورد دو عنصر x و y از یک گروه، عنصر x-1y-1xy از آن گروه
حوزه موضوعی: ریاضی
displacement 1
روان‌شناسی سازوکاری دفاعی که در آن عاطفۀ فرد از تصور یا موضوعی خاص معطوف به تصور یا موضوعی دیگر میشود فیزیک‏ هرگونه حرکت ذره یا جسم از یک نقطۀ فضا به نقطۀ دیگر
حوزه موضوعی: روان‏شناسی، فیزیک
انحراف نقطۀ تصویری از نقطۀ اصلی در هنگامی که نقطۀ شیئی به موازات محور اپتیکی حرکت داده می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
حاصل‌ضرب گذردهی و شدت میدان الکتریکی متـ . القای الکتریکی electric induction
حوزه موضوعی: فیزیک‏
جابه‌جایی یا شکافتگی خط‌های طیف که وجود ایزوتوپ‌های مختلف را در یک عنصر نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
Einstein shift, Einstein displacement
نگاه کنید به: انتقال‌به‌سرخِ گرانشی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
تغییر بسامد فرستنده یا نوسانگر رادیویی متـ . جابه‌جایی بسامد رادیویی radio frequency shift
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: جابه‌جایی بسامد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
ردّوبدل شدن واگن‌هایی که از آنها در یک محدودۀ ایستگاهی یا بین دو پایانه در حمل‌ کالا استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
piston stroke,stroke, piston travel
فاصله‌ای که پیستون بین نقطۀ مرگ بالا و نقطۀ مرگ پایین در داخل سیلندر طی می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
تغییر جای چرخ‌های خودرو از یک محور به محور دیگر
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
تغییر موقعیت نقاط تصویر به دلیل کجی عکس یا پستی‌وبلندی زمین
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
حرکت واگن‌ها‌ی یک خط حمل‌‌ونقل، از نقطه‌ای به نقطۀ دیگر، در محدودۀ یک پایانه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
حرکت دکل نفتی یا سکوی حفاری از نقطه‌ای به نقطۀ دیگر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
جابه‌جایی ناشی از لغزش دوقلویی در یک بلور
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
جابه‌جا کردن دو ریل یک خط برای افزودن عمر مفید آنها
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
تغییر موقعیت زاویه‌ای یک جسم چرخان
حوزه موضوعی: فیزیک‏
تغییر مکان قله‏های طیف تشدید مغناطیسی هسته براثر پوشیدگی الکترون‌های پیرامون آنها
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
voice exchange, part exchange
جابه‌جایی دو و گاه سه صدای عباراتی که هم‌زمان شنیده می‌شوند
حوزه موضوعی: موسیقی
تغییر دادن جای عوارض نقشه برای جلوگیری از تداخل با سایر عوارض یا روی هم چاپ شدن آنها
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
تغییر در مقدار عرضه به ‌ازای یک قیمت مفروض که سبب می‌شود منحنی عرضه تغییر کند
حوزه موضوعی: اقتصاد